»нтернет библиотека ∆анызак@басма
—амое дешевое издание книги за счет автора! 

¬атсап: +996777329784
—отка +996700329784
емейл: janyzak@mail.ru

 ниги автора јйгүл Ўј–Ў≈Ќ на кыргызском €зыке

ќйнош

јйылдан жаңы келип јлийма ќш базарынын жанынан чакан батир жалдап алып, столдо соода кылып жүргөн кези.  ызы јйдана, кичинекей небереси үчөө кечке соода менен алек болуп кечинде келип машийнеге төшөк тигип, күндө кеч жатып эрте турат. —атканы сигарет, самогон. Ёрте туруп жаңы товарын жайып жатканда башы ооругандар келип самогон ичип соодасы жакшы башталат.  үнүнө жыйырма сом төлөп коюп, тамак аштан ашканын аз-аздан кассага салып коюп жашоо өз нугу менен өтүп калганда анын жанына жалаң халат кийген келин келип:

- Ёже, үшүп атам, жардам бериңизчи? - деп тиши тишине тийбей калтырап туруп калды. —уукта жанына термоско ысык чай куюп иче койчу јлийма ага чай куюп берди.  елин колдору калч-калч этип чыныны зорго кармап коомайлана отуруп ичип болду.

- ƒагы куюп берейинби? - деди эле:

- Ёже, үйүңүз болсо бир аз жылынып алсам болобу? - јл көгөргөн эриндерин титиретип зорго сүйлөдү.

- јзырЕ - дегенче јйдана келип калды. “игини бир карап эле:

- Ѕас, кеч кирди, жыйнап кетели, - деди.

- јйдана, мен өзүм жыйнай берем, бу келинди үйгө алып барчы, үшүп калыптыр, жылынып алсын, - деди јлийма кызына карап.

-  ичинекей квартираңдын каерине алып барам, кожоюн көрсө да урушат, - деп јйдана бурк эте апасынын сөзүн жактырбады.  ызынын кы€лын жакшы түшүнгөн эне:

- “ур анда, калың жемпир менен халатты, чермийди алып келип бер! - деди буйрук бере.

- јй ушу сенин азабың, көрүнгөнгө эле боору ооруй берет, сага кимдин боору ооруйт экен, - деп басып кетти. Ѕир аздан кийин айткан буюмдарды көтөрүп келип тигиге берди. јл ошол кийимдерди калчылдап атып зорго кийди да:

- „айыңыздан дагы бир чыны бересизби? - деди тартынчыктай.

- ќтур, бир эмес, мына бул нан менен ичип ал! - јлийма чай куюп бир сындырымдан чоң нанды кошо берди. Ѕурдап калчылдап атып келин нанды чай менен ичип алып анан "рахмат" деп коюп басып кетти. јнын артынан карап туруп: "кайда барат, бул кебетеси менен ушул суукта тоңуп өлбөсө болду" деп ойлоп жүрөгү ооруп кейип коюп товарын жыйып батирине жөнөдү.  елсе эки жашар небереси "апа, апа" деп тосуп алып суукта үшүп келгени эсинен да чыгып кетти.

- јпа, апаЕ - деп этегине жармашкан небереси ∆айнаны алдына алып отуруп, аймалап өөп мээрмин төгүп күбүрөнүп атты:

- —адагам, мени сагындыңбы, ∆айна?

- јпа, - Ёки жашар небере сүйлөй элек, ападан башкага тили келбей кужулдай берди. јндан кийин јйдана бышкан тамагын ортого коюп тамактанышты. Ѕүткөн бою жылып, карды койгон јлийма машинасын жылдырып төшөгүнө киришти.  үндө көнүмүш адат, түнкү эки-үчкө чейин отуруп анан ордуна жатты.

јйылдан келип шаардык турмуштун ыгына көнө түшүшкөн эле, кээде концертке барып да келишет.  айрадан суукка-ысыкка карабай кичинекей столунун жанында кечке отуруп алып күндүк оокатын таап батирдин акысын төлөп, кийинип-ичинип дегендей жашап жүрүшкөн. Ѕир күнү алардын жанына көк алмурут €щиги менен бир өзү курдуу а€л келип отуруп калды. Ѕири-бирин көздөрү менен карашып коюп кечке сүйлөшкөн деле жок.  ечке маал ал өзү басып келди.

-  андай курдаш?

- ∆акшы.

- —ен ушул арада турасыңбы?

- ќоба, эмне алмаң өтпөй атабы?

- »йи, жерге кирсин көгүндө эле үзүп баса берсем өтпөй атат, эки күндөн бери √ул€ деген а€лдын үйүнө бан€нын парына коюп атам.

- Ёмнеге? - јлийма таң кала сурап койду.

- ќй, алманы парга койсо кызарып жакшынакай болуп калат экен. јзыраагын квартирам менен тамагыма чыгып калсын десем өтпөй атат, эки кил зорго саттым.

- ∆аман болгон тура, өзүң ошол жерде турасыңбы?

- ∆о-ок, квартира жалдаганга кайдан, күндө он сом төлөп эптеп жатып атам.

Ёки келин ошентип таанышып калды. јнын аты “умар экен. Ёки-үч күн ошентип маектешип жүрүштү. јлийманын бир мүнөзү - өтө боорукерлиги. јл жолдо жүргөн жап жаш келиндердин бомж болуп калганына кейип жүрөгүн оорута берчү.  окус мас болуп жатып калган жаш жигиттер болсо өйдө тургузуп, кээсин батирине ээрчитип барып, кээсине ошол жерден жүз грамм куюп берип, акыл-насаатын айтып жөнөтүп койчу.  үн суук болуп, кыш күчүндө эле, он-он бештердеги бир кыз жанына келип:

- јпа, менин ата-энем жок, мага апа болуңузчу? - деди капысынан эле таңгалдыра.

- Ѕуга чейин кайда жүрдүң эле? - јлийма кыздын баш а€гына көз жиберип туруп сурады.  ыздын кийими жупуну, пирожки саткандай этек тагынып алган.

- јпа, пирожки сатчумун, карыз болуп калсам кетирип жиберди, жата турган жерим да жок, - деп ыйламсырады.

-  антип ишенем сага, мен өзүм дагы кичинекей батирде турам, сен кичинекей кызды карап отура бересиңби?

- ќоба апаке, эч жакка чыкпай карайм! - деп јлийманы биринчи көрүп атса да кучактап өөп алды.

- Ѕолуптур, - деди јлийма боор ооруй, - јзыр кызым келет, кошулуп кет! - деп соодасын жасап отуруп калды.  өз жүгүртсө кыз калтырап үшүп тургандай. јдатынча жанында турган термосун алып чай куюп өзү жеп жаткан нандан сунду, - ће муну чай менен ичип ал, атың ким?

- ћээрим.

- ∆акшы экен, - дегиче товарга кеткен јйдана келип калды. “оварын коюп жаткан кызына карады, - Ѕу кыз биздин жерден болот экен, үйгө алып бар, ∆айнаны карап туруп турсун.

- »й, ушул сеники өттү! - деди јйдана, - ћынча болду базарда жүргөн бомждорду чогултуп алып бак!

- Ёэ балам үйүм болгондоЕ - јлийма ойлуу унчукту.

- јны кылмаксың, үйүң болбогонуна кудайга шүгүр, - кызы жактырбай ћээримди ээрчитип кетти.  ичинекей ∆айнаны карап турганга ал деле макул болду. Ёкөө тең базарга чыгып кеткенде аны батирге бирге жашаган коңшулардын балдарына кошуп атып тажап калышкан эле.  ийин ћээримдин ой келди сүйлөгөнүн байкап калышты. јрадан бир ай өткөндө јйдананын бир сыйра кийими менен үйдө турчу буюмдарына кошуп жүз сомун уурдап куйругун түйдү. јйдана апасын урушуп кала берди.

 үндөр өтүп “умар экөө жакшы мамиледе болуп калышканда ал бир күнү сыр кылып:

-  үйөөм өлгүдөй кызыл камчы эле, тажап кетип калгам. - деди ал кайгыра, - »нимдин алмурутун алып ушуну иштейин десем күнүгө бан€га төлөй берип бүтө турган болду. ∆е батир жалдай албай атам.

-  ыйналсаң менин батириме жашап тур, алмаларың өткөндө төлөй турган батир таап аласың.

- »йи жакшы болбодубу, эптеп жашап турайын, - деп кудуңдап сүйүнүп калды.

ќшондон баштап “умар кожоюндан жашырынып, јлийма менен чогуу жашап калды.  үндө өз арабасын кылдыратып кечинде келип калган бул а€лды кожоюн јлимага айтты бир күнү:

- “игил а€л эмне бул жерде жүрөт, жашаса төлөсүн.

- Ёже, ал менин кудагыйым эле, бир аздан кийин кетет, - деп  ожоюн а€лга түшүндүрдү.  ожоюн а€лдын эки чоң баласы бар.  үндө кечкисин текшерип турчу. јларга дагы ошентип айтты.  үндө келет, бирок бир нан да көтөрүп келбейт. ∆ашаганына бир топ болсо да ал колунан тыйын чыгаргысы жок. јга деле кайыл јлийма, аны јйдана күндө айтат.

-  өрүнгөнгө бооруң ооруп жакшылык кыласың, - деп койду јлийма.  үндө суукка карабай таңдан кечке столдо отуруп кечкисин казанын боркулдата кайнатып ысык шорпо ичишет.  үндө кудайга шүгүр соода болуп турат. ∆олдогу алманы оптом саткан машиналарга кыдырып кетип, кезип саткан орто жаштагы очкарик адамдан гезит чыкканда эки-үч гезитти алып калып эртеси акчасын берет.  ыскасы жаңылыктардан куру эмес. „огуу жашагандарына он беш күндөй болуп калганда “умар кечигип жатты. Ёгер дарбазасын кожоюндар жаап койсо аны сөзсүз јлийма ачтырыш керек эле, ошону үчүн улам жолду карап кайра кирип атты. Ѕирок дайын-дареги жок. Ёми чай тамагын ичип жаталы деп жатканда кожоюн бала келип:

- —издин кудагыйыңыз турат сыртта, эгер дагы ушинтип мас болуп келсе экинчи киргизбейм! - деди да ары басып кетти.

- ќпей, эмеле карап келбедим беле? - јлийма сыртка шаша чыкты. јнткени бул кезге чейин “умар деле ичип келген эмес: "адашып калган го, башка бирөө болсо керек" деп дарбазадан чыга берип таң калып калды. јнткени жаңы курбусу чөккөн төөнүн өркөчүнө конгон төөчүгө окшоп, экиден төрт €щик эки жагына коюп алып ортосунда отурган экен.

- ќй сага эмне болду ы€, бас үйгө кир, кожоюн урушуп атат, - деп ордунан колтуктай тургузуп, жөлөп та€п бөлмөсүнө киргизди. “өшөктүн этегине отуруп алып:

- јй, јлийма, кеч-чирип койчу ээ, тааныштар жолугуп калып ичирип койду, - деп зорго сүйлөп жатып уктап калды. Ёртеси сөз козголбоду.  өнүмүш оокаттарын жасап ар кимиси ар жакка жөнөйт. Үч-төрт күн өткөндөн кийин “умар јлиймага:

- јлийма, жигит таппайсыңбы ы€, ушинтип жүрө беребизби? - деди күлө.

- »йи койсоңчу, чириген алмадай болуп көңдөйлөнүп, оозубуздагы тиштерибиз шалдырай баштаганда экөөбүзгө кайсы жигит? - јлийма кайдыгер унчукту. ∆ашоонун өйдө ылдыйын көрүп, башынан эркектер менен көңүл ачканга шыгы жок јлийма “умарды жактыра бербеди. ќшондо алардын сөзүн уккан јйдана:

- √езит саткан кишини тааныштырып койбойсуңбу апа, ошол киши “умар эжеге пар келет го? - деп оозуна сала бергендей айтты.

- »и-ий чын эле, ошол киши эртең келсе айтайын, - јлийма кайра күлүп калды. ∆ашоосуна бурулуш дал ошол очкарик адам аркылуу болоорун ошондо ал сезбеди.

- “апчы ай, өлүп кетсин, ансыз да жаш өтүп баратат, - деп “умар өткөн өмүрүнө өкүнгөндөй айтты.

јрадан үч күн өттү, ба€гы эле күнүмдүк тиричиликтин көйгөйү менен алпурушкан убакыт өтүп жатты. јлийма алган гезитинин акчасына келаткан гезит саткан очкарик адамдын келе жатканын көрүп сөзүн да€рдап калды.

- —аламатсыңар, биз келдик, - деп келип туруп калган адам менен мурда кийин гезит алып, акчасын бергенден башка сөзгө өтпөсө да ушул азыр ага тамашалай кетти:

- ќй байке, сизди бир келин менен тааныштырып койбоюнбу?

- јндай болсо канакей, кайда экен ал келин? - ал да тамашаны түшүнгөндөй күлө сурады.

- ћенин курбум болот, эгер эртең келем десеңиз убакыт болжоп коюңуз, мен чакырып койойун.

- ћакул, мен эртең саат үчтөргө ушул жерде болом.

- —үйлөштүк анда, - ошентип ал гезитчи жумушун бүткөрүүгө өз жолуна түштү.  ечинде јлийма “умарга айты эле, саат үчтө анын жанында болмок болуп эртеси ишине кетти. Ёртеси болжогон убакытта ал адам јлийманын жанында күтүп турду эле “умар келип калды. Ёкөөнү көздөштүрүп койгон јлийма ордуна отуруп соода кылып жатты. Ѕир аздан кийин “умар кайра келди.

- јй, эртең мени бир жерге чакырды, экөөбүз бирге баралычы? - деди.

- Ёми сен кыз белең, өзүң эле бар, - јлийма ага баргысы келбегенин айтты эле, ал болбой эле асыла берди. јл күнү унчукпай калышты. Ёртеси кечке маал —үйүнбек келиптир болжогон маалда. “умар экөө болбой атып јлийманы ээрчитип алышты:

- Ѕизди дагы бир жигит күтүп атат, сен болбосоң ага мен у€т болом да, - деп —үйүнбек күлүп койду.

ќшентип үчөө ээрчишип маршруткага түшүп жөнөштү.  өк-∆арга бат эле жетип келишти.  елсе аларды узун бойлуу адам күтүп отуруптур. Үйгө кирип таанышып, бойдокторго ылайык чакан гана чай иччү столго отурушту. Ёптеп жасап жаткан суу шорпо менен бир бөтөлкө ортого коюлуп адегенде таанышкандыгы үчүн деп тост көтөрүлдү. Ѕир аздан кийин алар эски тааныштардай бабырап отурушту.

-  ана кыздар, бирден ырдап койбойсуңарбы? - деди беркиси аларга карап.

- џрас эле, кана “умар, курбуң экөөң ырдагыла, - —үйүнбек “умарды карай ыктап калды, ушул жерде бул экөөнүн жылдызы келишип калгандай эле болду. јл эми  адырбек менен јлийма анча бири-бирине коошпой турду. Ѕир бөтөлкө аракты ичип бүткөндөн кийин “умар јлиймага шыбырады. Ёкөө аз шыбырашып туруп ортодон акча чыгарып жигиттердин бирин камокко жиберишти.

- —илердикин ичип алып унчукпай койсок болбой калбайбы? - “умар созула, үнүн жасап чыгарып сүзүлүп койду. јн сайын —үйүнбек аны жал-жал карап болбой калды. ќшентип түн бакырдыкы деп түн бир оокумдан кийин гана уктоого бөлүнмөй болушту. “умар менен —үйүнбек бөлмөнүн төр жагындагы бир сервантпы же бир белгисиз тосмонун ары жагына кирип кетишти. јлийма отурган жеринде көпкө отурду.  адырбек аны эптеп көндүрүп өз бөлмөсүнө алып кирди. ќшондо гана анын мамилесинен улам ал өзүн чындап эркек аттуунун өзүнө керек экенин сезди, өзүнүн дагы бирөөгө керек экенин туйду.  өрсө адам болгондо да тирүү жан, бирөөнүн жандүйнөсүнө кубаныч тартуулай ала турган адам экен. “үйшүк деп, күндө керээлден кечке соода кылып жайкысын ысыктын чаңкатып, мээ кайнаткан учурунда, кышында сөөктү какшаткан суукта отуруп бала-чакасын багам деп жүрүп баарын унутканы калган экен. —езими ойгонуп, ошол кезде эргип бөтөн, чоочун эркектин коңур жытын искеп түнү бою кучагында жатып эртең менен эрте турушуп үйлөрүнө жөнөдү. ј€л түлкү, а€л митаам десе өзүнүн митаамдыгы жогунан улам төгүнгө чыгара турган оюнда: " антип эле бала төрөп, өстүрүп чоңойткон а€л митайым болсун?! Ёне да ал деле, мээримдүүлүк, кең пейилдик а€лдардын эң биринчи сапаты го?" деп ойлоочу. Ѕирок азыр жанында келаткан өзүндөй эле а€лдын сүйлөгөн сөздөрүнөн негедир жийиркенип алды:

- јй јлийма, —үйүнбек укмуш адам экен, түнү менен сүйлөшүп эле жаттык, эч бир кол салган жок, абдан мадани€ттуу экен.

- »йи, - деп койду јлийма суз гана, ал ага ишенбеди: "кантип эле, эркек болот да, тим жатмак беле?" деп ойлонуп маршруткага баргыча үн деген жок.

- Ќегедир бир көргөндө сүйүп калдым окшойт, бүгүн дагы келебиз ээ? - деди јлиймага карап.

-  елсең өзүң кел, мен келе албайм, тааныштыңбы эми өзүң билесиң.

јнтип-минткенче чоң жолго келишип, маршруткага түшүштү. ќш базарына жетип түшүшкөндө ар кимиси өз-өз иштерине карай бөлүнүп кетишти. Ѕирок кечинде кайрадан эле “умар:

- ∆үрчү эми, эчтеке болбойсуң, жалгыз баргандан у€лып атам, чогуу эле барып келели, - деп асылганын койбоду. јкыры аргасыз макул болгон јлийма экөө жолго чыкты. јл үндөбөй эле түнкү "ачык асман" рестораны деп аталган Ѕейшеналиева көчөсүндөгү базарга келип тамак аш алганда:

- Ёмне кыласың? - деди түшүнө бербей јлийма.

- ќй, өзүбүз деле жейбиз да ботом, бойдоктордун жашоосун көрбөдүкпү, тамак-аштан деле тартыш турушат экен.

-  ызык, алдуу-күчтүү эркектер экен, иштеп тапса болот да, биз аларга көтөрүнүп барсак эмне деп ойлойт? - ∆актыра бербеген јлийма каршы болду эле, “умар болбой эле өзүндө болсо да андан сурады:

- јй, сен албасаң мага карызга бер, мен эртең сага берем! - деп өктөм унчуккан “умар анын ой боюна койбой жүз элүү сом алды.

- Ёртең бересиң, мен алар үчүн көтөрүп бара турган алым жок! - деген јлийма чөнтөгүнөн акча чыгарып берди. “умар биртоп оокат аш алып а€лдамага келгиче кеч болуп кетти. Ёптеп маршруткага илээшип келип калышты. ќшентип бул күнү да чакан отуруш болду. Ёки-экиден бөлмөлөргө бөлүнүштү. ћына а€лдар деген ушул да. Ёркекти бир көргөндөн кийин өзү чуркап турса анан кантип эркектер бааланбасын? ќшонун ичинде јлийма да көп а€лдын бири катары бул агымга кошулуп кетти. јнысын өзү деле байкабай калды. јлар чогулган жерде шарактаган отуруш башталчу болду.  өп өтпөй эле “умар:

- ћен —үйүнбекти сүйүп калдым, абдан жакшы адам экен, экөөбүз үйлөнөбүз, - деп калды.

- „ын элеби? - јлийма таң кала сурап койду.

- ќоба, үйлөнөбүз!

-  уттуктайм, эмгегим текке кетпептир да анда?

- “уура, рахмат сага! —ен болбосоң мындай жакшы адамга жолукпай өтмөк экеминЕ - “умардын тим эле тамшанып сүйлөп жатканы аны кызыктырды.

- Үй-жайы бар бекен?

- Үйү болсо ошол  адырбектин үйүндө жашамак беле?

- јнан үйлөнсөңөр квартирага чыгасыңарбы?

- ќшентебиз го?

- џрас болуптур! - „ын дилинен калоосун айтты јлийма, - бактылуу болгула!

- јйтканың келсин.

Ёкөө ээрчишип бирге басып, бирге ойноп тээ өткөн жаштыктарын кайрып алгандай эле шарактап калышты. јңгыча ∆аңыжыл келди. Ѕул кезде алар кадимкидей эле бири-бирине та€на башташкан. јлийма менен  адыр чектен чыкпады. „огуу отурушканда јлийма кеп баштап:

- —илердин никеңерди качан кыйдырабыз, той жасаш керек? - деп тамашалады күлө сүйлөп.

- ќпей үйлөнүп албадыкпы, эмгиче билбейсиңерби? јндан көрө силер эмне үйлөнөсүңөрбү же? - “умар јлийма менен  адырбекти карады.

- Ѕиз ойношпуз, ойнош бойдон калабыз! - деди јлийма озуна.

- “уура, биз ойношпуз, -  адырбек аны коштоп койду.

- Ѕирден ырдайбыз, келгиле, - деп шарактады “умар. јнын эркектердин жанында негедир көзүн сүзүп, назданып калганын байкады јлийма. “умар ошол жерде жашап калган.  ыскасы —үйүнбек экөө эрди-катын катары жашап жатышты. —өз арасында јлийма менен  адырбек тамашалап калат.

- ќй, силер эрди-катынбыз дегениңер менен нике жок жашаганыңар ойноштон айрымасы жок, мына биз катары элесиңер да? - јлийма каткыра күлүп анын безине тийе сүйлөдү.

-  ойчу ай, биз ойнош эмеспиз, силер өзүңөр ойношпуз дегенсиңер, - деп “умар тыбырчылап ийди.

- „ын эле, силер ойношпуз дегенсиңер, биз семь€быз эй! - деп —үйүнбек да борс-борс этип күлүп калды.

- ќй —үйүнбек, кызыксыңар өзү, нике кыйдырып анан толук кандуу үйбүлө болсоңор ошондо кудайга да жакчу иш кыласыңар, азыр биздей эле ойношсуңар, болгону өзүңөрдү үйбүлөбүз деп эсептеп атпайсыңарбы? -  адырбек ого бетер тийишти, - јзыр силерди сожителдер деп коЄт, азыркынын ойнош деген сөзүн бурмалап коюшкан.

- “уурасы да, мечитке барып нике кыйдырып койсоңор, анан ошондо эрди-катын болосуңар!

- Ѕолуптур, - деп —үйүнбек да аны уккусу келбей стол үстүндөгү аракты алып куюп кирди, -  елгиле, болбогонду талашкыча мына будан ичели, - деди стаканды көтөрүп.

ќшентип тамаша чыны аралаш азилдешип отуруп эки-үч бөтөлкөнү кулатып коюшту. Ѕаары кызуу. Ѕир кезде  адырбек сунуш киргизди.

- ∆үргүлө, тиги ќш базарындагы сонун кинону көрүп келебиз.

- „ын эле ай, мен индийский кинону көп көрөм, көптөн бери көрбөй калдым эле, бир барып көрүп келели, - јлийма кубана ордунан турду.

-  айдагы индийский кинону айтасың? - —үйүнбек борсулдап күлүп калды, - башкача кино бар, ошону айтып атабыз.

- Ѕашкачабы, баары бир, жүргүлө кеттик, - деп үйдөн чыга жөнөштү. јлар ќш базарынын —ейтек кино койчу жерине келгенде  адырбек экинчи кабатка көтөрүлдү.

- ќй алжакта эмне бар, жүрү бул жактагы эле киного киребиз, - јлийма өзү кирип көрүп жүрчү индийский кино койгон тарабына кирип кетти.  адырбек кайра түшүп аны колтуктай алып чыгып кетти.

 удай бетин салбасын, кире бергенде эле жаштар казганактап көрүп аткан кинону босогодон көргөндө эле артына бурулду.  өрсө жаман кинолордон тура. —үйүнбек менен “умар да кирип эле кайра чыгышты. јл жерден кайра јлийманын батирине келишти. јйдана аларды көргөндө эле жаман көрүп чыгып кетти. јлийма кызынын сырын билгендиктен унчукпады. Ѕир бөтөлкө самогон менен куурдак жеп алып кайра төртөө  өк-∆арды көздөй жөнөштү. јлийма соода кылып акча топтогонду унутуп эле тигилердин компани€сынан чыкпай калды. ”шул кезде кандай жолго түшүп баратканын өзү да сезбеди. “обо, адам баласы бир паста ичкиликти тартынбай ичип, айланадагылардын эмне деп атканы менен иши да болбой калат тура. јйдана байкуш тырмактай кызы менен соода кылып батирин төлөп оокатын өткөрүп жатканын билбей келип алып кетет. јрагын арактай, акчасын акчалай, самогонун бөтөлкөлөп кээде лиртлеп алып кетчү болду. ќшентип кыш өтүп, майрамды майрамдай шаани менен өткөргөн шаттуу күндөр өтүп жатты. ќшол арада “умар ооруп үйдө калып жүрдү. ќшондо бир күнү  адырбек да үйүндө өз бөлмөсүндө жумушка чыкпай калыптыр.  ерээлден кечке базарда гезит сатып —үйүнбек кеч үйүнө келсе  адырбек менен “умар чай ичип отурган экен. —үйүнбек кечигип келген махабаты, жүрөгү каалап, өмүрлүк жарым деп жүргөн “умарды кызганып кетет ичинде. Ѕирок сыртына чыгарбай, алардын катарына отуруп чай ичип калат. ќшол убакта јлийма келип кайрадан шаңдуу отуруш башталат. “үнү менен ичип мас болгон компани€ таң ата дагы комоктон арак карыз алып кайра башташат. јл күнү жумуш төртөөнө тең токтоп шаттуу убакыт өткөрүүгө арнамак болушту ал күнүн.  ечке ичип качан эч нерсеге алы келбей калганда эки-экиден бөлүнүп, жашоодогу жуп болуп өмүрдүн кызык ырахатын таттырчу сезимдерге өздөрүнүн сүңгүп кеткенин сезбей да калышат. Үч күн, үч түн айланасына карыз болуп ичип жеген эргулдар эми наны жок калышат. ќшентип, јлийма адегенде балдарынан кабар алып, анан тамак-аш алып келүүгө үйүнө жөнөйт. јндан кийин —үйүнбек менен “умар урушуп киришет. јлардын урушуна катышпай  адырбек өз бөлмөсүнө кирип кетет. ќшондо алардын сөздөрү ага угулуп турат.

- Ёй энеңди, ооруп атам деп  адырбек экөөң сүйлөшүп калып калгансың го?

- ќй койчу башымды оорутпай, ал өз бөлмөсүндө, мен болсо жаным кыйналып бул жакта жаттым. —енин алдыңда эле ал өзү чай кайнатып ичип атканынан мен туруп келгем.

- ∆аныңды жебечи, экөөң соо эмесиңер?!

- јнда сен јлийма менен соо эмес окшойсуң, менден мурун эмне кылып жүргөнүңөрдү мен кантип билмек элем?

- Ёмне-е?! - —үйүнбек сөз таба албай ойдо жок сөздү айткан “умарды карап элээ туруп калды, - —ен эмне, ушинтип айтсам эле билинбей калат деп ойлоп атасыңбы? јлийманы болсо жайына кой, мен аны сыртынан гана таанычумун, гезит сатсам миңдеген адамдарды тааныйм, актанбачы!

- »йи, кандай болот экен, калпты айтып атсаң жиним келет да, башканы өзүңдөй көр да? - “умар өзүнүн сөзү —үйүнбекти өчүргөнүн ту€ үстөмдүк кыла баштады, - ќоруп жаткан кишини күнөөлөйт ой тобо, анда квартира тап, өзүбүзчө чыгып кетели.

- јкча топтош керек, экөөбүздү бекер киргизип коймок беле? - —үйүнбек жели чыгып отуруп калат. „ынында ичинен арам ойлонуп атты, атаңдын гөр-үү, ошондо чындыгын билсе —үйүнбек куйругун түйө ушундан көрө катыны жок так өтөйүн деп кете берет беле, бирок бул сыр экөөнүн гана ичинде калды.

 адырбек өзү чынында абдан жүгүрүк эле, “умардын эркектерди өзүнө тарткан кылыктуу назы аны кайдыгер калтырган жок. Ёкөө саал эле ээн боло калганда бир күнү үйдө калууну макулдашкан: "балыкчы балыкчыны алыстан тааныйт" деген сөздүн калети жок белем, экөө ошентип ушул күнү өздөрү ойлогондон да көбүрөөк убакытка ойдогудай бири-бирин бакытка бөлөп ырахат тартуулап, махабаттын туу чокусуна нечен жолу чыккандарын төрт дубал менен экөөнөн башка эч ким билбей калды. "”уру тойгуча жеп, өлгөнчө карганат" дегендей а€лдын амалынын кырк эшекке жүк болгону белгилүү го, “умар ошонун бир эшенинин жүгүн —үйүнбектин жонуна артып койгондо, ал шалда€ отуруп калды. ќшол бойдон экөө көпкө чейин күңкүлдөшүп атып јлийма келгенде тынчып калышты. Ёч нерсе оюнда жок, јлийма —үйүнбекти байкелеп калчу, сүйлөгөндө деле аны байке деп анан кайрылчу.

- ќой байке, сиз бүгүн жумушка чыккан жоксузбу? - јлийма күлө карап сурап койду.

- ќоба, эс алыш керек да? - деп күлүп койду ал дагы.

- јнда медовой месец өтүп жаткан го силердин өмүрүңөрдө, - тамашалай күлүп  адырбектин бөлмөсүнө башбакты. јны көргөн ал: "чүш" деп сөөмөйү менен оозун басып койду. ”нчукпай отургучка отуруп калды эле үнүн акырын чыгарып мындай деп кеп баштады.

- јлар урушуп отурушат, тим кой канчага чыдашаар экен? - деди көзүн кыса.

- Ёмнеге урушат, али жашоолорун баштабай атып?

-  айдан билем? -  адырбек бир аз отурду да, анан: - “умар бүгүн үйдө калбады беле, мен эрте эле келип бул жерге жатып алгам. јнан эле бир кезде бакырып атат, туруп жетип барсам мени карап: "эмне карайсың?" дейт наздана. ”нчукпай бөлмөмө баса бергем. јнан эле кайра дагы өкүргөн үнү чыкты. ƒагы барсам:

-  адырбек, сен экөөбүз бирге болбойлубу, жок дегенде экөөбүз бир жолу бололучу?! - деп жалбарып жатпайбы.

-  ызык, —үйүнбек келип калсачы, ойнош болсоңор да эчтеке эмес, ал байкуш катындан көзү катып зорго жетсе?

- јларга билгизбейбиз.

- јлийманы кошпо, биз ойношпуз, силердики башка да?

- Ѕолбойсуңбу эми? - деп “умар аны өзүнө чакырат.

-  ой, мен дос деп жүрсөм, анан ага кара санаганым болбойт, - деп  адырбек өз бөлмөсүнө кирип кетет.

 адырбек ушуларды айтты. јлийма үн дебеди. Ёкөө көпкө отурган соң тигилер жаткан бөлмөдөн казан-табактын калдыраганы угулат.

- Ёмне болуп атат? - јлийма ордунан туруп тиги бөлмөгө жөнөгөндө  адырбек аны токтотту.

- “им кой, отур! -  айра отурду јлийма, алар жаңы гана кроватка жанаша отурганда —үйүнбек баш бакты.

-  елгиле тамактаналы, “умар жасап коюптур.

- јзыр, - деген экөө бөлмөгө киришип орун алышты. ƒароо эле “умар:

- “амакты болсо жасадым, эми муну кантип жалаң эле жеп алабыз, бир нерсе кыла койбойсуңарбы, балдар! - деп экөөнү карады.

- —өз жок да, - деген экөө сыртка чыгышты. —ы€гы экөөлөп чөнтөктөрүнүн абалын билип биригип алып келмек болушту окшойт.

 өп өтпөй —үйүнбек кайра кирди. Ѕир аздан кийин  адырбек бир бөтөлкө көтөрүп келип калды.  айрадан отуруш. ћындайда ар убак “умар:

- “үшүнчү жаным, түйшүккө салбай.

ј бирок кийин өкүнүп калба! - деген ырдын кайырмасын ырдап келип сүзүлө —үйүнбекке сөөмөйүн кезей назданып калчу. ќшонусун карматып дагы ошентти да, анын төшүнө жөлөнүп калды. јлиймалар кол чаап калышты. »чкенде, ичпегенде деле ырды жакшы көргөн јлийма баштады андан кийин созолонуп. јнын үнү бийик. Ёркектери ыр билбейт. Ёкөөнү ырдатып коюп экөө улам стакан толтуруп куюп шыкаганга маш.  үндөр кубалашып оюн-күлкү менен өтүп атты. Ѕир топ жашка барып калышса да алды-артын карабай ичип алып жолго чыгып жетелешип ырдап жүргөн күндөр көп эле болду.

ќшондой күндөрдүн биринде јлийма столдо отурган эле. ƒагы кыштын алгачкы айы но€брь айынын жыйырма бири болчу. ∆ука курткачан, колунда ороодогу көтөргөн баласы бар келин келип калды жанына.

- Ёже, бир-эки күн жылуурак жер болсо туруп турат элем, анан шаардагы эжемдердин дарегин билип алсам кетип калат элем, - деди дем албай сүйлөгөн келин.

- Ёки-үч күндө табаарыңды кайдан билесиң? - јлийма аны сынай карады.

- “ааныштардан сурайт элем, азыр бала менен карай албай келдимЕ

- —ен издегенде сенин балаңды карай турган киши жок, баары бир таппайсың да?

- “абам эже, тааныштарыңыз болсо үч эле күнгө дайындап койсоңуз.

- “аанышым болгудай бул жер менин өз айылым эмес да. Өзүм батирде турам.

- Ёже, жылуу эле болсо туруп турайын, тез эле кетем.

- ћм, - јлийма ойлонуп: "кызык, ушундай адашкан, жолдо калагандын баары эле мага келе берет, буларды кудайым жөнөтүп жатабы же?" деп бир азга келинди карап отуруп калды. јнын сырткы көрүнүшүнө караса дегеле жан адамга жамандык кылаар түрү жок, кой оозунан түшө калгандай момун көрүндү: "Ёэ жаш баласы да бар экен, үйгө жиберейин" деген ойдо жашаган батирин көрсөтүп берди. Ѕир топтон кийин јйдана келди:

- ќш базардагыларды бүт чогултуп келбейинби, бир бөлмө жалдап бересиң, - деп тигинден эле сүйлөп келатты. Ѕир балалуу болуп калса да эрке өскөн неме баш а€гын карабай сүйлөп, жаман көрөт деп ойлоп койчу эмес.

- Ѕолду эми балам, мусаапырчылык кимдин башына түшпөгөн, сен менин барыман жүрөсүң да?

- ќоба! - деп коюп базарга кечки оокатка бирдеме алып келүүгө жөнөдү.  елиндин аты  ызжибек экен. Ёки күндүк наристесин көтөрүп кайдан, неге келгенин ачык айтпады, жөн гана: "кайненеме жакпай калып качып чыктым" деп кыска жооп берди. ќшентип  ызжибек кичинекей бөлмөдө јлиймалар менен чогуу жашап калды. јдамдык сыпат дегенди ушундан түшүнсө болот.  ечке кызын карап жылуу бөлмөдө ∆айнаны жанына алып отурган менен бир жолу жашаган үйүнө ийилип бир жакшылык кылбай койду.  еч күүгүмгө чейин отуруп суукта калчылдап сырттан кирген эне менен кызы жок дегенде үйдө ууртам суу жок экенин көргөндө ичтеринен тынып калат. Ѕолбосо катар квартиралардын тең ортосунда шарылдап кран агат. Ѕеш-алты кадам басса жетет эле го. јны да тултуктап јйдана:

- “иги тун кызыңды бир ооз айтып койбойсуңбу, атасынын төрүндө жаткансып бизге эмне кылып коюптур? - деп жинденет ал туалетке чыгып кеткенде.

- “им болчу эми, кетет бир күнү.

- ќоба, качан кетет, сенин сырыңды билип алса жүрө берет эми, - эне бала күңкүлдөшүп тим болду. ќшол күнү  адырбек атайы келип јлийманы алып кетти. —үйүнбектер менен таарынышып кетип алар батирге чыгып кеткенден бери барбай калган. “умар экөөнүн таарынычын түшүндүрүп отурду ал. јлийма эки "полЄт фильтр" менен кошо бир литр самогон ала келген эле.

- “умар мени менен болбойсуң деп мени ушунча азгырды, балакет болуп —үйүнбек экөөбүз жаман көрүнүшпөйлү деп батирге чыккыла дедим.

-  ызык, эмне себептен антет?

- јга мен жагып калыптырмын, биринчи түнү эле мени тандабайт белең дегеничи. —үйүнбекти эмес, мени жакшы көрөт экен.

- ја-аа, - деп койду баарын түшүнгөндөй јлийма, - түшүнүктүү.

- ќй ал мени эмес, үйүмдү эле сүйдү болуш керек?

-  им билет, - јндан ары јлийма сөздү уккусу келбеди, ким билет, чынбы же төгүнбү? јдам баласынын ичине кирип чыкпаган соң ичиндегисин кайдан билмек эле. ∆ашоонун ой-чуңкуру көп, табышмактуу дүйнөдө јлиймага баары бир болчу: "ћен эмнеге муну корумак элем, кандай жүрсө өзү билет да, кокус танда деп турмуш курууга кол сунган күндө да ал макул болмок эмес" ушуларды ойлоп жатып уктап да кетти. Ёртеси үйүнө келген јлийма коңшу кыздын  ызжибектин кызын көтөрүп жүргөнүн көрүп: "бирдеме кылып атса керек" деп ойлоп үйгө кирсе ал жок.  айра чыгып сураса бир жакка кеткен экен: "Ёжесин издеп кеткен го" деп ойлоду. јңгыча  ызжибек келип калды. ”шул эки айдын ичинде бир ич кийим, сырт кийимин которунбай ошол бойдон жатып турат.

-  ызжибек, капырай келгениңден бери бир кийим менен жүдөдүң го, јйдананын кийимин которуп алып жууп алсаң боло? - деди јлийма.

- ”€лып атам, эже, - деди ал, - јйдана бербей койсочу?

-  ечинде келсе мен айтайын, - јлийма ага боору ооруду, - Ёжеңден кабар барбы?

- ∆окЕ - деп улутунуп койду.  ызы түнү менен какылдап ыйласа сүт алып беришет, печенье алып беришет. јдам баласынан кайтпаса кудайдан кайтат деген чын. Өздөрү зорго жашап жүрүп дагы эки ашыкча жүктү илип алганы аны кээде ойлонткон менен: "анан кайда барат, эжеси бары жалган го, болбосо үч күнгө деп келди эле, үч күнү эки ай болду" деп үндөбөй тим болот. ќшол ортодо бир күнү —үйүнбек менен “умар столго келип јлийманы батирине шашылыш конокко чакырышты.

- “оварыңды жый, көтөрүшүп коЄлу, биз менен эле бар, жеткирип коЄбуз, - деп асылып атып алып кетишти. Өздөрү өтө кызуу экен. ∆аш гварди€ көчөсү менен ∆ибек жолундагы кичинекей эки адам зорго сыйган бөлмөгө бат эле жетишти.  елишсе кичине кастрюлда бирдеме кайнап жаткан экен.  өрсө јлийманы сыйлай турган тамагын асып коюп анан барышкан тура.  ойдун ич этин бышырбай алып чыгууга аргасыз болушту. јнткени бул бөлмөдө үч кишинин түнөп чыгуусу кыйын экен.  етем деп туруп алды. “үн болсо бир топ болуп калган.  ыштын кечи эрте эле кирет эмеспи.

- јй “умар, ушул жерге үчөөбүз батпайбыз, кеткениме да кеч болуп баратат, маршрутка токтоп калса кете албай калам.

- јй эмнеге шашасың ы€, байкең үчөөбүз кучакташып жатып алабыз, - деди “умар мастыкка салып. ќшондогу “умардын мас болгону јлийманы таң калтырды, плитанын үстүндөгү чайнекти алып чай ку€м деп төгүп алганда јлийма:

- “умар, сен отура берчи, мен өзүм эле куюп ичем, - деди эле, тигиниси отуруп калды. јнткени алы ошол болчу. —үйүнбек болсо арактан куюп отурду. јлийма да бир топ кызып калды. јрак түгөнүп, тамакты кесме салганга алы келбей калгандан кийин жөн гана ичеги-карынды закуска кылышты. ƒасторконду јлийма жыйып кетмек болгондо “умар эсине келип кызуу болсо да мурдатан да€рдап койгон €пон жоолугун салынтты:

- Ёэ курбум, ушул сен табыштырдың эле бизди, сага ыраазыбыз, ушуну болсо да салынып кой!

- “им эле койсоңчу, - деген јлийманын сөзүн укпады. Үчөө эшикке чыкты, түн бир убак болуп калган. Ёптеп тар короодон чыгып јлийма жолуна түштү.

ќшонун эртеси эле  адырбек јлиймага келип калды. Ёкөө бир топко сүйлөшүп турушту. јнан эле ары жактан “умар көрүнүп калды. јл шашып келип эле учурашып анан јйданага шыбырады. јл эңкейип стаканга самогондон куюп бергенин көрдү. јл жүз, анан элүү граммды алып ийип отуруп калганда бурулуштан колуна китеп, журнал көтөрүп —үйүнбек көрүндү. Ѕул учурда алар китеп, гезит көтөрүп сатышчу.  адырбек менен учурашып туруп калды. «аматта таарынычтар жазылып дароо эле јлийманын бөлмөсүнө келип дасторкон жайылды. ќртодо арак, куурдак баары бар. Ўарактаган көңүл ачуу кечке чейин уланды. ќшол убакта алар бир гезит ачабыз деп түзүп атышкан, ошону талкуулап калышты. “алаш-тартыш менен көпкө отуруп кечинде гана тарашты.  үндөрдүн өтүшү менен негедир аралары алыстап бара жатты.  адырбек болсо үйүндө жалгыз калган.  ээде бала кы€л, кээде өтө өзүмчүл, кекирейген мүнөзү бар неме јлийманы тажатып жиберчү. јны: "бою бийик, ою пас" десе болчудай эле. Ќегизи: "бою бийик ою пас болгуча, оюу бийик бою пас болсо болмок", деп ойлоп калат.  ы€лдар адам баласын эң сонун максатка жетелеп, адам мээнети менен гана жетүүгө болоорун ойлобогон пенде болот эмеспи.  адырбек кы€лы, максаты канчалык ыйык, бийик болгону менен, кежирлиги аны артка тартып тураары белгилүү болчу.

—үйүнбек менен “умардын негиздеген гезити "ј 4" өлчөмүндө жарык көрүп, алар гезитти жууп калды. Ѕул ортодо  адырбекти үйлөнтөбүз деп далай аракет кылышты. “умар —үйүнбектин агаларынын кызы менен тааныштырып эми үйүнө алып келээрде кашайып он эки жыл мурун кеткен а€лы кызын ээрчитип келип алыптыр. ј€л десе арданган жакшы а€лдын кылаар иши ушубу, он эки жыл кайда жүрдү эле, күйөөсүнүн кийими жуулбай, үйү каралбай, тамак-аштан тартылып жалгыз бойчулуктун азабын тартып жүргөндө эмнени ойлоп жүрдү эле? јргасыздан: "∆аман а€л эр коруйт" деп тим болдук. ∆аман, ысык-суугуна ортоктош болуп атса аныкы туура эле, мыйзамдуу түрдө ажырашкан а€л күйөөсүн каерде коручу эле? ќшентип  адырбектин жаш а€л алып бактылуу өмүр сүрөм деген кы€лы ишке ашпай калды. ќго бетер ичип жүрдү. јл ортодо јлийма менен жүрөт. √езит жууп "¬осток+" кафесинде отуруп андан кийин јлийманын батирине келишти. Ѕаары кызуу. ќшондо јйдана апасына жини келип бир литр самогон бербей койду, болгондо да батирдегилердин көзүнчө у€т кылды, теңселип өздөрүн кармаган беркилер не дээрин билбей калышты. Ѕир кезде  адырбек јлийманы ийинден ала имерип колтугуна кыса:

- јпаң сага керек болбосо мага керек, биз кеттик анда, - деп чоң короонун дарбазасынан чыгып кетти.  өздөрүнүн жашын куюлткан јлийма бул кезде абдан ызалуу. Ѕирок өзүнүн ичип жүргөнүнө жини келгенин сезбеди. Ѕалким дагы ошол бойдон ичип жүргөндө ким билет, биротоло берилип кетет беле.  ызы ошого ызаланды, короодогу элдин көзүнчө ичип алып кайдыгер эркек менен жетелешип келгени өөн учурап, у€лды. јны јлийма кайдан билсин, компани€ менен ойноп күлүп жүргөн неме.

- Ёми кайда барабыз, сенин а€лың бар да? - деп  адырбекти суроолуу карады.

- Ѕиздин үйгө, - деди токтолбостон  адырбек.

-  антип? - јлийма түшүнө бербей кайра сурады.

- јл бүгүн сменде.

-  ой болбойт, андан көрө сен кете бер, мен бул жерде эле калайын.

- ј мен сенсиз кетпейм! -  адырбек аны колтуктап алдыга жетеледи. јндан кийин јлийма үн дебеди. Ёкөө экинчи троллейбус менен кетип атып уктап калган экен, качан гана акыркы а€лдамага жеткенде айдоочунун үнүнөн селт эте ойгонуп түшчү жеринен өтүп кеткенин билип жөө-жалаңдап эптеп үйгө жетишти.  елгенден кийин жумуртка кууруп бир бөтөлкөнү  адырбек коңшу камогунан алып келе койду. Ёкөө кечке, кайра түнү менен ичип атып жатып калышты. Ёртеси ойгонуп, бирок башы ооруп тургусу келбей көзүн жумуп жаткан јлийма үйгө бирөөнүн кирген дабышын сезди, адегенде " адырбекпи" деп ойлоп анын жанында жатканын билди. ќшондо гана ал тигинин а€лы экенин сезип көзүн бекем жумуп жата берди. Ѕир кезде  адырбек:

-  елип калдыңбы? - деди эле:

-  елбейт дедиң беле, тиги ким? - деп анын төшөгүндө жаткан а€лды колун жаңсай сурагандай болду.

- ќйношум, -  адырбек эч нерсе болбогондой күңк этти. јлийма ушул мүнөттөрдө: "качан келип чачымдан тартып эшикке жылаңач бойдон сүйрөп чыгаар экен же бирдеме менен башка чаап жибереби" деп коркуп атты. Ѕирок андай болбоду, кантсе да: "өзүң кылган иш, өз башыңа муш" дегендей өзүнүн келип алып түрткүнчүк болгонун сезбеди:

- џсык тамак алып келгем, бүгүн да сменде болом! - деп чыгып кеткен дабышын укканда эс ала түшүп көзүн ачты.

-  еттиби?

-  етти, тур андан көрө, ысык лагман алып келиптир, ошону ичебиз, - деп өзү ордунан туруп жуунганы чыгып кетти. јлийма дагы туруп жуунуп столго отургуча  адырбек бир бөтөлкө алып келип калды. Ёкөө отуруп алып лагман менен баш жазышты. јл күнү јлийманы кетирбеди. Ёкөө ал күнү да бирге болушту. Ёртеси эрте јлийма үйүнө кетти. ќшол күнү столдо отурса “умар менен —үйүнбек келишиптир:

- јлийма, сен эми  адырбекти өз жайына кой да, улам эле бара бербей. јлар кайрадан зорго табышып жашап жатканда, - деп “умар тим эле √ул€га боору ооруй сүйлөдү.

- ќоба, эптеп табышканда, - —үйүнбек коштой кетти.

- Ёмне кылыптырмын? - јлийма аларды таң калгандай карады.

- Ѕиз кечээ  адырбек менен √ул€нын табышканын куттуктап барганбыз, анан байкуш ыйлап атпайбы?

- џйласа мен күнөөлүүмүнбү?

- Ёкөө жашап жатса сен аларды бузуп атпайсыңбы?

- “умар, бузган андай болбойт, ал жакшы а€л болсо күйөө дегенди таштап кетпей жашабайбы? ћен күйөөм менен ажыраштымбы, ал а€л алабы же ойношу барбы, басып барбайм, эркек кадыр-барк менен барып алып келбесе өзү келген а€л ошондой болот да?

-  ызык экенсиң, эмне болсо ошол болсун, тим кой да! - “умар чындап эле тызылдап алыптыр.

- Ёмне, сени барып айтып кой дедиби?

- јйтпаса деле у€т да?

- ћен у€тты билбейм,  адырбек алып барган, мен аны а€лыңды кетир же мени менен жүр, жаша деген жокмун да.

- ќшентсе да, - дешип экөө өз жолдоруна түштү. јлийма алардын артынан карап алып жылмайып алды, ал азыр жөн жылмайган жок: кечээгисин ойлобой бүгүнкү күндөн сүйлөгөн адамдын жүзүн көрүп жылмайды.  ечээ эле ушул —үйүнбекке жагуу үчүн базардагы орустардын эски кийимдеринен сатып алып кийген кийимдери жаңы кийимге алмашып, батир издебей иши оңунан чыгып өкчөгөн чүкөсү оңкосунан түшүп калган бул а€лдын өзгөрүлмөлүүлүгүнө жылмайды. Ѕир айдан ашык ичкен-жегени менен төшөнгөн төшөгүн, ичип келсе "кудагыйым эле" деп эптеп катып жүрүп ушул адамга жолуктуруп койгондо, ыраазылыгын кош-кош айткан а€лга окшобой турду: "бир кезде даамымды татып башка батирдегидей эмес таза атлас, кыжымы жууркандарыма жатып жүргөндө ушул жакшылыгыңды эч качан унутпайм деген а€л ушул да" деп көпкө карап турду. "ќоба, эми ал √ул€нын тамагын ичкен тура, бир күнү даам таткан жериңе миң жолу салам айт деп, эми ага айта баштаган тура" деп ойлоду. јңгыча самогон ичкени көчөдө жашаган бир адам келип:

- Ёже, башым сынып атат, акчам жок эле, элүү грамм куюп берип коюузчу, эртең алып келип берем, - деген эменин калтыраганын көрүп боору ооруп куюп берди:

- Ёмне жаныңа күч келди, мынчалык ичип, үйбүлөң барбы? - деп сурап калды.

- ∆ок эже, үйбүлө деген жок! - тиги башка сүйлөгүсү келбей рахмат айтып басып кетти. јндан кийин жапжаш эле келин келип:

- Ёже, бир штук сигарет бериңизчи? - деп кудайдын боору ооругудай кебетеси менен маңдайына турду. „ындай келсе бир-эки сом үчүн столдо отурганы калппы. Ѕети башы жарылган, кийим деген аты бар чүпүрөктү жонуна илип алган, жайдын күнү болгондуктан бутундагы слансыдан чыгып турган буттарынын салаалары, согончоктору дегеле суу көрбөгөндөй. Ѕир азга байыр алып карап турду да:

- Ёмнеге мынчалык абалга келип жүрөсүң, жаш да, өңдүү-түстүү эле неме экенсиң, ушуга жеткирген кандай себеп? - деди јлийма бир штук полЄтун берип атып.

- Ёже рахмат! - деп ширеңке менен күйгүзүп бир соруп алды да, -  айсы арманды айтайын эже, сиз сурабаңыз, мен айтпайын, - деп басып кетти. "—үйлөгөнү тың эле экен" деп ойлоп кайрадан соодага алаксып кетти. ƒеги эле ушул күнү јлиймага жалаң ушундайлар келип атты: "”шундайдан жолдуумун" деп ойлоп "кудай берет мага, канчалык сооп иш кылсам өзүмө жакшы" деп кеч киргенде јйдана экөө товарын жыйып кирип кетишти.  елсе  ызжибек үйдө жок, кызы уктап аткан экен, үч айдын жүзүнөн ашып баратат, үч күнгө суранган келин да булардын бүлөсүнө айланган. »чкен-жегени, баласынын сүтү, буламыгы бүт булардын эсебинде.  ээде пачка тамекисинен жоголуп калат. ”нчукпады.  антип кубалайт. ∆үрөгү чыдабады. —үйлөсө бир туугандарын мактап сүйлөйт. јнын бир туугандарынын ак үйдө отурса да бир столдо күнүмдүк оокатын өткөргөн а€лчалык пайдасы болбосо эмне кереги бар эле? „ыдамы кете баштады. Ѕир күнү  адырбекке айтты:

- јй, сен  ызжибекти алсаң кызына ата боло аласыңбы?

- Ѕолом, ошол мага болобу? - сүйүнүп кетти ал.

- ћен жөн эле ашыкча бирөөнү багып тажап кеттим, кетейин деген ою жок, - јлийма кейип алды. јл оюнда  адырбек менен  ызжибекти кошуп койууну ойлогону менен анын көңүлү барбы, жокпу аны билбеди: "∆ок дегенде буга тийип ал десем кетээр же аргасыз тийээр" деген ой кетти. ќшол эле күнү  ызжибекке айтты эле ал үндөбөдү.  үндө бир жакка барып келет. Ѕир жолу кечиккенде јлийма катуу айтты:

- јй  ызжибек, мен сенин кызыңды багып өзүңдү батырып алсам такыр эле: "келген конок у€лбаса үй ээси у€лат" болуп биротоло балаңды да бактырып алдың да, мен эмне атаңдын жакынымынбы же сага милдеттүүмүнбү, үч күнгө эле деп сурандың эле үч айдан ашты. ће кызыңды, какылдап жанды койбой ыйлады.

-  ечирип коюузчу эже, күйөөм келиптир, ошол алып кетем деп көпкө туруп калдым.

-  үйөөң болсо кет да, же мен сенин эмнең элем, менден башка бирөө сени үч ай эмес үч күн батырмак эмес, же ушул үйдө отуруп жок дегенде белен оокатты асып койгонго жарабайсың, у€лсаң боло. Ёми минтип балаңды таштап коюп түн жарымына чейин жоголосуң. Ѕир күнү кийин жолуксаң саламга да келбейсиң! - деп јлийма ба€тан бери келип аткан ачуусун чыгарып алды. ќшентип ошонун эртеси үйдөн бир топ сигареттер менен акча жоголду.  өп акчанын ичинен алып коюптур. јлийма јйданадан сураса кайра өзүн күнөөлөдү.

- Өзүңдүн кылганың, кетир десе эле болбойсуң, буга эмне жыргал да, батир жалдайм, сүт алам, дебесе оокатка мындайлар жүрө берет, ћээримден деле жалкпадың. Ѕир күнү баарын көтөрүп жоголот, издеп көр!


“олук окуйм десеңер, алуу шарты биерде >>>



пїњ –Ш–Ј–і–∞–љ–Є–µ –Ї–љ–Є–≥–Є –Ј–∞ —Б—З–µ—В –∞–≤—В–Њ—А–∞
–µ–Љ–µ–є–ї:janyzak@mail.ru
+996777329784
–Р–ї–≥–∞–љ –Љ–∞—В–µ—А–Є–∞–ї–≥–∞ —И–Є–ї—В–µ–Љ–µ –±–µ—А–Єң–Є–Ј!
 © J.Janyzak, Kyrgyzstan 
–°—Б—Л–ї–Ї–Є –љ–∞ –≤–Ј—П—В—Л–µ —Б—В–∞—В—М–Є –Њ–±—П–Ј–∞—В–µ–ї—М–љ—Л!
–ѓ–љ–і–µ–Ї—Б.–Ь–µ—В—А–Є–Ї–∞