»нтернет библиотека ∆анызак@басма
—амое дешевое издание книги за счет автора! 

¬атсап: +996777329784
—отка +996700329784
емейл: janyzak@mail.ru

 ниги автора јйгүл Ўј–Ў≈Ќ на кыргызском €зыке

—олуган өмүрлөр

јйнура ордунан козголгусу келбей жата берди. ∆ашы жыйырмаларга чыккан. Ѕой десе бойу, өң десе өңү келишип, бир көргөн адамды жалт каратпай койбойт. Ѕирок ошол жаштыгына карабай көп жашап, ушул ар мүнөт сайын жаңылыктарга толгон кызыгы көп дүйнөнүн, түйшүктүү тирүүлүктүн баарынан тажап, кең дүйнөдө жапжалгыз калгандай жандүйнөсү жабыркап, жашоону жек көрүп, өзүн өзү өрттөп өлүп алгысы келет. Ѕирок жан таттуу го? јзыр шыкты карап жаткан калыбында бактылуу балалыгы өткөн үйүң, өскөн айылын эстеп, ата-энесин, эже сиңдилерин сагынып куса болуп заматта алтындай ата-энесине учуп жеткиси келип турду: "ћен эми кайрылып барбайм, экинчи алардын жүзүн көрбөйм" деп бүткүл денеси солкулдап ыйлап жатып көз алдына өткөн балалыгы тартыла түштү.

јнда јйнура он алтыдагы ойносо ойунга, күлсө күлкүгө тойбогон кыз. јта-энеси интеллигент адамдар. “октосун уул баласы болбосо да алты кызды алпештеп асырап, каалаганын орундатчу. Ёсинде јйнуранын, бир жолу да "эркек балам жок" дегенин укпаган: " ыз бала эмес бекен, кыздарым ар бири бирден жигит ээрчитип келсе, неберелүү кылса, ошол менин бактым" деп жоро-жолдошторунун көзүнчө бакылдап калчу. јлты кызынын ичинен ушу јйнуранын мүнөзү оорураак болуп туруп алды. јл сиңдилерине же дагы бирөөлөргө таарынганда оронуп жатып алып же үйдөн качып агасынын үйүнө кетип калчу. “октосун менен јптакан ага канча жолу акыл насаатын айтып оң жолго салууга аракеттенди. ƒеги эле классташ кыздарыныкына көп кетчү.

-  ызым, мындай адатыңды таштабасаң болбойт, чоңойуп калдың, кы€л-жорук, адат, өнөктөш деген жаман дарт, ушундайыңда эсиңе кел!

-  ыз кишинин ар кимдин үйүнө түнөгөнү у€т иш, бизди жаманаттыга калтырба, мындай адат кыз балага душман. - деп жумшак жемелесе да "лам" деп койбой жатып алчу. ƒудук эмес, бирок сүйлөчү эмес, сабакты жакшы окучу, јта-энеси айылда кадыр-барктуу, колунда бар адамдар. јйнура экинчиси, эжеси јзиза күйөөгө тийип, кууп барып келгендер а€бай мактап келишти. ∆ездесинин —апар деген атын уккан јйнура бир алдын чоочуп алды да:" Ёмне экен, андай аттуулар көп да" деп өзүн сооротуп койду. јнткени —апар деген жигитти таанычу, жолукканда јйнуранын колун кыса кармап ар дайым сылык учурашып кез-кез мектептен кыздарга чакыртып бир топко сүйлөшүп туруп калаар эле. јйнура аны тымызын ичинен жактырып: "мени сүйөт, сөзсүз сүйөт" деп аны өзүнө энчилеп алган...

јрадан бир топ күн өтүп, ата-эне өз милдетинен кутулуу үчүн јзизанын себин, көшөгөсүн алып жөнөп калышты. јйнура, апасы сиңдиси, жеңеси болуп куданын эшигине түшкөндө күтүп турган кудалар тарап тосуп алышып, аларды конок үйгө киргизишти. јйнура эжеси менен сүйлөшүп отурганда тигил үйдөгүлөр:

-  удагый, күйөө баланы алып келебиз, көрүндүк?! - деп чуулдап калышты. ∆ездесин көрүүгө ашыгып отурган јйнура дароо конок үйгө кирип апасынын жанына отура бергенде босогодон эңкейип кирип келе жаткан —апарды көргөн кыз делдейе үн-сөзсүз өңү бозоро отуруп калды. јйланасындагылардын бир сөзү кулагына кирбей нес болуп: " өрсө мен жаңылган экенмин да, экөө сүйлөшүп турган тура.." —апарды бир көрүп эле сүйгөн эле да, кан-жаны менен берилип сүйгөн, анда анын балалык сезими ушул жарык жашоодо, жалган дүйнөдө сүйүү, көңүл калуу, арман, кайгы эриш-аркак болуп, өлүм менен а€ктаарын сезген эмес эле. “урмушта ачуу-таттуу адам баласын коштой жүрөөрүн туйбаган... ой-санаасыз секелек болчу:...

-  үйөө балага көрүндүк, - бир келин шыпылдай анын жанында жүрдү.

-  өрүндүктү өзүң эле жеке албай бизге да ооз тийгиз! - деп бири тиги келинге тийиштик кылды эле, ал ага жооп кылып шакылдады:

-  айнилердин көрүндүгүн бөлүшүп жүргөндөй доолашасың да, - ал келин јптакан берген көрүндүктү алып көзүн кыса чыгып кетти.

јйнура нес болгон тейде мелтиреп отура берди. —иңдиси болсо јзизаны ээрчип кирип-чыгып ойноп жүрөт: "Ўүмшүктөр, сүйлөшүп жүргөн тура, мен кантип билбей калдым?" - деп ой үстүндө чарпылат: " ызык, —апар мага сүйөм деп сөз айтпаса, жолугушууга чакырбаса, анда эмне күнөө, мен аны өзүм сүйүп, өзүмө энчилеп алганым туура эмес.  ой, бир тууганым эмеспи, бактылуу болушсун" деп бир ойу айтса, бир ойу: "өмүр бойу мен аны көрүп кантип чыдайм, мен аны чын жүрөгүмдөн сүйгөмүн" деген јйнуранын алсыз жүрөгү көпөлөктөй дирилдеп-дирилдеп, бул дүйнө ага кызыксыз болуп, жандүйнөсү жанчылып турду.

јйнура эжеси менен коштошпой кете берди. Үйүнө келгенден кийин ар кайсыны шылтоолоп чүмкөнүп жатып алып окууга да барбай койду. јнткени каникул жакындап, окуу жылы а€ктаарына аз калган эле.

јта-энеси болсо анын бул адатын сүйбөй: "„оңойуп эле калды, ушинтип отурса бизге наалат келтирет го?" дешип тынчсызданып, анын жүрөгүндө дүрбөлөң түшүп, алай-дүлөй, бороон-чапкын жүрүп атканын билбеди. јрадан он күн өткөндө јйнура ата-энесин, туулуп өскөн үйүн, киндик каны тамган айылын таштап, башы оогон жакка кетмей болду. Үйдөн чыгып бир аз узаганда эле жүрөгү "болк" этип алды, карап туруп кайрылып өз уйасынан кетпей койгусу келди, бирок аны кандайдыр бир күч жетелеп туруп алды, кылчак-кылчак карап, кайрылып көрбөөчүдөй көзүнө жаш кылгыды. “обокел деп артына кайрылбай басып кетти. јл ошол күнү жөө басып баратты: "Ѕирөө жарым көрүп калабы?" деп жөө коңшу айылга келди да, автобуска отуруп кете берди. ∆еңил ойлоп өз билгенин жасап көнгөн јйнура "сүйүү" деген назик, кол жеткис сезимди түшүнө албай өз тагдырына өзү балта чаап, кайрылгыс болуп, экинчи ата-энесин көрбөй калаарын сезбеди, өз ойунда көктүгү менен болбогон нерсеге адатын карматты да: " айрылып келбейм, өзүм сүйгөн адамды өмүр бойу көрүп жүргөнчө көздөн далдаа жоголом" деп өзүнө ант берип баратты... јл кимди күнөөлөрүн деле билген жок, тек балалык сезиминде "сүйүү" деген нерседен көңүлү калып: "Ёмнеге мен сүйүүдөн куру калышым керек, ал мени сүйчү, мүмкүн ал мени сүйүп турса да јзизанын азгырыгына киргендир" деген чолок акылдык кылды да, эжесин жек көрүп ыйлап атты.

 аражыгач айлына келип түшүп калды, аерде ата-энесине тааныш Ѕакыт деген бар эле, ошонун үйүнө келди түз эле. јнын а€лы „ынаркан адегенде јйнураны көрүп анча жактыра бербеди. Үч баласы менен базарга чыгып жан сакташчу. Ѕирок јйнура аларга кылган иши менен абдан жакты, үн дебей, айттырбай эле үй ичин тазалап, киркогун жууп, балдарын ыйлатпай караганга алар жым эле дей түштү. јнанчы: жумуштан кеч келип, тамак жасап, балдарын тойгузуп, анан аларды жуунтуп кеч жатып, эртеси кайра базарга кетип кыйналып жүргөндө анын келгени буларга майдай эле жакты. јлар менен да чечилип сүйлөшпөйт.  елгенде баары да€р, балдары таптаза, үйлөрү жыйылуу, да€р оокатка тойуп жатып алганга жыргап, јйнураны жакшы көрүп калышты.

 үндөр өтө берди. Ѕир жолу Ѕакыттын саан уйу бададан кечигип калганга издеп чыкты. ”йлар келчү тарапты карап кетип атып эки жагын элеңдеп карап, күүгүм кире баштаганда үйдөн алыстап кеткенин көрүп чоочуп, кайра артына кайрылды да жүгүрүп жөнөдү. Ѕир кезде аны карылуу кол аткый кармаганда бакырып жиберди.

- Ёй, эмне, киши көргөн эмесиңби, бакырба! - ћарат анын оозун баса калды. - ћен эле, эмне, тааныбай калдыңбы?

- “ааныган-тааныбаганда эмне, бирөө көрсө эмне дейт, кызык экенсиз, а€л, бала-чакаңыз болуп туруп, - јйнура бошонуп чыгып кетүүгө жулунду, -  ойо бериңиз!

-  ойо бербесемчи, а€лы бар кишиде жан жок бекен, сени көргөндөн бери а€лымды көргүм келбей калды, - ћарат ырсалактап күлдү, - бираз туруп турсаң, сүйлөшөлү. - јны эптеп эл а€гы суйула түшкүчө кармап туруп, анан ээн жерде уйпалап, өз мүдөөсүнө жеткиси келип турган.

-  ойо бериңиз дейм, сиздин мени менен сүйлөшкүдөй сөзүңүз жок, укпайм дагы!

- Ёмнеге, менин ичиме кирип чыктың беле? —үйлөшкүм, оймоктой болгон оозуңдан соргум келип атсачы?!

- јзыр сизди элдин баарына кыйкырып шерменде кылам, кыздарга тийишкен кандай болоорун ошондо билесиз! - јйнура ћарат анын оозун баскыча бакырып жиберди.

- ∆ап оозуңду, ушул жерге ким көрдү кылып салам, отурасың анан, - колун толгой, оозун бекем басып эми жерге жыгайын дегиче аттын дүбүртү чыгып калды. јтчан алардын дал жанынан өтүп баратып табырап, тумчуга үнү чыгып жаткан дабышты угуп кайрыла калды эле, ћарат кызды койо берди. јйнура ордунан туруп ыйлаган бойдон жүгүрүп кетти.

јтчан адам ћаратты тааный койду:

- Ёэ ћарат бу сенсиңби? - таң кала аны карады эле, ал үндөбөстөн, ага көңүл буруп сүйлөшпөй басып кетти.

„ынында Ѕакыттын деле ойу бузулуп жүргөн. Ѕалканактай болгон ак саргыл, жаңыдан жетилип келаткан балтыркандай солкулдаган жаш кызга көңүлү түшүп, өзүнүн койнундагы арык, кара тору, сүйкүмү жок а€лын жээрип, јйнураны жетелеп алып кайдадыр качып кеткиси келчү, бирок кайын-журту бардар болуп, баардык жагынан көтөрмөлөп тургандыктан а€лына өйдө карап сүйлөй алчу эмес, баарын „ынаркан өзү билип, өзү койчу. јйнура келгенден бери андан кызганабы же эмне болуп кетет деп шекшинеби, үйгө калтырбай ээрчите кетип, кечинде чогуу келишет.

Ѕакыт анын шишиген көздөрүн көрүп а€п кетти: "Ѕир үйдүн түйшүгүн тартканга ыйладыбы, же ата-энесин сагындыбы..  аникул бүтүп келатат, кетет го бу дагы, кийим-кече алып бериш керек буга дагы" деп ойлоп, а€лынын көзүнчө андан эч нерсе сурабады.

јйнура калыбынан жазбай көнүмүш адатынча жумушун жасап жүрө берди. —ыртынан билгизбегени менен, ичи уйгу-туйгу... "Ёмне кылып жатышат болду экен, издеп убараланып жатышат го, мейли издесе издесин, эми ал үйдү көрбөйм" деп ойлонуп жүргөн эле. Ѕир күнү чак түштө күндүн ысыгынан элдин баары көлөкөлөп, көчөдө бирин-серин эле ойногон балдар жүргөн. јйнура балдарды уктатып койуп, өзү бираз сергип алмакка короонун ичиндеги бүтө элек дубалдын ичине эки чака суу көтөрүп кирип, эми кийимин чечип суудан куйунуп, көздөрүн жумуп алып самын сүйкөй баштаган эле. јнткени алардын короосуна бейчеки жан кирчү эмес, ошондуктан беймарал жуунганга киришти. ќшол учурда шырп алдырбай кирип келген ћарат аны кыйкырганга үлгүртпөй оозун баса калып, да€рдап алган жоолук менен оозун бекем таңып, колдорун кайрыды да, ошол эле жерге баса калды.  иши кирбеген жерде өскөн чөп-чардын денесине өткөнүнө карабай алсыз кызды уйпалап өз максатына жеткенден кийин:

-  ечирип кой, мен сени кыз эмес экен деп жүргөм, мен сени алам, сөзсүз сени менен каалаган жагыңа кетем, - деп оозундагы жоолукту чечип кучактайын дегенде јйнура аны түртүп жиберди:

- ∆огол деп жатам көзүмө көрүнбөй, мен сени көргүм да келбейт! - деди да, тескери карап чөп-чар жабышкан жылаңач денесин жууп, кийингенге шашты.

- ”кчу јйнура, мен сени жакшы көргөнүмөн ушуга бардым, мен сени менен жашайм кааласың, - ћарат чын ниетинен айттыбы же арызданабы деп корктубу, айланчыктап туруп калганда јйнура:

- јзыр сыйың менен жогол эч ким көрө электе, абийириңди төгүп сала электе! - деп ызалуу көздөрүнөн жаш куйула сүйлөгөндө ћарат эсин жыйа басып кетти. јйнура ал кеткенден кийин таза сууга жуунуп жатып боздоп да жатты, сүйлөнүп да жатты: "Ѕетпак, шүмшүк, жүзү кара, адам сымал жырткыч, кызың мендей болуп кордолуп калсын!" ∆уунуп бүтүп үйгө кирип жатып алып ыйлай берди, ыйлай берди. џйлап жатып көзү көнөктөй болуп шишип, башы ооруп чыккандай: " ой, тигилер келгиче тамак жасап койойун" деп ойлонуп, ашканага кирди. јңгыча Ѕакыт менен „ынара келип калды. јлар јйнуранын түрүн көрүп чоочуп кетишти:

- јйнура, сага эмне болду, бирөө ыза кылдыбы? - „ынара анын жанына келип сураганда, ал эч нерсе болбогондой жылмайа карап жооп берди:

- Ёч нерсе болгон жок, уктап калыптырмын, ошонуку го, - анын бул жообу да, жаны кейип, денеси тытылып, бүткөн бойу ооруксунуп, жүзү сумсайыңкы болуп жылмайганы да окшошпой турду.

- ќшондуктан эле болсун, эгер бирөө-жарым капа кылса айт, акесин таанытып койойун, - Ѕакыт да көөнү жайлана сүйлөдү. јйнура тамакка табити тартпай, дасторконду жыйнай баштаганда „ынаркан аны а€п:

- ∆атып эс алчы, кыйналып кеттиң окшойт, өзүм эле жасайм калган ишти, - деди.

- ∆ок, мен эле жасайм, сиз деле кечке чарчадыңыз да. - јйнура ага болбой баарын жыйнап жыйыштырып, мизилдете шыпырып-тазалап койуп, ордуна жатып өзүнүн буйумдарын да€рдап кирди. јл эртең таң атпай ордунан туруп кетүүгө камынып койуп: " андай барам, колумда тыйыным жок кантип шаарга кетем?" деп уйкусу качып жүрөгү сыздап жатты. Ёртең менен эрте туруп бутунун учу менен чыгып баратканда Ѕакыт аны байкай койуп:

- јйнура, кайда жөнөдүң? - деди колундагы пакетти көрө шекший.

- Үйгө кетем, - ќшол учурда „ынаркан да ойгонуп кетип тура калды:

- јйтпай кетип жатканың эмнең, тура тур, - „ынаркан ички үйүнөн беш жүз сом алып чыгып берди. - Ѕара гой, капа болбо, окууңа керектүүнү алып ал, - деди.

јл кеткенден кийин түш ченде јйнуранын атасы “октосун келип калды. јл јйнуранын бүгүн эле кеткенин угуп а€бай кейип алды:

- јнын эмнеге таарынганын билбей башыбыз катты, - “октосун ойлуу ордунан турду.

- Ёэн баштыгынан качса билинет эле, үйдөн чыкпай эле зыңкыйып жүрдү, - Ѕакыт чын дилинен мактай сүйлөдү.

- „ын эле, чунак кыз эмнеге үйдөн качып силерди убара кылып жатат, билгенде кетирмек эмес экенбиз, - „ынаркан сөзгө аралашты. јнан дасторкон жайып чай койду.  өпкө чейин јйнуранын жакшы жактарын айтып сүйлөшүп отурушту да, “октосун кеткени сыртка чыкты.

- Ѕул кыз бир мүнөздүү тура, катуу таарынган окшойт, абдан ойчул, кээде өзүнөн өзү ыйлап көздөрү кызарып калат, батынып сурай албадым. - ”затып чыккан „ынаркан чын ойун айтты.

-  им билет, түшүнбөй да калдык, энеси ойлонуп атып бүтүп да калды, - “октосун кечигип келип калганына ичинен кейий алар менен коштошуп чоң жолду көздөй жөнөдү.

јйнура шаарга келип өзүнөн өзү чоочуркай эки жагын карап алды: " айда барам, кайда жашайм?  а-ап, качып чыкканча үйдөн эле асынып өлүп алсам болмок экен. —апарды көрүп өмүр бойу күйбөй, көздөн далдаа жоголойун дебедимби" деп ойлонуп, автобекеттен ары-бери өткөн жүргүнчүлөрдү көрүп: "ћени тааныгандар көрүп калбасын" деп ары айланып таксисттерден алыстап өтүп баратып ∆аш √варди€ көчөсүнө келип калды. ѕаркта ар кандай курактагы адамдар сейилдеп жүрүшкөнүн көрүп бош скамейка издеп барып отурду. јндан арыраакта бир кыз менен бала өбүшүп эч ким менен иши жок отурушат. ƒагы бир жерде селкинчек тепкен жаш балдар, аларды ойнотуп жанында ата-энелери кошо жүрүшөт. јйнура кызыга карап отурганда анын жанына жашы кырктардагы жигит сигарет түтөтүп отуруп калды. јйнура аны карап да койбоду, түпсүз санаанын торунан чыгалбай: "—ен өз жарың менен бактылуу жашоонун кучагында эч нерседен капарсыз гана санаасыз жүрөсүң ээ, менин алсыз чымчыктын жүрөгүндөй жүрөгүмдүн сен үчүн эзилип, сен үчүн ата-эне, бир туугандан кечип чыркырап кордолгонумду сезбедиң... Ќеге жок дегенде четин билдирип койбодуң экен? —енин жалооруган көз карашыңды, жакшы мамилеңди мен башкача кабыл алып, мени сүйөт деп өзүмдү сага энчилеп койбодум беле?!" деп кеч кирсе кайда барып түнөөрүн ойлогонго чамасы келбей отура берди. јны улам карап койуп отурган  асымды карабады.  өздөрүнүн жашы мончоктоп эки бетин жууп жатканын сезбеди.

- „оң кыз, мынчалык капалуусуң? - јйнура үн чыккан жакка селт эте карап, эсине келе жашын аарчый мостойо  асымды карады, бирок үндөбөдү, -  ечирип кой, чоң кыз, ары-бери өткөндөр сени карап өтүп жатат, көрсө сенин жүрөгүң жаралуу окшойт?

- ќоба... - јйнура ооз учунан ушинтти.

- ∆ашоо ошондой... -  асым аны карап күлүмсүрөп койду - ћен да бир кезде сендей болгом.

-  антип? - јйнура таң кала бүтүгүй, кирпиктери узун, капкара көздөрүн жалжылдата суроолуу караганда,  асым анын ушул айыпсыз да, байоо да көздөрүнөн жалтана бутунун башын тиктей сөзүн улантты, - кыздар эле жабыр тартат дейсиңби, эркектердин да жүрөгү ооруп баарынан кечкен кез болот.

- „ынбы?

- јнанчы! -  асым кызды чоочутуп албайын деген кы€зда акырын сүйлөдү: - ћен да бир кезде сүйгөнүмдөн ажырап каламбы деп өлгүм келген.

- »йи да?! - јйнура унчукпай калды. Ѕул кезде паркта эс алып жүргөндөрдүн а€гы суйулуп, кеч кирейин деп калган.

-  вартирада турасыңбы же үйүң барбы?

- ∆ок... Ўаарга биринчи эле келишим, - јйнура чынын айтты, митаамдык жайы жок болчу анын.

- ќй кокуй күн десе, кыз киши болсоң, бараар жериң болбосо жалгыз-жарым жүргөнүң болбойт, мен квартирада турам, бүгүнчө менин эле квартирама барып эс ал, мен суточныйга кетип калам, шаарды билбесең кыйын болот сага.

- ќй ошо кантип болсун, мен азыр квартира же гостиница издейм го... —из убара болбой эле койуңуз, андан көрө суточный дегениңиз кайда, жакшылык кылып таап берип койуңуз? - јйнура ага жардам сурап жалооруй карады.

- јнда макул, -  асым ордунан турганда ал да туруп  асымдын соңунан басты. - јтың ким?

- јйнура.

- ∆акшы, менин атым  асым,  асым байке десең болот.

- »йи... - Ёкөө катар басып көчө бойлоп ѕавлов көчөсүнө жөнөдү. јралыгы бир топ болсо да жөө баратышты.  асым аны мейманканага алып келип жайгаштырып койуп, анан өзү батирине кетти. ћейманкананын ээсине: "Ѕул карындашым болот, бир жума туруп турсун" деп акысын төлөп койуп кетип калды. јйнура негедир өзүнчө толкунданып: " ызык, ушундай дагы боорукер, жакшы адам болот экен ээ, болбосо менин бир жумага төлөй турган акчам жок эле да" деп таза аппак шейшептүү керебетке жатып алып, же уйкусу келбей ар кайсыны ойлонуп көпкө жатты да, кардынын ачканын сезе сыртка чыга калды эле аны мейманкананын ээси көрө калып:

- „оң кыз, туалет тигинде, эгер кардың ачса бул жерде ашкана бар, - деди жылма€.

- –ахмат, - јйнура ашкана деп көрсөткөн жакты көздөй басты. јшканадан тамактанган соң ал кайра кирип жатып, көзү илинип кеткенин сезбе да калды.

Ёртең менен аны кечээги кабыл алган а€л ойготту, күн көтөрүлүп калыптыр:

- —ени агаң чакырып жатат.

- јзыр... - јйнура кийинип жатып: "Ёмнеге келди экен, мейли келсе келер, чыгып жолугайын, мүмкүн жумуш таап берээр?" деген ойдо сыртка чыкты.

-  елиңиз!

-  андай, жакшы эс алдыңбы, тынч бекен? -  асым аны жылма€ карады.

- ∆акшы.

- Ёмесе кийинип мени менен жүрү, тамактанып алалы, анан эмне кылаарыңды кеңешебиз.

- ћакул, - јйнура кирип кетип бат эле чыкты. Ёкөө ээрчишип жол бойундагы кафеге киришти да тамактанып отурду.

-  асым аке, мен сиздин жакшылыгыңызды кантип актаарымды билбей у€лып жатам.

-  ойсоңчу, бул эч нерсе эмес, дагы далай сүйлөшөбүз, өзүң жумушка орношуп алсаң анан көрөбүз.

- ∆умуш чыгаар бекен? - јйнура ага суроолуу тигилди.

- Ёмнеге чыкпайт, чыгат.

- ∆акшы болот эле. ƒагы жакшы сиз жолугуп калып, түнү бойу паркта отуруп чыкмак экем.

- ќо-ой кокуй десе, паркта жалгыз түндө калсаң анда эле ишиң бүткөнү!

- ќшону айтсаңыз, - Ёкөө ээрчише басып кобураша жол менен кетип баратты. јйнура жол бойундагы ар кыл элди көрүп көңүлү сергип, шаардын өзүнчө бир жагымдуулугуна магдырап,  асымдын жанында өзүн эркин сезе баштады.  асым аны көзүнүн кыйыгы менен карап койуп, күлкүлүү сөздөрдү сүйлөп, јйнураны алаксытып баратты.

- —из.. - јйнура ага карап бир нерсе айткысы келгендей токтоло калды. - Ёмнеге сиз да сүйгөнүңүздөн ажырадыңыз эле?

- ја-аа, -  асым каткыра карады аны. - јнанчы, мен ушундай азап чеккемин, мен өтө эле жеңилминби, же жүрөгүм назик жанмынбы, - ал кайра мостойо калды. - Өлгүм келип жипти мойнума салган кезде менде бир ой пайда болду.. -  асым үнсүз чөнтөгүнө колун сала ойлуу боло калды да, - жүрү, бир жерге отуруп анан сүйлөшөлү, - деп кечээги паркты көздөй арыштады. јйнура үндөбөй анын артынан кете берди. " ы€лдын" жанынан өтүп баратып ал „үй көчөсү менен Ѕейшеналиева көчөсүнүн кесилишиндеги жол бойундагы аркы-терки көк чөп үстүндө отурган жүдөө адамдарды, мас болуп решеткага жөлөнүп ыргалып чылым чегип турган жапжаш кыз менен жигиттерди көргөндө таң калып атты. јлардан адам кейпи болгон менен жедеп адам сапаты жоголгон талаада түнөп, күнүмдүк гана жашоо менен алектенген келечегинен үмүт үзүп койгон тирүү гана жандар эле аларЕ

- јларды карап кереги не, булар жолунан адашып алып баарынан кечип көр тиричиликтин машакатынан кутулгандар, алардын бүгүнкүсү гана бар а эртеңкиси жок! -  асым кайдыгер унчукту.

- ја-аа, булар ушинтип эле жүрө беришеби, тигил тургандар жапжаш эмелер экен го?

- ∆аштар, жаштарЕ -  асым јйнура көз салган жакты карап койду, - келечегинен үмүт үзүп өздөрүн таштап койгон эмелер даЕ

- »йиЕ - јйнура башка сөз айтпады. јлар бат эле ∆аш √варди€ бульварына жетип келди. Ѕүгүн да ал жерде эс алгандар көп экен, балдарын жетелеген эки жаш, андан ары ойногон санаасыз наристелер.  асым менен јйнура бош скамейкага отуруп бир азга үнсүз бактылуу, эч санаасы жок ойноп жаткан наристелерди карап отуруп калышты.

- јйнура, -  асым анын көздөрүнө тике карап күлүмсүрөдү. - Ѕул турмушта адам баласы баары өзүм каалагандай болсо деп ойлойт экен, бирок тагдыр буйругунан кача албайт экенбизЕ -  асым ойлуу отуруп калды. јл азыр бир кездеги жандүйнөсү бороондо кайыккан алсыз улактай жүрөгү гана түрсүл кагып өлүмдөн башканы ойлобой калганын көз алдына келтире тунжурай түштү. - Ѕиз ата-энебиз балалуу болбой жүрүп көргөн эгиз балдар элек, - деп баштады ба€нын. - ћынча болду башынан айтайынЕ

јрзыбай менен Ќабаткан бир-бирин жактырып баш кошкон менен он беш жылдай балалуу болушпай зар какшап жүрүштү. Ќабаткан төрөбөгөн үчүн өзүн күнөөлүү сезип:

- јрзы, мен эми төрөбөй деги калдым, сен экөөбүз ажырашалы, сүйүү да эскирет тура ортодо данакер болбосо, сен а€л алып балалуу болгун! - деди эле, јрзы анын сөзүн уккусу жок:

- —үйүү эскирет деп, эскирсе эбак эле башка а€лга кетип калбайт белем, сен кетсең кете бер, сени менен мен ажырашуу ойумда да жок, кудайдын салганын көрөөрмүнЕ - јл Ќабатканга таарынгандай ордунан туруп сыртка чыгып кетти.  айрылып сөз сүйлөөгө кудурети жетпей Ќабаткан ордуна катып калды. ќшондон кийин ал ага ажырашуу жөнүндө кеп салбайт, жай турмушта бир-бирин ызааттап, аздектеп жашай беришти. Ѕир күнү Ќабаткан түш көрдү, түшүндө жылаңа€к бир чоң жолдо кетип баратса алдынан кары€ адам чыгып: "Ѕалам кыйналып калыпсың, бир аз баса түшсөң булак бар, чаңкадың го булактын башында чоң түп алма бар, анын башында кош алма бышып турат, ошону алып алчы!" деп заматта көздө кайым болот, ал андан ары баратып көп узабай эле булакты, чоң түп алманы көрүп кош алманы алат.  ош алма ушунчалык жакшынакай, кыпкызыл экен. јл эки алманы алып чөнтөгүнө салат да јрзыбайды көздөй жөнөйт. ∆етип эле алманы күйөөсүнө көрсөтүп жатканда биринин чирик экенин көрүп ыргытып жиберет. ќшол замат ойгонуп кетет. “үшү көз алдынан кетпей кош алма кайра-кайра көзүнө көрүнгөндөй болуп уйкусу качат: "Ѕул эмнеси, экөөнү тең кармалап көрүп чөнтөгүнө салганда жакшынакай болуп анан кайра алганда чирип калганы?" деп санаага батып таң аттырат. Ѕирок бул түшүн јрзыбайга түк айтпады.  өп узабай эле бойуна бүтүп, он ай дегенде эгиз уул төрөйт. Ёкөө тең балканактай болгон бири-биринен айрып алгыс балдар эле. Ѕирок Ќабаткан көргөн түшүн эсинен чыгарбай өз ичинен кудайга жалынып јшым менен  асымдын өмүрүн тилеп жүрө берди. Ѕалдар билинбей бой жетти, бирок јшым өтө назик, чыныкчал болуп чоңойду. Ёкөөнү башка эмес, ата-энеси да ошол јшымдын арыктыгынан кичирээктигинен таанычу. ќшондой болсо да јшым абдан шайыр, кыздарга жакын элеЕ

Ёкөө он тогузга чыгып ата-эненин кубанычы болуп бир кездеги сансыз санааларын унуткарып көп катары бакыбат жашоонун кучагында. Ёмки милдети экөөнү үйлөндүрүп, өз өзүнчө орун очок алдырып бул дүйнөнүн аманат жашоосунан өткүчө ата-энелик милдетинен кутулууну көздөгөн учурда аларды аскерге чакырып калды. јшымдын бойу пас, салмагы жетпей аскерден калып калды.  асым болсо өзү курдуу балдар менен эки жыл мекенин коргоо үчүн аттанып кетти. јрзыбай менен Ќабаткан јшымдын аскерге барбай калганына кубанып үйлөнтүп койууну туура көрүп, ошол эле айылдан жакшы үйбүлөнүн кызына куда түшүп, күз келгенде үйлөнтүп койушту.  асым алыскы ќдессадан тынбай кат жазып, түгөйү менен ата-энесине өзүнүн амандыгын билдирип турду. јшымдын үйлөнгөнүн укканда абдан кубанды да, јшым менен али көрө элек жеңесине алыстан сүрөтү менен куттуктоо кат жолдоду. ќшентип арадан эки жыл бат эле өтүп, ал аскерден келди. јл келгенде јшым бир балалуу болуп калган эле, бирок төшөктө жаткан. ќоруган жери жок, молдо-бакшыга ал кезде чанда гана барышпаса, врачтарга көрүнсө алар билбей ар кайсы дарыны жазып бере беришип, ого бетер эч нерсе жүрөгүнө барбай калды. Ќабаткан жыйырма эки жыл мурун көргөн түшүн түк эсинен чыгара албай јшымдын ооруган оорусунун дабасы табылбаганын көрүп коркуп, бир күнү күйөөсүнө айтууну эп көрдү.

- јрзы, мен бир сыр айтайынбы?

- Ёмне болгон сыр экен ал? - јрзыбай аны таң кала сурап койду.

- ћен ушул эки уулубуз бойума болоордо түш көргөн элем.

-  андай түш?

- “үшүмдө эки кош алманын бири чирик болуп калат, мен аны ыргытып жиберген элем.

-  ойчу, чын элеби? - јрзыбай ойлуу жер карап бир топко үнсүз отурду да, - бул түш мага да кирген эле да!

- џраспы? - Ќабаткан таң калганынан элейе күйөөсүн карап отуруп калды.

- Ёми эмне кылабыз?

- ЅилбеймЕ

- јнда мындай, экөөбүз ошол булак менен алманы таап сөзсүз ага јшым менен  асымды алып баралы.

- Ѕарса баралык, бирок кайдан табабыз, түшүбүздө көргөн эмени? - Ќабаткан күйөөсүн үмүттүү карады.

- јдегенде мен издейин, ананЕ - јрзыбай үңкүйө жооп берди. „ынында ал деле а€н менен көргөн булакты табуу кыйын экенин сезип турду. Ѕирок үмүт деген алга жетелеп уулунун жанын аман алып калуунун амалын ойлоп, далбас кылганы элеЕ

ќшол түнү алар кайрадан түш көрдү. Ёшигинин алдында өздөрү үйлөнүп түтүн булатканда тиккен терек, мөмө-жемиштер дүңгүрөп турган учуру. ќшол мөмөлөрү гүлдөп шагы ийилген мөмөлүү даракта эки куш конуп турат, бири кулпунуп бутактан бутакка конуп сайрап жатат, бири өтө жүдөө, канаттары шалпайып башын төш жүнүнө катып үрпөйүп отурат. Ќабаткан колуна жерден таш алып ба€гыларды учурмак болгондо ба€гы кары€ көрүнүп: " ой аларды учурба, ансыз да бири биротоло учуп кетээрине аз калды, силер убара болбогула, тигил сайрап жаткан кушту туурунан козгобой жакшы асырагыла!" - деди да көздөн кайым болду. „оочуп ойгонгон Ќабаткан бир азга ойлуу жатып ордунан туруп эшикке чыкты. “аңга маалкы сыдырым жел көөнүн сергите кайра үйгө кирип келатып: " апырай, бул эмнеси? ƒеги уулум аман-эсен айыгып кетсе экен", - деген ойдо келин-уулу жаткан бөлмөгө баш бакса жарык өчпөптүр.  ирип барса јшым башын өйдө көтөрүп:

- јпа, эмнеге уктабай жүрөсүң? - деди алсыз.

- Ёшикке чыккам садага, сени тынч уктап жатабы деп эле кире калдым, уйкуң тынч элеби?

-  айдан апаке, мен болбой калдым окшойт. јтам экөөңөргө тең таарынычым жок, балалык кылып шагыңарды сындырсам кечиргилеЕ - деп улутунуп алды јшым.

- ќк, антип айтпайт каралдым, ооруган ооруң болбосо бир аз алсызданганга эле өзүңдү санаага алдыра бербе уулум, сакайып кетесиң, жок жорукту баштабай жүр! - эне ушинткен менен көзүнө жаш тегерене жүрөгү зырп этип сайгылашып алды.

- јпа, келиниңерди көп кармабай эле азаттык бергиле да балдарды алып калгыла! - јшым апасынын сөзүн кулак сыртынан кетире сүйлөп жатты, - төрөлүү болгон соң өлүм ар бир башта бар, канчалык менин көңүлүмө караганыңар менен акыры мойун сунбай койууга болбосун билесиңер да.  анбүнүн бойундагысы кыз болсо атын —үйдүмкан койгула апа,  асым менен коштошуу мага кыйын болоорЕ ќшентсе да атам экөөңө айтаар керээзим барЕ

- Ѕотом, кайдагы жаман жорукту баштап, жаман ойду ойлоп атасың, - эне жүрөгү сыздап уулунун жанына отура калып колдорун кармап чекесинен сүйө каңырыгы түтөп кетти.

- јпаке, мен бүгүн бул жарыкчылык менен коштошом, эртерээк туруп эки жагыңарды жыйнап алгыла! - јшым токтоо көп жашаган адамдай сүйлөп жатты.

-  аралдым, кара көзүмдүн бири, анте көрбөЕ - эненин мууну бошоп кетти, - ћен атаңды ойготойунчу - деп өздөрү жаткан бөлмөгө кирсе јрзыбай эбак туруп сыртка чыгып кеткен экен, ойу онго санаасы санга бөлүнгөн Ќабаткан төшөнчүлөрүн жыйып болуп кайра эшикке чыкса күйөөсү кирип келатыптыр, аны көрүп бирдеме дейин деп оозун таптап бараткан, аны јрзыбай колун көтөрө басты да уул-келини жаткан бөлмөгө кирип кетти: "“үндө мен көргөн түштү бул да көрсө керек, айланайын жараткан, бу не деген а€ның эле?.." эне  асымдын бөлмөсүнө баш багып аны ойготту.

- “урчу балам, јшым чакырып жатат!

- Ёмнеге, мени эмне кылат экен? - уйкулуу көздөрүн жүлжүйтө карылуу колдорун жууркандан чыгара керилип койду. - Ѕир аз уктап алайын, таң жаңы атып бараткан го, мынча эрте ойготуп жатасыз?

- ”улум, јшымың сага бирдеме айтат элем дейтЕ

- јнан деле айтат да, -  асым кайра жаздыкка башын койгондо Ќабаткан анын төшөгүн сыйра катуу булкту, көздөрүндө мөлт эткен жаш, ошону көрсөткүсү келбей жатса аны уулу түшүнбөгөнгө ызалуу үн катты:

-  агылайыным ай, бала болуп кетесиң да, турсаң боло?!

 асым апасынын көзүндөгү жашты көрө селдейе калды да шаша-буша ордунан туруп кийинип чыгып кетти.

јшым ошол күнү түш оой жакшынакай эле сүйлөшүп ата-энеси, түгөйү, жубайы менен коштошуп анан көшүлүп уйкуга кирген бойдон кете берди, ажалга арга жок тура деп ата-энеси менен  асымдын күйүтү күч болуп аргасыз ажырап кала беришти.

”бакыт деген учкан куштай токтолбой өтүп, аңгыча јшымдын ашын да беришти.  анбү ай-күнүнө жетип экинчи уулун төрөдү, өлгөндөн калган керез дешип атын  ерээз койушту.

 асым түгөйүнөн айрылып күнү-түнү ыйлады, боздоду, бирок аны токтолбой өтүп жаткан мезгил дарылады. јнткени ал өздөрүнөн үч-төрт үй арыдагы Ѕообек дегендин јккайың деген кызын жактырып калып күндөп-түндөп уйкудан безип артынан жүгүрүп жүрүп ага аруу сүйүүсүн арнап акыры ансыз жашоого мүмкүн болбой калды. Ёчен-эчен айлуу түндөрдө колтукташкан эки жаш махабатка магдырап сыйкырдуу сүйүүнүн кулу болуп бири-бирисиз өткөн күн супсак болуп бактыларын бирөө уурдап кетчүдөй бөлүнүү кыйындыкка туруп, эми эле бир жуп болуп алууга да€рдана бактылуу, кечтерди өткөрүп жатты. јкыры  асым атасына айтып кеңешүүнү ойлоп үйүнө алып учуп барса, атасы жок экен.

- јпа, атам кайда кетти? -  асым апасынан сурады эле:

- “аң, дагы бир жерде теңтуштары менен кобурашып жүрсө керек, - деди уулуна, - Ёмне болду садага, мынча шашкалактап?

-  еңешейин деген элем.

- Ёмнени уулум, мага деле айта бер, - Ёне уулун күлүмсүрөй карады.

- ћмЕ жөн эле.

- Өзүң бил балам, атаң менен кеңешсең кеңеше гой, келип калаар, - Ёне өз жумуш менен алектене кетти.

 асым өзүнүн өрөпкүгөн жүрөгүн баса: "Ёртең менен деле айтаармын, каршы болбойт, үйлөнүүгө камыныш керек!" деп ойлонуп жатып калды. Ёртеси  асым өз ойун айтууну көздөп таң эрте туруп сөрүдө отурган атасынын жанына келгенде ал озуна минтти:

- ќтур уулум, мен сени менен кеңешейин деп турам, - дегенде ал: "ћени үйлөн дейт го, анда сөзсүз јккайыңды айтам" деп ойлонуп ичинен толкунданып алды.

- ћен дагы сиз мененЕ -  асым атасын мулуңдай карап отуруп кулак түрдү, - јйта бериңиз.

- ”улум, мына жашың жыйырма бешке чыкты, эр азамат болдуң, тагдыр экен, зарлап жүрүп экөөңдү көрдүк элеЕ - јрызбай кары€ каңырыгы түтөй үнү каргылдана јшымды эстеп бир аз отурду да, анан, - —ен менин айтканым менен болоорсуң дейм? - деп уулун сынай, суроолуу карап калды.

- —издин айтканыңызга каршы туруп жинди болуптурмунбу.

 асым эч нерсе ойунда жок айтты.

- јнда мындай уулум, мына јшымдын өлгөнүнө эки жыл болду, балдары ойноп жүрөт,  анбүбү жаман келин эмес, эки баланы башкага кор кылбай өзүң эле ата бол!

- Ёмне-е? -  асым каңырыш угуп калдымбы дегендей делдейе атасын карап калды, - Ёмне дедиңиз?

- ќшондой уулум, "агасы өлсө, ини бар" - деген кеп бар. јшым кайсы, сен кайсы, бир энеден бир убакта төрөлгөнсүңөр, анын ордун басышың керек!

- ќшо кантип болсун ата, мен сизден мындай сөз күткөн эмесмин, ырас јшым экөөбүз бир убакта төрөлгөнбүз, бирок менин сүйлөшкөн кызым бар да?! - ”шул учурда  асымдын өңү бозоруп, көзүнө жаш тегерене түштү.

- Ёмнени уксаң ошол уулум, мени атам десең  анбүгө үйлөнөсүң, эмки жумада никеңерди кыйдырам! - јрзыбай ордунан туруп кетти. јта-баланын сөзүн жаңы эле туруп ажатканага жөнөп босогодо бутун кийип жаткан  анбүбү угуп алып, турган ордунда катып калды: " ызык, атам мени  асымга алып бергени жүргөн тура, ага ал болбос, јккайың атына жараша аккайыңдай буралган сулуу кыз эмеспи, мени ага алмаштырбайт го, а менчи?"  анбүбү сыртка чыга албай же кайра үйгө кирип кете албай босогодо телмирип туруп калды: "јшым экөө койондой окшош, чын эле ал кайсы бул кайсы, экөө эгиз болгон соң айрымасы жок эмеспи, анын үстүнө јшымга караганда ал мүчөлүү, ден-соолугу таза, менин күйөөм болсо деп кыз-келиндер эңсегендей эле жигит" деп ойлонуп алды да, эч нерсе укпаган, билбеген киши боло ажаткананы көздөй басты. Ёмеле уккан сөз жанына тынчтык бербей улам кулагына угулуп алагдылана берди: " асым өзү чечсин, мага баары бир, балдарым үчүн эмне десе көнөм, бирок угуп-билип туруп тоскоол болгонум болбойт го?" өлгүчө бүтпөгөн түйшүк аны кайрадан кучагына алып ойлогондо ойлоп ичинен тынып калды.

 асым атасынын сөзүнөн кийин эмне кылаарын билбей айласы куруп тээ төмөн карай өзөндөгү суу жээгин көздөй жөнөп баратып кайра артына бурулду: "Ёмне болуп турам, балким каршы туруп албайм десем албай койом да, айтканынан кайтпайт, кебин укпай койсом атамы эл алдында сындырып койормун, жалгыз баласынан шагы сынып калса кантет, анын тилин алып тагдырыма көнүп берсем јккайың намысынан өлүп калсачы, же ага түшүндүрүп айтсам бекен? ∆о-жок, андан көрө аны алып туруп, таптакыр дайынымы билдирбей качып кетсем бекен?" деп ар кайсы ойду ойлонуп короодо басып жүрдү: "ћен эркекмин, ошондуктан эч жанга билгизбей өлүгүм табылгыс болуп кеткеним туурадыр же.." деп жүрөгү сыздап: "јсылым, эртерээк эле баш кошуп алалычы, бир мүнөт сенден бөлүнгүм келбейт, башкага мени алмаштырбайсыңбы?" деп көзүн сүзө караган јкайыңды көз алдына келтире мал сарайга кирди да музоонун жибин алып мойнуна салып асынып алууну ойлоп кайра: "∆ок, жок, өлүгүмдү таптырбай жоголойун" деп короодон чыгып жөнөдү.

"“илеп алган имиш" деп ойунда ата-энесине кекенип алды. "эгер тилеп алганы чын болсо ойума койбойбу, јшым го өлөөрүн өлдү, эми менден кутулуп тынганы калышкан го?" ∆игит ызадан көздөрүнө жаш тегерене кайда, эмнеге кетип жатканы белгисиз бет келди кете берди. "јтам экөө кеңешип анан чечишкен го, булардын менин жүрөгүм менен иши жок. ќо јшым, түгөйүм менин, сенин бул жарыкчылыкты, а€лың менен балдарыңды таштап кеткениң бир азап, сенин койнуңдагы а€лыңды ал деп зордогону бир азап болду го, эми мен эмне кылышым керек???" ∆үрөгү сыздап туш келди кете берди, азыр ал заматта коймоңдогон кызыл жалын жалмап кетеби, буркан шаркан түшкөн албуут дайра ала салып барып дөңгөч сымал жансыз денесин бир жээкке алып барып таштайбы, баары бир эле. Ѕет алдын карап баратканы менен ойу алда кайда, көз алдында бирде јккайыңдын элеси, бирде жеңеси  анбүбүнүн элеси, жүрөгү муз болуп тоңуп жансыз сөлөкөт гана жылып бараткандай.. јнын ушул кетип жатышын алыстан байкаган  алмат кары€ атын темине жетип келип алибеттүү немени колтуктап жээкке чыгарды.

- ќй бала, жинди болдуңбу, бул сууну ойунчук көрүп жатасыңбы, жаныңдан кечтиңби? -  асым көздөрүн ачып-жумуп араң эсине келе калса кийими бүт суу, калчылдап калыптыр. ћаңдайында турган кары€дан у€ла башын жерге салды, "ушу көрөкчө агып кетсем болмок, бул кайдан чыга калды?" деген ойдо тике кароого дити барбай аны жаман көрүп турду.

- Ёмне болду сага, бирдемеге капа болдуңбу, -  алмат кары€ анын үндөбөгөнүнөн улам дагы суроо берүүдөн чочулап атын отко койуп тушады да, суу жээгинен алысыраак  асымды колтуктап барып көк, чөпкө отурушту. Ёкөө көпкө унчукпай отургандан кийин  асым башын төмөн салган бойдон үн катты:

- ћени эмнеге токтотуңуз, тим койсоңуз болмок!

- Ёмне дейт атаңдын оозун урайындын баласы, эмне болду анчалык жан кечкидей?

- ?Е

- јчууга алдырба балам, ансыз да јрзыбай менен Ќабаткан јшым өлгөндөн кийин жаман абалда калышып.. Ёкөөңдү барбаган доктуру, сыйынбаган мазары калбай жүрүп көрдү эле, сен ата-энеңе тээк болбойсуңбу?!

- ”шундан көрө бизди төрөбөй эле койсо болмокЕ

- ќк, ал эмне дегениң? -  алмат кары€ аны оңура€ суроолуу карап: "Ѕул бала катуу капа болгон экен, мындай эмес элеЕ" деп үйүнө жеткирүүнү ойлоду, - балам мал коргоого келээр убак болду, намаз да окушум керек эле, жүрү үйгө кетели, мынчалык алыстан жөө кете албайсың, учкаш атка! -  ары€ атка мингенде  асым аргасыз артына учкашты, ка€ша кылууга жарабады, улгайган адамды сыйлады, тартынды.  анчалык өзүн токтоо кармагысы келген менен ойу будуң чаң болуп үйүнө келгенден кийин ата-энесинин жүзүн көргүсү келбеди, алар азыр ага айыгышкан жоосундай сезилип өз бөлмөсүнө кирди да жатып алды.  алмат кары€ үйүнө барып кечки намазын окуп болуп анан јрзыгулга жолугууну ойлоду да кеч күүгүмдө баруудан чочулап эртеси эрте келди. јны көргөн јрзыгул урматтай тосуп алып сөрүгө чыгарды.

-  ел, кел  алмат, бу келчү эмес элең кандай кудай жалгады сени?

-  елип калдым, мал жан, бала чака эсенби?

-  удайга шүгүр, баары жакшы кемпир дасторкон салып чай алып келчи,  акем келип калыптыр!

- ќоба, ооба алып келбей анан, - Ќабаткан эне самоордогу чайын алып келип, дасторкон жайып булоолонгон самоордун чайынан сунуп отурду.

- јрзыке, илгертен теңтушпуз, ушу кезге чейин жаман жакшы айтышпадык, сыр сурап алдыңа келген жок элем,  асымды ким капа кылганын билейин дедим эле? - ал јрзыгулду суроолуу карады.

- Ёмне болуп капа болуптур? - јрзыгул түшүнө бербей кайра суроо берди.

- јнысын кайдан билейин, кечээ тиги Ќарын дайрасын кечип бараткан экен, аз болгондо агып кетмек, ат менен алып чыктым.

-  ойчу?! - јрзыгул чоочуп кетти.

- ќшондой болмок, аны өз ойуна кой десем эле болбой ушу сенин кылганың, - Ќабаткан чыйпылыктап ийди, - бир баламан ажыраганым жетет, эми  асымды өз жайына кой дегем.

- ќшондой экен даЕ - јрзыгул ата сакалын сыйпап көпкө отуруп калды.  алмат кары€ алардан сөз сурабады, тек унчукпай отура берди, "демек бир сыры бар" деген ойдо. јрзыгул кары€ болгонун болгондой айтып берди.

- ћен аны жөн гана эки балага өзүң ата бол деген эле жазыгым, илгертеден салт бар эмеспи: "јгасы өлсө ини бар" деген, жесирди кетирбей алып калайын деген эле ой Е

- ќшондой болсо да баланы кыйнаган болбойт, балдардын багына мына Ќабаткан экөөң турасыңар, кор кыла койбойсуңар.

- “уура айланайын, биз өлгүчө алар кор болбойт.

ќшентип алар көпкө кобурашып отуруп күн чыга  алматты узатып чыгышты. Ќабаткан  асым жаткан бөлмөгө кирсе ал чүмкөнүп жаткан экен. “өшөктү ачып эне баласынын чекесин басып көрсө эти от, жалын болуп ысып атыптыр.  асымды ошол күнү ооруканага алып барышты эле суук тийиптир.  өпкө чейин ооруканада жатып калды.

јрзыгул ата ары ойлонуп, бери ойлонуп, акыры уулуна өзү сүйгөн јккайыңды алып берүүнү чечти.  анбүбү тойдо кызмат кылып жүрдү. Ѕир чети ал күйөөсүнө окшоштуруп аны жакшы көрчү эле ошондуктан негедир аны кызганып атты. Ѕир чети өзүн ага сүйдүрө албаганына, көңүлүн өзүнө бура албаганына ичинен ызаланды.

“урмуш көчү, жашоо агымы ошону менен өз вазыйпасын жүргүзүп,  асым менен јккайың бактылуу жашоонун кучагында эч нерседен камсанабай эки үйдүн кубанычы болуп жашап эки уул бир кыздуу болушту.  анбүбү болсо ата-энесиникине кеткен, келип-кетип турат. јккайың өңдүү-түстүү болгону менен жеринен илээнди болуп чыкты. Ќабаткан эне аны анча жактырбай  анбүнү жерге-сууга тийгизбей мактап, анын тазалыгын айтып јккайыңды "таза бол" деген менен, тигинин адаты калбады. "Үчтү төрөп койдум, эмне кылып алмак элеңер" дегенсип тоотпой өз билгенин кылат. Ѕирок анын да өмүрү кыска экен, төртүнчү баласын төрөгөндөн кийин ооруп калып, оо дүйнөгө сапар алды.  асым анын күйүтүн көтөрө албай ичип койчу болду. јрзыгул ата: "минтип жүрө берсе адам катарынан кетип алат, андан көрө эми кайра эле  анбүнү алып берейин, сүйгөнүн деги алып бердим, менде арманы жоктур" деп кемпирине кеңешсе ал макул болбоду:

- ”шу сен жөн жүрсөңчү, " анбүбү,  анбүнү.." эле дейсиң, аны укса да капа болот, кайгысы тарап өзүнө келгенде башка эле а€л алат да, - жактырбай күйөөсүн жемеледи.

- ќй  анбүбү жаман келинби, жакшы үчүн аны колдон чыгарып ийбей өз колубузга келсин деп жатпаймынбы, балдар да бир тууган болуп чогуу өсүп калат эле.

- јнсыз деле балдар чогуу колубузда эмеспи, ушуга каниет кылалычы абышка, ба€гы бир баланын үнүнө зар болгон убак өтүп, неберенин жытын жыттап ширин тилин угузган аллага ыраазы бололучу.

- “уура байбиче, аның туура дечи, бирок  асымга жамандык кааламак белем, көзүбүз өткүчө көңүлүбүз тынса деген эле ой.

-  ой абышка, карыганда калжаңдабай баланы өз ойуна койолу, азыр ал кайгыга эле мас болуп жүрөт, сүйүү деген ошондой дары экенин жакшы билесиң го? - Ќабаткан абышкасын мулуңдай карап койду, - —үйүүнү билбесең бир жөн элеЕ


“олук окуйм десеңер, алуу шарты биерде >>>



пїњ –Ш–Ј–і–∞–љ–Є–µ –Ї–љ–Є–≥–Є –Ј–∞ —Б—З–µ—В –∞–≤—В–Њ—А–∞
–µ–Љ–µ–є–ї:janyzak@mail.ru
+996777329784
–Р–ї–≥–∞–љ –Љ–∞—В–µ—А–Є–∞–ї–≥–∞ —И–Є–ї—В–µ–Љ–µ –±–µ—А–Єң–Є–Ј!
 © J.Janyzak, Kyrgyzstan 
–°—Б—Л–ї–Ї–Є –љ–∞ –≤–Ј—П—В—Л–µ —Б—В–∞—В—М–Є –Њ–±—П–Ј–∞—В–µ–ї—М–љ—Л!
–ѓ–љ–і–µ–Ї—Б.–Ь–µ—В—А–Є–Ї–∞