Интернет библиотека Жанызак@басма
Самое дешевое издание книги за счет автора! 

Ватсап: +996777329784
Сотка +996700329784
емейл: janyzak@mail.ru

Книги автора Айгүл ШАРШЕН на кыргызском языке

Кекти жеңген махабат

Тойота маркасындагы машина ээн жолдо зуулдап кетип жатты. Улам арт жагында орундукта уктап жаткан он жети, он сегиздердеги кызга карап койот. Ал бейкапар уйкунун кучагында. Бул Гүлзана эле, эч нерседен капарсыз катуу уйкуда. Өз өмүрүндө эмне болуп жатканы менен иши жок, дүйнөдө ачуу-таттуу, арман-өксүк, кубаныч-бакыт баары бирдей адам баласын коштой үзөңгүлөш болоорунан кабары жок мемиреп жатат.. . Ырысбек балдар үйүндө өсүп мектепти аяктагандан кийин атасынын бир тууган иниси алып келип алган. Узун бойлуу, кабагы бийик, ар дайым бир калыпта жүргөн өспүрүмгө Жоробай интернаттан келгенден кийин бир кой сойуп коңшу-колоңун чакырды:

- Туугандар, өзүңөр билесиңер Аалы агамды, кокустук болуп аялы экөө тең авариядан нават болду эле, эми иним чоңойуп калды, өзүнүн үйүнө ээ болсун деп алып келдим.

- Туура кылгансың балам, өлгөндүн артында аны эскерээри, куран окутуп ызаат кылаары болсо жакшы эмеспи, - деди айыл аксакалдарынын бири.

- Анан эмей, байкуш Аалы менен Кушум жаш эле өлүп калбадыбы, ажал экен да-а, - Бермет шыпшынып алды.

- Анда мен үйлөнө элек эмес белем, Ырысбекти карай албай койгонумда балдар үйүнө берүүгө аргасыз болдум, - Жоробай өкүнгөнүн билдире башын сыйпалай отуруп калды. Ырысбек он алтыдан он жетиге караганда айлына, атасынын түтүн булаткан үйүнө келип эки жагын тазалап жүрдү. Үйдүн кунары кетип, ар жери кулап, кичинекей терезелери сынып, эшигинин алдын чөп басып кеткен. Тегерете тозулган кашаалары кыйшайып сынып жыгылып чөп арасынан көрүнбөйт. Беш алты түп алма, өрүгү түйгөндө айылдын балдары жабылып кирип көгүндө эле жеп койо турган. Жоробай агасынын үйүнөн бир топ алыс айылдын ортосунан жер алып үй салып алган. Үйлөнүп балдарынын алды он бирге чыгып, үч баланын атасы болгон. Аялы Уялкан абыдан жоош, мээримдүү келин. Жоробайдын айтканынан чыкпайт. Ырысбекти өз балдарындай эле кабыл алып камкордук кыла баштады. Ырысбек иштемкор (ушундай да сөз болсо биринчи угуп жатам) бала, эртели кеч барып өзүнүн үйүнүн үстүн ачып, дубалын бийиктетип уруп, Жоробайдын жардамы менен оңдоп, тегерегин тозуп, алма багын сугарып жаны тынбай өз келечегине кам көрө баштады. Айыл эми аны мактап шыпшына койуп жатты.

- Бечара Аалынын баласы эстүү болуп чоңойуптур, атасынан калган үйдү оңдоп койду, - деп бири айтса:

- Ооба десең, жетимканада өссө да эси бар экен, келгени жаны тынбай үйүнө келип Жоробай карабай койгон үйдү оңдоп жатат, - Экинчиси аны коштоду.

- Бечара десең, талтаңдап ичип жеп чоңойгон биздин балдар колоктоп басып жүрүшөт.

- Ой кокуй гүн, ал ошончолук азар көргөндүр да, жетимканада эле жыргатып бакты дейсиңби, ата-энелүү баладай кийем дегенин кийип, ичем дегенин ичип чоңойгон жок да?

- Ырас эле, бечаралар биринин кийимин бири кийип чоңойот да, - дешип эки сөзүнүн бири Ырысбек болуп атты. Ошол үйдү оңдоп түзөп жүрүп күнүгө жанынан мектепке өткөн көздөрү бакырайган кызды көрүп өзүнчө кызыга карап тура берет. Перизат экинчи эле класста окуйт. Өтө тыкан, шок кыз. Кээде өтүп баратып эки-үч кыз аны карап кыткылыктап күлүп калышат. Бир күнү ал кыздарды атайын тозуп турган. Алар келатып Ырысбекти көрүп ооздорун басып күлкүсү келип унчукпай өтө берээрде Ырысбек:

- Эй кыздар, канчада окуйсуңар? - деди.

- Экинчи-и, - Экөө жарыша жооп берип туруп калышты.

- Атың ким? - Ырысбек Перизатка карады, ал көздөрүн ойноктото карап:

- Периза-ат, - деп койду.

- Жакшы кыз экенсиңер.. .

- А менин атым Замира, - деп койду беркиниси.

- Анда достошобуз ээ? - Ырысбек экөөнө алмак салмак карап жылмайды, - Кана эмесе достоштук! - деп колун сунду.

- Макул дос болобуз! - Перизат токтолуп турбай анын сунган колуна быйтыйган аппак манжаларын койду.

- Мен дагы макулмун! - Замира дага аларга кошулуп Перизаттын колунун үстүнө колун койуп, - Сиздин атыңыз ким? - деди чакылдай.

- Аа-а кечирип койгула мен унуткан турбайымбы, атым Ырысбек, - ал ушул эки наристе кыздардын алдында уялгандай кызарып кетти. Анткени ойноок көздөрү менен периштедей эки кыз аны тиктеп турган эле, - Анда достоштук! - деп экөөнүн колун бекем кармап өйдө көтөрдү.

- Биз эми сиз менен дайыма жолугуп турабыз, биз окуудан кетип жатканда сиз ушул жерден күтүп туруңуз ээ? - Перизат аны баё карап жооп күтүп калды.

- А кээде бизди сарайга чейин жеткирип турасыз! - деди Замира.

- Жарайт, мен силердин кызматыңардамын! - Ырысбек күлүп экөөнү караганда алардын жанынан өтүп бараткан эки-үч кыз:

- Сабактан кечигесиңер, кеттик Перизат! - деди эле алар Ырысбекке карап:

- Биз кеттик, - деди да жүгүрүп кетишти. Ырысбектин көз алдында көздөрү эликтин чаарчыгындай жайнап эмитен эле караган адамдын көзүн тайгылткан кызды жүрөгү күндүр, түндүр көрүүнү самачу болду. Убакыт жетип анын аскерге бара турган мезгили келип жөнөп кетти. Эки жыл ал үчүн өтө кыйын болду. Кичинекей периштесин ойлоп азап чекти. Кызматын өтөп айылга келгенде биринчи аны көргүсү келип үйүнүн жанына барды да жолду карап турду, келип учурашкандарга анча көңүл бурбай эле эси-дарты жолдо. Бир кезде окуучулардын келатканын көрүп жүрөгү дүкүлдөп кадимки ашыгын көрчүдөй күтүп туруп жакындаганда:

- Кандай Перизат, Замира! - деди колун суна.

- Салам!

- Салам! - Экөө анын зыңкыя кийген аскердик кийимине суктана карап калышты.

- Сиз аскерге барып келдиңизби? - Перизат аны карап көздөрүн ойноктотуп койду, мурункудан бойу өсүп, саал чоңойо түшкөнгө кашы көздөрү ого бетер бакырайып Ырысбектин айыпсыз жүрөгүнө чок салып кеткендей болду.

- Ооба, эки жыл аскерде болдум, силер бойго жетип калыпсыңар? - күлүп койду, экөөнө карап.

- Ооба.. .

- Ооба сага, - деп уялгандай жер карап калышканда Ырысбек отура калып алардын маңдайында карап туруп:

- Мейли, силер мектепке барып окуп келгиле, мен күтөм, - деди.

- Биз кеттик! - экөө жарыша жүгүрүп кетип баратышканын көрүп Перизаттын бойу Замирадан узун болоорун байкаган Ырысбек: "менин периштем" деп өзүнчө жүрөгү элеп желеп боло жылмайып алды. Ал ушул кезде эликтей секирген татынакай кыз өмүрүндөгү асыл максаты болсо да, ал махабатынын кадамы ага жагымсыз окуяларды алып келээрин сезбеди, тек көпчүлүк адамдар сыяктуу эле өзү каалаган адамга жолугуп, үйбүлөө күтүп бул жашоодон жараткандын буйруганын алып жемиштүү жашап өткүсү келген. Бирок анын аткарылбаган максаттарынын бири болчу ал.

- Күндө эки маал тажабай аларга жолугуп кээде сүйлөшүп күлүп, алар менен ойноп абдан ынак болуп алды. Алар эми сабакка деп эрте чыгышат да Ырысбек менен ойноп отура беришет. Бир күнү Перизат:

- Сиз жалгыз жашайсызбы? - деди капысынан, Ырысбек адегенде оозуна сөз кирбей саамга унчукпай калды, анан ага карап:

- Ооба, - деди.

- Ата-энеңиз кайда жашайт?

- Мм, - Ырысбек дагы жооптон тайсалдады, не дээрин билбей анан:

- Алар жок, мени таштап тээ алыс жакка кетип калышкан.. . - деди ойлуу.

- Эмнеге сизди жалгыз таштап койушат? - Перизат ага боору ооругандай карап калды, - Алар алыста иштешеби?

- Ооба, жумуштары ошондой.. .

- Мм да, деп койду ал, Замира ага карап:

- Эмнеге сен аны сурап жатасың, жумушу болсо алыста иштешет да, эмне болуптур? - деп, анан экөөнү карады, - Келгиле чатыраш ойнойбуз.

- Чын эле келгиле ойнойбуз, - Перизат Ырысбекке карады, - Адегенде мен.. . - деп жипти салааларына илип арчындай баштады. Үчөө көпкө чейин ойноп анан аларды төштөгү сарайга жеткирип кайра келди: "Перизат абдан зирек кыз, чоңойсо жакшы аял болот" деп ойлоп алды ал. Үйүн заңгыратып койду, эшигинин алдына гүл тигип, чарбасын адаттагыдан башкача кылып, эшиктин алдынан ажатканага чейин тозуп жол кылып, гүл тигип решётка менен тозуп, келечектеги жашоосун өзү каалагандай түз сызык менен өмүр сүргүдөй аракеттенип атты. Баягы жетимсиреген тамдын ордуна тегереги гүл чарбакка толгон заңгыраган үй турду. Жашы жыйырма экиге киргенде Жоробай жанында отуруп:

- Ырыс, сен эми чоңойдуң, аскерге болсо барып келдиң, эми үйлөн, жеңең экөөбүз үй ичине керектүүлөрдү даярдап койдук. Эми өзүңчө түтүн булатууга жарап калдың, - деди.

- Ооба, бойго жеттиң, биз колдон келгенинче жардам берип турабыз, - деди Уялкан, экөө эмне дээр экен деп аны карап калышты.

- Жок азыр үйлөнбөйм, шашпай эле койуңуздар, - деп күлүп койду Ырысбек.

- Болбойт, ушундайда үйлөнсөң балдарың чоңойуп калат, өзүңө жакшы болот, мен сендей учурумда үйлөнгөм, - деп Жоробай аялына карады, - Туурабы Уял?

- Ооба, - ал жылмайып койду, - Биз үйлөнгөндө үйүбүздө эч нерсе жок болчу, ата-энем берди, өзүбүз алдык, анан бат эле элдей жашап калдык.

- Ананчы иним, ата-эне болбосо кыйын экен да, таянган агам өлүп калды.. . - Жоробай унчукпай отуруп калды. Ырысбек ойлуу жер карады: "Менин ата-энемден калган буйумдардын баары эскирип калыптыр, ошолорду карап койушса чирип калбайт эле" деп ойлоду. Эртеси үйүнө барып буйумдардын баарын оодарып, жарактуусун иргеп атты. Сандыкта атасы менен апасынын бирге түшкөн сүрөтү бар экен, аны алып айнектерин аарчып төргө мык кагып илип койду. Төшөнчүлөрүнүн тазаларын, таарларын төшөп алды. Көбү чирип, ала кийиз менен шырдагы күбө түшүп эчтекеси калбаптыр, жарабаганын өрттөп койду да, өзү ойлуу бөлмө ичинде басып жүргөндө сырттан Жоробай кирди.

- Оо азамат десе, мен дагы ушуларды көрөйүн деп келбедим беле?

- Атамдардын сүрөтүн илип койдум, - Ырысбек төрдө илинген сүрөттү көрсөттү, - Чаң басып кетиптир.

- Ошентет да, канча жыл болду, сен беш жашта болчусуң, мен карай албайт элем, иштешим керек болчу, акем өлгөндө бир аз карыздар болуп калдым, анан аларды төлөө керек эле, мен сени ээрчитип жүрүп иштей алмак эмесмин.

- Мейли аке, өткөн өттү, эми атамдардын ордун суутпай, очогун өчүрбөй ушул үйдө жашайм! - Ырысбек бир нерсени эстегендей агасына карады, - Аке, атамдар өздөрү авария болбой эле бирөө түртүп жиберген имиш го?

- Ырыс, аны билген же көргөн эч ким жок, бирок мен дагы ошондой бир сөз угуп калдым, аныгын билбейм.

- Ким, түрткөн ким экенин билесизби жок дегенде?

- Кайдан, ким экенин укпадым, бирок жөн гана өчөшкөн бирөө түртүп жибергенин кулагым чалып жүрөт.

- Сиз кызыкпаган экенсиз да, эгер кызыккан болсоңуз изилдеп көрмөксүз, - Ырысбек агасына таарыныч кыла сүйлөдү, - Мен тактап көрүп чын эле аларды бөөдө өлүмгө кириптер кылган болсо аныгына жетем!

- Койсоңчу Ырыс, өткөндү козгобо, өлгөн кишинин да тынчын алып кыйнаган болбойт, андан көрө атанын ордун басат деген ушул, үйлөнүп өз жашооңду башта, - Жоробай инисин далыга таптай сыртты көздөй басты.

- Балким алардын арбактары тынч алалбай, өздөрүн өлтүргөн адамдан өч алууну күтүп жактандыр? - Ырысбек агасын каштарын жыйра ачуулангандай карады, муштумдары түйүлүп, жаак эттери диртилдеп кетти.

- Кантет Ырыс, сен антип өзүңө душман издебе, жалгызсың, мен дагы жалгызмын, балдарым жаш, тынч эле жашаганыбыз туурадыр, ачууңду токтот!

- Токтот! - Ырысбек ызалуу көздөрү менен агасын караганда көздөрүнөн Жоробай жалтанып кетти: "Кантет бу бала, акемдин көзү ушундай өткүр, айтканынан кайра тартпаган неме эле, айныбай өзүн тарткан экен, буга ал жөнүндө кимиси айтып койду экен" деп ойлоп ийди, - Кантип токтотом, ата-энемди ажалсыз өлтүрүп, мени жетимдер үйүнө тыгып койуп жазасыз жаткан адамдыбы?!

- Ырыс, кой деп атам мен сага акемдин арбагы тиги дүйнөдө тынч жатсын, арадан канча жылдар өтүп кетти, кылмыш эскирди, чын бышыгын билген эч ким жок, тынч жашоону өткөргөндөн башка арга жок, өзүңдү кыйнабай тынч жүр иним.

- Макул, сиз өз оокатыңызды жасаңыз, мен өз арабамды өзүм айдайын, эгер аныгын билип калсам соо койбойм аны, - деп агасын ээрчий сыртка чыкты. Ага ини бир сөзгө келе албай ээрчише Жоробайдын үйүнө келишти. Жоробай ойлонуп калды. Аалыны аялы экөөнү жерге бергенден кийин ушак-айың, күбүр-шыбыр эл арасында жөө тумандай каптап жүргөнүн уккан, бирок күңүлүнө эч нерсе албаган: "ырас эле, аларды өлтүрүп койуп эчтеке болбой жашап жүргөн болсочу, аны жазасыз койгонубуз калыстык эмес да, бөөдө алар жаш өлүп калды" деп ойлонуп жан дүйнөсү эңшерилип турду ушул саам. Ырысбек ошондон кийин өтө түнт болуп кетти, анын кабагы бир гана Перизатты көргөндө эс ала түшөт, жүрөгүн түпөйүл кылган санаа дал ошол саатта кайда кеткенин сезбей да калат. Перизат өзү да башкача болуп бой жетип көз алдында суйсалып баратты. Ал мектепти бүтөөрдө ата-энеси акыркы экзаменге жибербей койду. Аны: "атасы мугалимдерге бир кой сойуп берип коноктоп туруп директоруна акчалай параны ич арадан жеткирип баасын койдуруптур" деп жүрүштү. Перизат менен Ырысбек бул кезде бир бирин көрбөй тура албай калышкан эле. Ал күнү мектептен таба албай кечке маал үйүн айланчыктап жүрүп зорго көзгө сүртүп алчудай зорго караанын көрдү. Далдоодо туруп алып күзгүнү улам ага чагылдырып жатып өзүн көргөндө колун булгады. Эки жагын карап алып Перизат жүгүрүп келди да:

- Сен эмнеге биерде турасың, атам сени көрсө мени да, сени да өлтүрөт, ансыз дагы угуп алып урушуп үйдөн чыгарбай жатат, - деди алаңдай, - Эч ким көрө электе кетип калбасаң болбойт.

- Перизат, а биздин сүйүүбүзчү, менин сенсиз бир мүнөт чыдай албасымды билесиң да?

- Азыр бара бер, мен атама өзүм сүйлөшөм, аны көндүрүш кыйын, - Перизат коркоңдой Ырысбекти төшүнөн ары түртө чыйпалактап ийди, - Кудай жалгагыр, кетип калчы! - Перизат ыйламсырап ийди.

- Макул мен кетем, эртең сени жолукчу жерден күтөм!

- Жок бара албайм, окууга жөнөгүчө эч жакка барбайсың деп жатат.

- Анан эмне кылабыз?

- Билбейм, атам өзү окууга алып барам дейт.

- Анда мен шаарга кошо кетем! - Ырысбек аны колдон алды, - Экөөбүз шаарда бирге болобуз, жолугуп турабыз, сен окуйсуң, мен иштейм, макулбу, Перизат?

- Макул, ага чейин он, он беш күндөй бар, бол эми эртерээк кет! - Перизат Ырысбекти колунан ала жолду көздөй сүйрөгөндө үйүнөн апасы чыга калып:

- Аа-ай Перизат, кайда жүрөсүң, кир үйгө! - деп калды.

- Азыр апа, - шашып калган Перизат Ырысбекти карап, - бол эрте кетип кал, атам чыга калбасын, - деди да үйүнө карай жүгүрүп кетти. Ырысбек ылдый көздөй башын жерге салып кетип жатты: "Эмнеге кайтарат, мен ала качып алсамчы, ага болбойбу, Перизат чечет да, ал мени сүйөм десе эмне кылмак эле" деп ойлонуп үйүнө келди. Ээн бөлмөлөрдө тынч ала албай басып жүрүп анан агасынын үйүнө келди. Агасына кеңешип көрүүнү ойлоду. Келгенден кийин сөздү эмнеден баштаарын билбей кайсактап тура берди, аны байкаган Жоробай:

- Ырыс, сен бирдеме дегени турасыңбы? - деди көңүл бура карап.

- Аке Нурбай абдан жаман кишиби?

- Аны эмнеге сурап калдың? - Жоробай жооп бербей эле кайра сурады.

- Деги да, жаман кишиби?

- Анын жаман жакшысын билбейм, бирок Аалы акем экөөнүн араздашкан жайы бар эле.. .

- Эмне үчүн араздашат?

- Кайдан билем, экөө абдан бир бирине каршы болчу.

- Мен анын кызына үйлөнсөм болбойбу?

- Эмне дейсиң? - Жоробай таңгала карады.

- Мен кызы Перизат менен сүйлөшчүмүн да, - Ырысбек жер карап күңк этти.

- Болбойт Ырыс, сен андан башка эле кызга үйлөн, баарына чыдайм, бирок Нурбайдын кызын мындан ары оозанба!

- Жок, мен андан башка кызга үйлөнбөйм! - Ырысбек эшикти катуу жаап чыгып кетти. Ошол бойдон үйгө кирбей өзүнүн үйүнө барып жатып алды. Артынан келген Жоробай аны көндүрө албай кайра кетти. Түнү менен ойлонуп жатып кайра эртең менен эрте тамак көтөрүп келип калды. Уялкан дагы кошо келген. Экөө анын көңүлүн таба албай көпкө отурушту. Сойуз чачырап менменсингендердин көбү жумуштан кыскартылып Ырысбекке окшогон жаш балдар колоктоп бош калган убак. Окутайын десе Жоробай өзү дагы үч баласын зорго багып, бирин экин жандыгы менен жалгыз уйунун сүтүнө карап калышкан. Ары айтса да, бери айтса да болбогон инисинин айтканынан жанбаганын: "атасынын кыялы" деп тим койду. Ошол күнү ал тээ качанкы укканын эстөөгө аргасыз болду. Анда өзү жашыраак болчу. Аалы андан алты жаш улуу болчу. Аскерден келген Аалы менен Нурбай абдан ынак жолдоштордон эле, кайда болсо бирге жүрүп, каткырып кыздарды кеп кылып калышат. Анда Жоробайдын карыган апасы бар.

Аалы узун бойлуу, кабагы бийик, кара мурут жигит болчу. Аскерден келгенден кийин аны апасы Гүлшан:

- Балам, мен эми карыдым, эчкинин жашындай жашым калды, өйдө ылдый болуп иш жасаганга жарабай баратам, эми үйлөнүп колумду узарт, өлөөрдө небере көрүп анан өлсөм арманым болбос, - деди чогуу отурганда.

- Апа, бир аз койо тур эми, күздө үйлөнөм, - Аалы апасына күлүмсүрөй карап койду, - Азыр эрте го?

- Ээ кокуй эрте дегени эмнеси, сен антип жүрө берсең бир күнү тырайып өлүп калам отурасың.

- Өлүмдү ойлобоңуз апа, сиз дагы кө-өп жашайсыз, келиниңизди жумшап, небереңизди көрөсүз, анан Жоробай үйлөнөт, анын балдарын көрөсүз, - Аалы ушинтип койуп чыгып кеткен. Кайра ойлонду ал: "чын эле апам өтө карып баратат, кой үйлөнсө үйлөнөйүн, ылайыктуу кыз издеп көрөйүн" деп ойлоп Нурбайга барды. Нурбайдын ата-энеси, бир туугандары көп эле. Ал экөө чыккандан кийин:

- Дос, мени апам үйлөн деп жатат, экөөлөп кыз караштыралы, кандай дейсиң? - деди бут алдындагы таштарды каршы-терши тепкилей.

- Эң сонун, үйлөнсөң үйлөн мен дагы үйлөнөм, - Нурбай ага карап күлүп калды, анан экөө тааныш кыздарын көздөй жөнөштү. Аалы аларды көрүп байкаштырып, бирок ылайык көрбөдү: "Жо-ок булардын бириси да болбойт" деген ойдо досун ымдай басып кетишти. Керээли кечке жүрүп экөө бөлүнүп кетип жатып суу көтөрүп келаткан кызды көрүп калды. Саал аярлай калып анын жанына келгенде:

- Чоң кыз таанышып албайлыбы? - деди ага тийише.

- Көрүнгөн менен таанышкыдай убактым жок! - Кыз токтобой кете бергенде Аалы анын колундагы чаканы артынан келип кармай калды.

- Койо турсаңыз сулуу.

- Бирөө жарым көрсө уят, кандай немесиз? - Кыз бурула берип өзүнө караганда жигиттин жүрөгү ток ургандай дүрт этип алды.

- Эмнеси жаман, азыр кыздардын заманы, сиздин көз карашыңыз жүрөгүмдү өрттөп кетти, жок дегенде атыңызды айтып койсоңуз? - Жигит ага эңкейе калып колун бооруна алды, - Менин атым Аалы.

- Айсулуу, - деди да басып кетти. Аалы анын артынан акмалап барып үйүн көрүп алды. Айсулуу колунда бар, раис болуп иштеп жүрүп пенсияга чыккан Жусупжандын кызы болчу. Апасына келип аны айтты эле ал наалып:

- Уулум, ал мендей жесир кемпирди тоотот дейсиңби, кызын бербейт го? - деди.

- Эмне экен, раис болсо эле эмне, мен сөзсүз раистин кызын алам, эгер албасам үйлөнбөйм! - деди дулдуңдай. Чиркин десең, "энелүү жетим эрке жетим" деген ушул тура, ушул чүкөдөй кемпир болбосо кимге өдө карап таарыныч кыла алмак. Энеси ары ойлонуп, бери ойлонуп Жусупжандын күйөөсү менен теңтуштугун эстеп анын үйүнө бармак болду. Ал келгенде Жусупжандын аялы Турсун кызы Айсулуу менен сырттагы сөрүсүндө отурган экен.

- Оо кел Гүлшан, кел, - деп ордунан тура калып үйгө алып кирди. Айсулуу дасторкон жайып чай алып келди.

- Ээ Турсун, көрүшпөгөнүбүзгө дагы көп болуп кетти, Апыш өлгөндөн бери эки жакка дагы чыга албай калдым.

- Ошону айтсаң, жаш кезде күүлдөп кандай гана жүрбөдүк. Жусупжан менен Апыш экөө абыдан ынтымактуу эмес беле, экөөбүз андан, - Эки кемпир өткөндү эстеп көпкө отуруп калышты. Айсулуу сыртка чыгып кеткенде Гүлшан:

- Турсун, эми-и келген жумушумду айтайын, жакшы эле теңтуш болуп жүрдүк, Жусупжан менен Апыш да бирин бири кыйбаган достордон эле, Апыштын өлгөнүнө он жыл болуп калды, катышпай да кеттик, мен Айсулууну уулума сурап келдим, Жусупжан менен кеңешип жообун айт, элден кем кылбайм, сөзүмдү эки кыла турган кишилер эмес эле деп өзүм келдим, - деди акырын.

- Гүлшан, эми кандай десем экен, сени капа кылуу ойумда жок эле, мурунураак болгондо не? - Турсун ойлуу аны карап отуруп калды, - Кечээ эле Ажымурат келип баласына алып берем деп Жусупжан менен сүйлөшүп кеткен эле.. .

- Эмне, Айсулуу макул бекен ага?

- Өзүң билесиң да, Жусупжан анын өз эркине койбойт, мен айткандай гана болот деп туруп алат, анын үстүнө азыр ооруп төшөктө жатат, ошон үчүн аны капалантпайлы деп эле ойуна койдук.

- Качантан бери ооруп жатат? - Гүлшан анын ооруп жатканын укпаганына өзүнчө уялды, - Эртең эрте келейин анда, ооруну түш ооганда сурабайт, келгенимди айтпай эле кой, - Гүлшан ордунан турду. Үйүнө келип болгонун Аалыга айтты эле ал таңгалды.

- Ал айткан эмес эле го?

- Кайдан билем уулум, короосунда толтура койу бар, илгертен раис менен биргелешип иштеп мал күткөн неме жетип барган тура!

- Кызык, ал жөнүндө мага Нурбай бир ооз да айткан эмес, - Аалы ойлонуп жатып: "Демек ал менден аны кызганса керек" деп ойлоп алды ичинен. Эртеси башы оой кыздын үйүн көздөй жөнөдү, жок дегенде бир көрүп алууну самады. Айсулуу алардын эң кенжеси эле, онунчу классты бүткөнүнө эки жыл болду. Ата-энесине карап үйдөн чыкпай калган. Эки агасы, үч эжеси күйөөгө тийип, экиден, үчтөн балдары бар. Ал окууга дагы барам дебеди, башы оор, көп сүйлөбөгөн кыз. Аалы кылаар иши жок анын үйүн айланчыктап ары бир өтүп, бери бир өтүп жүргөндө Айсулуу эчтемеден кабары жок эки чаканы алып булакты көздөй шаша жөнөдү. Аны көргөн Аалы жым эте артынан жетип кыз сууну чөмүч менен чакага куйуп кыңылдап ырдап отурганда артынан:

- Салам, сулуу кыз! - дегенде кыз селт эте карап:

- Салам, - деп жылмайып койду, - Кайдан жүрөсүз?

- Сиздей сулуу кызды көргөндөн бери жүрөгүмө аш барбай, көзүм уйкуга ирмелбей, жүрөгүмдө алоолонгон өрт пайда болуп тынчым кетти.. . - деп жанына отура кетти.

- Сиз бир айткан сөзгө түшүнө турган эле жигит экенсиз, эмнеге минтип келип отурасыз?

- Айсулуу, кубалай көрбө, жөн эле сүйлөшүп туралычы, - Аалы анын колун кармай калды, - Жок дей көрбө же жигитиң барбы? - сынай карады. Кыз анын колунан акырын колун бошотуп алды да:

- Жигитим деле жок, азырынча ойлой элекмин, - деди толгон чаканы ары алып койуп экинчисине куйуп жатып.

- Жакшы экен, эмдигиче сиздей сулуунун жүрөгүн бирөө ээлеп алгандыр деп коркуп кеткенимчи, - Аалы күлүп калды.

- Эмнеге антесиз? - Айсулуу Аалыны жоодурай карады.

- Анткени сиздин жүрөгүңүздү башка бирөө ээлеп алган болсо ашыкча болуп каламбы деп эле.. . - Аңгыча чакалары толуп көтөрүп жөнөмөк болгондо Аалы шап ала койуп, - Мага бериңиз, ушу сиздин кызматкериңиз болуп калсам не? - деди эле кыз бырс эте күлүп калды. Анын көңүлүнө ушул кара тору узун бойлуу жигит жагып калгандай, суйсала узун чачынын жазылып кеткен учтарын өрүп келе берди. Үйгө жакындаганда:

- Чакаларды мага бериңиз, апам көрүп калбасын, - деп колун сунду.

- Үйгө киргизип берсем болбойбу? - Аалы ага күлө карап койду.

- Тамашаңызды койуңуз да жолуңузга түшүңүз! - Айсулуу кыя карап жигиттин колундагы чаканы алып басып кетээрде Аалы артынан:

- Күндө канча жолу сууга келесиз? - деп койду.

- Он маал суу алам, - Айсулуу кайрыла калып айтканда ал жанына жетип барып шыбырап оозун кулак тушуна алып барды эле, кыз башын тарта берди, - Ары туруп эле сүйлөңүзчү!

- Күндө ушул маалда булактан күтөм! - Аалы аны узата карап кайра жолуна түштү, ага кыздын назик добушу, жылмайганда көздөрү өзүнчө эле күлүп тургандай өзүнчө көркөм көрүндү. Жүрөгү элеп-желеп боло: "Мага кош көңүл эмес, эгер Нурбай менен сүйлөшкөн болсо жигитим бар демек" деп толкунданып үйүнө келди. Ал жаңы келгенде Нурбай келип калды. Экөө сүйлөшүп отурганда Аалы андан сөз чыгаар бекен деп ойлоду, бирок ал эч нерсе дебеди. Аалы да үндөбөдү. Айсулуу менен Аалынын мамилеси тереңдеп барып сүйүүгө айланды, бул учурда Жусупжан узак оорудан кийин дүйнө салды. Айсулууга жолуга албай Аалынын тынчы кетип Гүлшандын айтуусу бойунча аяш атасына кызмат кылып ошол жерде жүрдү. Нурбай ата-энеси менен чогуу барып Аалы экөө чогуу болуп калышты. Экөө ээн боло калганда Нурбай:

- Ээ шумпай, сен биерде соо жүрбөсөң керек, бирдеменин жытын алгансың го? - деди тырчый.

- Шумпайлыгымды таап айттың дос, эчтекенин жытын сезбей эле өлгөн адамга көз көрсөтүш парз экенин билесиңби?

- Да-а, туура айтасың, мен тиги Айсулууга ашык болуп калганбы деп ойлоп жатпаймбы? - Нурбай кытмыр жылмайып койду.

- Айсулуу менен чынымды айтсам көптөн бери таанышмын, Жусупжан менен атам теңтуш болуп жүрчү эмес беле, катышы да бар болчу, - Аалы аны эмне дээр экен деп карап калды.

- Ош-шондой дечи?! - Нурлан айласын таппай калгандай ага жүзүн бура, - Балким сөзүңөр да бардыр? - деди.

- Сүйлөшүп жүрөбүз, өткөндө апам келген экен жок дебептир, өздөрү билсин деген го? - Аалы ого бетер аны күйгүзө айтып койду.

- Мен билген эмес экенмин да?

- Эмне болду? - Аалы андан чоочугандай сурады.

- Мен Айсулууга жуучу жибергемин, бирок өзүм жолуга элекмин, кайда бармак эле деп жүргөм, сен шылуун озунуп кетипсиң, - Башын жерге сала, жаактары түйүлө жини келип турганы байкалып турду, - Аны сүйөм деп былжырадыңбы анан?

- Сен эмне болуп турасың Нурбай, ал кыз азыр экөөбүзгө тең эчтеке деп айтпайт, сүйөм деп айтыш оңой, сүйө билиш кыйын, сүйөм деп жалынып жалбарып алып ара жолдо калтыргандан көрө айтпай сүйгөн артык! - Аалы ага жини келе сүйлөшкүсү келбей ордунан турду.

- Ушунчалык акылдуу экениңди байкабаптырмын.. .

- Анда билип кой, кыз эле болсо жүрөгүмдү көтөрө чапкандан алысмын! - Аалы арыдагы топтошкондорду көздөй басты.

Нурбай ошол жерде көпкө отурду, Аалы аны байкаган менен ага мурдагысындай эле мамиле жасап жатты. Ошондон баштап экөөнүн арасы алыстай баштады. Аалы билмексен болуп жүрө берди, аңгыча күз келип калды. Айсулуу атасынын жылдыгы болмойунча күйөөгө чыкпай турганын билдирди. Ар күнү кечинде барып Аалы аны менен сүйлөшүп жүрдү. Нурбай анын артынан түшүп жүрүп бир күнү ал Айсулууну күтүп турса келип калды.

- Аалы, мен сага бир нерсени айтып койушум керек, Айсулууну атасынын жылдыгы өткөндөн кийин мен алып кетем, кыскасы шынаарлаганыңды токтот!

- Эмнеге, Айсулуу экөөбүздүн сөзүбүз бүткөн, шартына гана карап турам мен дагы, - Аалы аны жини келгендей карады, - Кыз менен сүйлөшүп койдуң беле же?

- Сүйлөшкөндө, сүйлөшпөгөндө эмне, кыздар күйөө табылса кете беришет да, ала качып алам, - Нурбай керсейип койду, - Кыздарды сүйөм, күйөм деп каадалантып отургандан көрө ала качып алсаң кудай деп отуруп калат.

- Анчалык кыздарга жаман мамиленин кереги жок дос, сүйлөшүп көр, көңүлү бар болсо анда ала бер! - деп койду Аалы.

- Аалы, сен өзүңдү акылдуу сезет окшойсуң, менин атам куда түшүп сөздү бүтүрүп койгон!

- Нуке, Айсулууну атаң эмес сен аласың да? - Аалы ага жылмайып караганда күйбөгөн жери күл болгон Нурбай аны муштап жибермек болду эле анын колун Аалы кармап калды:

- Мен сени менен урушканы турган жокмун, селкимди күтүп турам, андай экен жүрү мени менен, кимибизди жактырса ал өзү билсин, эгер сени тандаса мен экинчи келбейм!

- Сен дагы барбайсың, мен дагы барбайм, эгерде тынч жашап өлгүң келбесе бул жерге келгениңди токтот!

- Мага буйрук берчү сен эмес!

- Айсулуу меники болоорун эсиңден чыгарба!

- Көрөбүз, - Аалы ары көздөй басканда Нурбай анын артынан карап туруп сөгүнүп кетип калды. Андан кийин ынак достор бири отурган жерде бири отурбай өздөрүнчө араздашып калды. Эч ким билбеди, ал экөөнүн ортосундагы кек эмнеден чыкканын да сезбеди. Арадан билинбей алты ай өткөндө Айсулуунун апасы оорубай туруп эле кете берди, уккандар жакасын кармашып үрөйлөрү учуп сүйлөшүп атышты:

- Ботом Турсун оорубай этпей эле кете бериптир дейт, бечара жакшы аял эле, ажалды карасаң айланайын жараткан.

- Жүгүртүп жүрүп, мүдүрүлтүп алсын деген ошо да, байкуш пейлине жараша кыйналбай этпей кете бергенин.

- Ошону айтпайсыңбы, байкуш жеңем абысынга да, кайын сиңди менен тууганына да бирдей тегиз эле, - дешип узун сабак сөз кылып атып аны да жерге беришти. Уул-кызы келип, ызаат- сыйын жасап бүткөндөн кийин баары кеңешип Айсулуунун тагдырын чечмек болушту. Бирок үйдү ээн калтырып кеткенден чочулап, элдин сөзүнөн коркуп эң кичүү баласы шаардагы жумушун таштап келмек болду. Анын бир баласы бар эле. Аялы мойун толгой албады. Ошентип Эдилбек аялы Гүлзина экөө калмак болушту.

- Сен эң кичүү болгондуктан үйдө сен болушуң керек, үй жай сеники, - деди улуу агасы.

- Ооба, кечээ өлсө кулптап койуп Айсулууну шаарга алып кетип калсак болбой калбайбы, араң турган экен, деп наала кылат эл.

- Кой, антпей калалы, баласы жоктой кылып, очогун өчүрүп койгонубуз кантип болсун, биз турбайлыбы? - дешип Эдилбекти калтырышты. Аалы дагы акырына чейин кызмат кылды. Нурбай өкүрүп келип аны көрүп кайра кетип калган. Ага Аалынын ичинен жини келгендиктен күлкүсү да келди. "Акылсыз, кызга даап сүйлөшө албагандан кийин өзүн эркекмин деп басып жүргөнүн" деп ойлоп алды. Гүлшан келип куран окутуп кетти. Аалынын кызда көңүлү барын уккандан бери жаны жай албайт, эми ого бетер тынчсызданып жүрдү: "Айсулуу өтө өңдүү, түстүү кыз экен, мындайлар текебер болчу эле, балама кыял, жоругун көрсөтүп кыйнабагандай эле" деп ойлогондо Казакстандагы сиңдиси эсине түштү. Гүлшан өзү казак кызы болчу, ата-энеси менен келип ошол бойдон калып калган. Ата-энеси ушул жерде койулду. Сиңдиси Гүлкан деген, анын дагы жалгыз кызы бар: "Өз эмеспи, тез-тез катышып да турабыз, Аалыны ээрчитип алып барайын да макул болсо Алиманды алып берейин" деген ойго токтогон эле. Ал ойун уулуна айтты эле ал болбой койду. Эмне кылаарын билбей эне унчукпай калды. Билинбей убакыт өтүп жаз болду. Аалы Айсулуу менен жолугушуп жүрүп акыры экөө үйлөнмөк болуп калганда Нурбай Айсулууну ала качмак болуп калды. Аны угуп Аалынын жини келип ага айтты эле ал:

- Аалы, мен жинди эмесмин да, өзүм каалабаган адамга ала качкан күндө да отурбайм! - деди.

- Элди билесиң го жаным, астанасын аттадың болду отургузуп койушат, бата берип, таттуу сөздөрү менен отурганга аргасыз кылышат, ошон үчүн ага жетпегенге аракет кылыш керек, ата-энеңдин жылдыгы өтөөрү менен өзүм алып качып кетем!

- Мен макулмун, - Айсулуу анын ийнине башын жөлөдү.

- Мен сенден ажырабайм, сенсиз мага жашоо жок жаным, эгер чын эле Нурбай ала качып кетсе отуруп кала бересиңби? - Аалы аны ээгинен өйдө кылып жүзүнө карады.

- Эч качан, такыр болбосо андан өлүп кутулам!

- Чын элеби, Нурбай ала качып кетсе отурбайсыңбы, чын эле мени сүйөсүңбү?! - Аалы кызды бооруна кысып алып көпкө турду. Көптөн кийин бир биринен бөлүнүп жанаша басып баратканда алдынан Нурбай чыкты:

- Салам кыз-жигит, менимче-э өтө эле бактылуусуңар го дейм? - деп керсейе бөйрөгүн таяна туруп калды.

- Аа-а Нурбай сенсиңби, ырастан эле куттуктаганы келгенсиң го, өзүң билесиң да биздин үйлөнөөрүбүздү, - Аалы эч нерсе билмексен болуп алакан жая күлүп калды.

- Аалы, кантээр экен деп койсо чектен чыгып баратасың, - Айсулуу менин колуктум болоорун билбейсиңби? - Аалынын маңдайына тиреше туруп калганда Айсулуу ортосуна тура калды да:

- Сен кандай уяты жок немесиң, мен сага качантан бери колукту болуп калдым? - жини келе аны жаакка чаап жиберди, - Экинчи ушундай сөз оозуңдан чыгат экен таарынба!

- Айсулуу, сен эмнеге түшүнбөйсүң, атаң барда эле менин атам экөө убадалашпады беле, койсоң эми, мен сенин күйөөң болом! - Нурбай кыздын ары жагынан бир чыгып, бер жагына бир чыгып жандалбастап жатканда Айсулуу:

- Мен сенин колукту, полуктуң эмесмин, экинчи мындай сөзүңдү укпайын, мен жакында күйөөгө чыгам! - деди.

- Чыкчу күйөөң ким экенин билсем болобу сулуу? - Нурбай билмексен боло керкейип койду эле Аалы анын жанына барып анын маңдайына тике туруп алып өзүнүн төшүн көргөздү:

- Мен болом болочок күйөөсү, билбей эле таанып алсаң болот! - дегенде Нурбай айласы кетип:

- Көрөбүз, ким күйөөсү болуп калаарын, сендей өлсө сураары жок томаякка кайсы кыз тийээрин! - деп басып кетти.

- Көрөбүз, ошондо намысыңдан өлүп калсаң боорубуз ооруп батага биз бараарбыз.. . - Аалы аны карай жерге чыйт түкүрө күлүп ко йду.

- Көрө жатаарбыз.. . - деп жөнөп кетти.

- Тим койчу Аалы, дөөгүрсүгөн немеге сөз коротуп болобу? - Айсулуу Аалынын колунан кармай тынчтандырды, - Мен сеники гана болоорума ишенип кой!

- Алтыным десе, сен жанымда мендик болуп турганда эч нерседен кам санабайм! - деп Аалы аны аяр ийнинен ала үйү жакка бирге басып баратты. Ушул көз ирмемчелик бакыт ал экөөнү магдыратып турган, сүйүүнүн өрттөн да кайра тарткыс, сыйкырдуу ирмеми экөөнү кучагына алып эртеңки күнү эмне болоору эсине да келмек эмес. Аалы аны үйүнө киргизип койуп жолго түштү. Өзүнчө кубанычтуу келе жатканда алдынан үч-төрт караан чыгып аны тозуп калышты. Ай тойго келбей эле ургу, тепкиге алып киришти. Аалы алар менен алышып жатып көптө барып качып кутулду да үйүнө кийимдери тытылып, бети жарылып зорго келди, апасын аңдып туруп акырын бөлмөсүнө кирип кетти, кийимдерин которуп жатканда иниси Жоробай ойгонуп кетип агасынын бирөө менен урушуп келгенин көрүп:

- Аке сага эмне болду, кимдер менен уруштуң? - деп төшөктөн башын чыгарып сурады.

- Эч ким менен урушкан жокмун укта! - Аалы аны карабай туруп жооп берди да ордуна жатып калды.

Эртеси кыймылдай албай жатып калды. Бүткөн бойу көгала болуп ичинен жини келип жатты, анын бир гана корккону Айсулуу эле, аны ала качып кетишеби деп жүрөгү тынч алалбай ордунан туруп эптеп кийинди да жолугушчу жерине барды. Аны көргөн кыз сүйүнүп кетти. Экөө үнсүз бир топко сүйлөшүп туруп анан Аалы ага:

- Айсулуу, сен билесиңби, сен бир-эки күн үйдөн чыкпа, менин жумушум чыгып калды, эгер чыксаң сенден айрылып каламбы деп корком, - деди маңдай чачынан сылай.

- Качан келесиң анан?

- Эки күндө келем, эртең эрте чыгам, - Аалы бүткөн бойунун ооруп турганын билгизбей аны менен тез эле коштошуп үйүнө жөнөдү, ал бүгүн башка жолго түшүп келди. Аалыны көрүп эле Гүлшан:

- Балам, деги кайда жүрөсүң, эрте кетесиң, кечигип келесиң, үйгө токтобой калдың го? - деп дасторконун жая тамак ашын алып келди.

- Апа, балаң кечээ бирөө менен урушуп келди, кийимин көрчү, мушташкан окшойт, - Жоробай апасына карады.

- Эмне дейт ботом, ким менен урушуп жүрөсүң ыя?

- Эч ким менен, балаңдын сөзүнө ишене бересизби?

- Мага ишенбесеңиз кийимдери шкафта турат, алып келейинби? - деп Жоробай ордунан турганда Аалы аны төбөгө нукуп койду:

- Тынч отур дейм!

- Эмнеге, өзүң калп айтып атпайсыңбы? - Жоробай унчукпай калды. Кокус дагы бирдеке десе Аалы аны төпөштөп койорун сезип отуруп алып тамагын иче баштады.

- Балам, ага тууганыңдан өтө жакының жок, тынч жүрсөң боло, мен бир жалгыз кемпир болсом колумдан эмне келет? - Гүлшан наалый кетти, - Өзүмө ылайык келин киргизип берсең эле болду эле.. .

- Апа, эч кам санаба, жакында Айсулууну келин кылып берем! - Аалы ушинткенде Гүлшан ага ишенип, ишенбей карап калды.

- Ыраспы уулум?

- Ырас.

- Оо айланайын кудай, ушунуңа шүгүр, - Аалыны карап, - Андай болсо камына берейин ээ уулум? - деди сүйүнүчтүү.

- Анда качан даярданышыбыз керек эле апа, жылдыкты өткөрөөрү менен алып келем!

- Аз калбадыбы балам, бир эки жумада өтөт, мен анда тездетейин, - Гүлшан шашып калды. Ошентип бир үйбүлөө жылдыкка камынып жатканда эки үйбүлөө келин алуунун камын көрүп жатышты. Ажымурат өзүнүн колунда барлыгына чиренип:

- Алып келе бер, кызды илгертеден ала качып алат, кыз колунда бар жогун карайт, томаякка барып өмүр бойу өкүнүп жүрмөк беле? - деди баласына.

- Ата, келгенде отурбай койсочу?

- Ата-аңдын оозун урайын суу жүрөк десе, отурбаган кыз болбойт, ата-энесинин жылдыгын бир өткөрөт экен, ошол күнү алып келесиң, отурган, отурбаганын өзүмө кой!

- Макул ата, - Нурбай кудуңдай сыртка чыкты: "Эми менден качып кайда барасың, ошол томаякка тийесиңби же магабы, көрө жатаарбыз, колума тийсең ошону сүйгөнүңдү көрсөтөм го" деп ойлонуп Айсулуунун карагаттай көздөрүн көз алдына элестетип алып жылмайып алды. Аалы өзүнчө өз бөлмөсүн жасап, сүрөттөр менен кооздоп алып кыңылдап ырдап: "Айсулуу, жакында экөөбүз бирге болобуз, бизди эч ким бөлө албайт, бактылуу болобуз, сен өзүңө окшогон сулуу кыз, мага окшогон уул төрөп бересиң" деп ырахаттана керилип алды. Бирок аларды суук, жаман окуя күтүп турганын сезишпеди, Айсулуу дагы сүйгөнүнө жаркылдаган жар болоорун ойлоп кыялданып жатты. Белгиленген күнү бир туугандар келип ата-энесинин жылдыгын өткөрүп жыйынтыкташып, акыркы ызаат сыйын кылып бүтүп, эки-үч күн топурашып, бала-чакасы менен бир бирден үй-үйүнө жөнөштү. Дал ошол күнү Айсулууну жолдон окчун, далдоодо бир машина күтүп турду, бул Нурбай менен анын достору болчу. Кыз көрүнсө эле ала качмакка даяр. Айсулуу жүрөгү элеп-желеп болуп сүйгөнү Аалыны күтүп жатты. Кеч күүгүм болуп Аалы дагы өз достору менен келип Айсулууну күтүп алмак болуп турганда бери көздөй баскан кызды Нурбайдын балдары бакыртып сүйрөп жөнөгөндө Аалы достору менен жүгүрүп барып эки-экиден мушташып калды. Арадан жарым саат өтпөй Аалы Нурбай менен алышып жатканда машина жылгандай болду.

- Мыктар, машинаны кууп жет! - Аалы ага кыйкырды да Нурбайды көмөлөтө койуп, бир тепти дагы аларга жетти, машинага жетип Айсулуунун оозу таңылганын көрүп чоочуп кетип чече койду да шофёрду желкеге бир койду эле машина жолдон чыгып жарды катуу сүздү, баары бир аз ооруксунуп туруп анан эстерине келип Айсулууну көтөрүп өз машиналарына жөнөштү, эми жетип кызды отургузуп өздөрү түшмөк болгондо Нурбай келип кайра мушташып киргенде Аалы:

- Нурбай, эгер сен жигит болсоң кыздан сурайлы ушул жерде, сени сүйөбү же мени сүйөбү, малдан бетер сүйрөй качканың туура эмес! - деди.

- Сен сура, мен сурабай эле ала качам, кыздарга ошол эле ылайык! - деп Нурбай толгоп койгондо:

- Мына сага, эс алганда үйүңдө болоорсуң, - деп койуп басып кетти, - Адамча боло албасаң айбанча жата бер!

Эч нерсе болбогондой үйүнө жетип келишкенде катын-калач аларды үймөлөктөй тозуп алып Айсулууга Гүлшан камдаган ак жоолугун салып, чачыла чачып топурап калышты. Айсулуу кемпирлердин алкоосуна татып, сүйүктүүсүнө жар болуп, ак жоолук башына салынганына кубанычы койнуна батпай турду.

- Айланайын, ак жолтой, ак жүздүү келин бол, кайын журтка кадырлуу келин болуп, уул-кыз көрүп, очор-бачар, ордолуу шаарга айлантып мобу чүкөдөй кемпирди карыганда сыйлап өнүп өскүлө! - деп токсондогу кемпир жанында отуруп алып алкап атты.

- Ооба садага, жакшы жердин кызысың, отурган жериңден оорун таап, өркүнүң өссүн! - дешип сыртта мал сойулуп жатканда милиция келип калды.

- Кана, кыз уурдап келгендер?

- Кайсы айланайындар, кызды уурдабай эле сүйлөшүп алып келишкен, - Гүлшан үрпөйө Айсулууну карады, - Кыздан сурап көргүлө.

- Чоң кыз, сизди зордоп ала качып келдиби? - Милиционер Айсулууга кайрылды, - Бизге ушундай арыз менен кайрылышты.

- Ким экенин билсем болобу? - Айсулуу адегенде ушинтип сурады.

- Нурбай Ажымуратов деген.. .

- Калп айтканга ишенип күнөөсүздөрдү алпарып камап койо бересиңерби, чындыктын чыркыраганына бооруңар оорубайбы?

- Чоң кыз.. .

- Жок, менин суроомо жооп берсеңиздер, анан мен айтам.

- Андай эмес, бизге арыз түшкөндөн кийин текшерүү милдет!

- Анда эч кандай ала качуу болгон жок, мен өз каалоом менен келдим, жазып берейинби? - Айсулуу жылмайып койду.

- Болуптур, жазып бериңиз, - милиционер кагаз калем бере койду, Айсулуу жазып бере салды эле, алар кечирим сурап кетип калышты. Ошондон кийин эч ким тоскоолдук кылбады, бир туугандары кууп келип, андан көп узабай көшөгөсүн эжелери алып келип беришти. Гүлшан ыймандуу, өңдүү-түстүү келинге туш болгонуна миң мертебе кудайга шүгүрлүгүн айтып жалынып жалбарып ыраазы. Жыл айланбай Айсулуу уул төрөп эненин ого бетер чечекейи чеч болуп кубанычы койнуна сыйбай калды. Небересинин атын Ырысбек деп койуп бактылуу өмүр сүрүп жатышты. Ырысбек үчкө чыкканда Гүлшан ооруп көз жумду. Ыйлап-сыктап кала берди эки уулу. Бул кезде Жоробай жыйырма жашта болчу. Эки бир тууган бир бирине жөлөк болуп жашап жүргөндө шумдуктуудай окуя болуп өттү. Нурбай үйлөнүп бир балалуу болуп калган болчу, Аалы совхозго жумушка кирип иштеп жүргөндө аны совхоздун директору чакырып алып механиктин ордун сунуш кылды, кубанганынан Аалы кош-кош рахматын билдирип үйүнө келди. Жакшы иштеп кадыр баркка жетип, иштеген ишинин акыбетин көрүп эски москвич сатып алышты. Ошол күнү Нурбай аны жолдон тозуп алып өткөн кеги үчүн аны сабамак болгон. Жолдош балдарын тойгузуп алып алдынан бири тозуп калганы жашынып турду:


Толук окуйм десеңер, алуу шарты биерде >>>



п»їjanyzak@mail.ru

+996777329784
Алган материалга шилтеме бериңРёР·!
 © J.Janyzak, Kyrgyzstan 
Ссылки на взятые статьи обязательны!
Яндекс.Метрика