»нтернет библиотека ∆анызак@басма
—амое дешевое издание книги за счет автора! 

¬атсап: +996777329784
—отка +996700329784
емейл: janyzak@mail.ru

 ниги автора јйгүл Ўј–Ў≈Ќ на кыргызском €зыке

—үйүүдөн тамган үч тагдыр

“уратбек бөлмөнүн ичинде ары-бери тынчсыздана баса берди: "Ёмне кылуум керек? ”шунчалык күнөөлөрү турса да балдарым үчүн баарын кечиришим керек беле. ƒанагүл туура айтат, ата-эненин ажырашканы балдардын жеке жашоосуна кедергиси тийбей койбойт, анысын түшүнүп турсам да жүрөгүмдөн кечире албай жатсам кантем" деген ой жүрөгүн мыкчып тынчы кетип жатты. ƒанагүл жаңы гана мектепти бүттү. јндан кийинки уулу да чоңойуп калды, эң кичүүсү биринчи класста окуп жатат. ћезгил күз болгондуктан аба ырайы өзгөрүлүп, сыдырым жел менен кошо дыбырттаган жамгыр себелеп, бак-дарактардын шуудураган дабышы кыштан кабар бергенсийт. ƒанагүл атасына таарынып сыртка чыгып кеткен бойдон кире элек.  елдибек эшиктин алдында велосипеди менен алек, јлмагүл куурчагы менен ойноп отурат. “уратбек сырткы үйдүн бурчунда ойноп жаткан јлмагүлгө карап:

- јлмаш, эжең кайда кетти? - деди.

- Ѕилбейм ата, - јлмагүл такылдай жооп берип куурчагын койо койуп атасына жетти да кучактап алды, - јта, апам качан келет?

-  ызымЕ - “уратбек тамагына бирдеме тыгыла калгандай такала түштү: "јлда-а кызым ай, ушул суроону мага эмес апаңарга берип турсаңар болмок, балдарынын маңдайында мээримин чачкан эне болбой жеңил а€к а€л болуп калганын кара, мен жасабаган ишти жасап у€лып койбой басып кеткенин кантейин" онтоп алды, аңгыча јлмагүл аны силкилдете:

- јта, ата дейм, сизге эмне болду? - деп жатканынан чоочуй отура калып кичинекей секелегинин ээгинен өйдө көтөрө чекесинен өөп койду:

- Ёчтеке болгон жок кызым, кеч кирди, эжеңди чакырып келчи.

- јта, апамды качан алып келесиз, мен а€бай сагындым, эжем дагыЕ - јлмагүл атасын күнөөсүз, байоо көз карашы менен жооп күтө карап турду.

- јпаң, апаң каалаган убакта келет кызым, аны мен алып келбейм, өзү келет. “уратбек ойлуу кызын жетелей сыртка алаксыта алып чыкты. јпаңдын жумушу чыгып жатса керек.

- џкы, аны сиз кубалап ийбедиңиз беле, болбосо кетпейт болчу!

- ја -а, макул эми, күнөө менде кызым, эгер ал үйүндө болсо чогуу барабыз да алып келебиз, макулбу?

- ”р-ре-е, апама баарыбыз барабыз! јлмагүл так секирип кубанычын эжеси менен агасына бөлүшкөнү жүгүрүп баратып кайра токтой калып сурады. јта качан барабыз?

- Ѕир-эки күндө барабыз, “уратбек кызына жылма€ карап шар жооп берди. јлмагүл жүгүрүп кетти: "—екелегим десе, сагынсаңар апаңарды алып келип берейин, силер үчүн баарын кечүүгө да€рмын" деп ойлоп турду. јлмагүлдүн кубанычтуу сүйлөп жатканы ага даана угулуп турду. јнсайын жан дүйнөсү эзилип, жүрөгү мыкчылып не кылаар айласын таппай дал ошол күнкү өз көзү менен көргөн оку€ көз алдына тартылып кыжаалат боло берди: " өрбөсөм эмне?  өзүм менен көрүп туруп кайрадан аны менен кантип жанына жатам, ичим жылып жүрөгүм берилеби, ар бир баскан кадамынан шек санап ишеничим да биротоло кетти, бир төшөктө жатып, дасторкондо боло албай калдык го" деп ойлоп өткөн оку€ны эстеп жаттыЕ

“уратбек ата-энесинин жападан жалгыз уулу.  олунда жок болсо да уулун ойдогудай өстүрүп, элден кем кылбай эрезеге жеткирип андан көптү үмүттөнүп топук кылып жүрүшкөн. ћектепти да жакшы бүтүрдү, эми окууга барам деп турганда атасы капысынан төшөккө жатып калды да көп узабай көз жумду. “уратбекке атасынын өлүмү абдан оор тийди. ƒостору менен классташтары эртели, кеч келип көңүлүн көтөрүп турушту. ќшентип “уратбек окууга баралбай калды, ал апасын жалгыз калтыра албай ичинен гана өкүнүп жүргөндө достору анын көңүлүн көтөрмөккө ойноп келүүгө чакырып калышты:

- “урат, болду жетишет, өлбөгөн ким бар, минтип отура берсең аз күндө өзүңдү да унутуп каласың, кайгы деген жаман, эки айдан бери аза күттүң, эртең кыздар болуп тоого чыгабыз, - деди Ёдил.

- “уура мындайда көңүлүңдү бир нерсеге бурбасаң болбойт, биз сени менен ар дайым бирге болобуз.  айрат бир жагынан чыкты. јйылда калдык, окууга кеткендер чоң болобуз дешип шаарда жүрүшөт, эми биз иштешибиз керек.

- ћейли алар окуп, чокуп чоң болуп калса жардамы тиет да бирге окудук эле деп унутта калтырбайт. “уратбек сен эртең а€ш энеме кеңешип да€р тур макулбу? Ёдил “уратбектин колун кысып койду, балдар кеткенден кийин ал абдан ойлонду. ƒарыйка уулунун башынан бир мүнөз, санаага жоктугун билгендиктен аны тыйган жок, тамак-аш жасап берип да€рдап койду. Ёртеси он чакты кыздар менен балдар чогулуп тоого жөнөштү. Өзү менен окуган эки кыздын жанында чоочун үч кыз бар эле, бири ушул  алыс болчу. јдеп көргөндө эле экөөнүн көз караштары бириге калганда “уратбектин жүрөгү зырп эте кызга тартыла баштаганын сезди.  ерээли кечке тоодо шар аккан сууну бойлоп сууга түшүп, андан кийин жайлоонун жапжашыл баркыт жамынып, адыр түзү не бир кооз гүлгө оронуп көңүл эргиткен талааларында кубалашып ойноп күн кечтегенде гана үйлөрүн көздөй жөнөштү. “уратбек канаты жок каалгып, эси көөнүнүн баары  алыста болуп, анын көз карашы, ичке бели, арык узун бойу көз алдынан кетпей туруп алды. ”улунун башкача жайдары болуп калганын эне сезди, бирок жоро-жолдоштору менен көңүл ачып келгендики го деген ойдо болду. јңгыча ƒарыйканын сиңдиси келип калды.

- Ёже, эмки жылы балаңды аскерге алып кетет, өзү жалгыз бала болсо, атасы өлгөндөн кийин аскерден алып калыш үчүн “уратбекти үйлөнтүп койсоң алып кеталбайт, - деди ал эжеси менен сүйлөшүп отуруп.

- ќшондо аскерден калаар бекен?

ƒарыйка сиңдисине үмүттөнө карады.

-  алтырат, сенин карамагыңда башка күч бүлөң жок эже, жашында үйлөнсө бала-чакасы да өзү менен тең өсүп калат.

- ќшентсе гана ∆амийла, анда эртелетели, мына күз келатат, эл журт бар, “уратым үйлөнүп келиндүү кылса колум да узарып көөнүм тынып калат беле?

- јнан эмне, жыргап эле калаарсың эже, эч коркпой үйлөнт, биз дагы карап турмак белек, бир жагында турабыз да. ∆амийла эжесине эңкейе калып шыбырап койду. Ёгер “урат макул болсо мен жакшы кыз табам, эми тим эле укмуштай тың кыз, көзүңдү ачат!

- Ёэ кудай айланайын, жалгызыма ылайыктуу кыз туш келсе кана, бактылуу болсо эле болду.

- Ѕактылуу болот, мен ал кызды жакшы билем, өңү түзү, акыл эси, кылган эткени абдан тыкан.

Ёже, сиңди ысуулата чай ичип отуруп сүйлөшүп отурганда “уратбек келип калды. “аежеси менен учурашып дасторкондун четине отура кетти.

- —адага болойун десе, эжемдин жалгыз карааны сенсиң, эми бой жеттиң, окууга барбай деги калдың, үйлөнүп апаңды бак.

∆амийла “уратбекти карап сөз баштаганда ал элейе апасын карап таңкалгандай отуруп калды.

- ∆амийла ырас айтат уулум, атаң да сенин үйлөнгөнүңдү көрбөй өтүп кетти, кандай гана тилек кылаар эле байкуш, - ƒарыйка макул болгондой уулуна карады. - Ёми-и сен бойго жеттиң.

- јпа-аЕ

- —ен эки жакка чыкканда жалгыз-жарым серейбей караан болот, мен деле алтымышка кирдим, мендейлер небере эмес чөбүрөлөрүн көрүп калды.

- ќоба десең, эжем менен жездем жалгыз сенин көзүңдү карап жүрүп картайды.

- јпа, али атамдын жылдыгы да боло элек, эл эмне дейт?

- Ёчтеке дебейт, калган каадаңды үйлөнүп алып деле жасай бересиң.

- ќшо кантип болсун?

“уратбек капысынан уккан сөзгө мойун бербей каршылык кылмак болду эле ∆амийла аны сүйлөтпөдү.

-  апырай, бала деген улуунун сөзүн угат, эми апаңды да небере көрсөтүп келин жумшатпай өткөргөнү турасыңбы, мен эки келин алып, бир кыз бердим, жети неберем бар кудайга шүгүр, алты жаш кичүүмүн!

- Ѕолбойт, атамдын жылдыгын бермейинче үйлөнбөйм, анын үстүнө ылайыктуу кыз деле жок! - “уратбек ордунан туруп кетти.

- ќме-ей карангүн, бу балаң эмне дейт ы€, өзүм билем болуп көнүп калган го эже, сенин ал абалыңды кандай түшүнбөйт? - ∆амийла ачуусу келгендей кызаңдай кетти. - Ѕиздин балдар бир айтканда эле угуп "ойлонойун, байкайын" дешчү эле?

- ∆амиш, бул бир үйдө жалгыз өсүп атасы экөөбүз көзүн карап, ойундагысын жасап көндүрүп койгонбуз да, мейли ойлонсун, өзүм дагы айтып түшүндүрөм, көнбөгөндө кайда бармак эле.

ƒарыйка сиңдисине уулун актай сүйлөдү.

- Ѕолуптур эже, мен кетейин анда, Ёмилбек эрте кел деди эле улга€ баштагангабы бир аз эле жок болсом издеп турат.

- ќшентпей анан, "кошо арып, кошо кары" деген ошо да, кут кылсын. - ƒарыйка сиңдисинин бактысына ыраазы боло кубангансып койду. - Ѕарсаң бар, экөөбүз эле калдык ∆амиш, анда-мында кабар алып тургула.

Ёже-сиңди ордунан туруп сыртка чыгышты. ∆амийла келээринде артынып-үртүнүп колунда болгонун көтөрүп келген, баштык-мүшөгүн бошотуп алып анан коштошуп жөнөдү, аны аткарып койуп үйүнө кирбей короонун оозунда эки жакты карап турду: "Ѕалам жаштык кылбас бекен, эрте үйлөнсө үйбүлө кадыр-баркын билбей кыйналып калаар бекен же, он сегизге зорго чыкты" деп уулунун караанын жолдон издеп көпкө турду.

“уратбек көчөдө басып жүргөн. јл таежесинин сөзүнөн улам ойлуу. Ќегедир үйлөнүү жөнүндө ойлонгон эмес эле, кечээ күнү  алысты көргөндөн кийин жандүйнөсүнө бүлүк түшүп, кызды кайра-кайра эстеп эргип алган. јры-бери басып жүрүп өзүнчө кубанычтуу жылмайып алды: "Үйлөнсөм сөзсүз  алыска үйлөнөм, андан башканын кереги жок" деп үйүнө карай келе жатып, апасынын караанын көрүп боору ооруп кетти: "јпам чын эле карып калган тура, келин алып жумуштан бошотпосом болбойт, агарган саамайын да ушул убакка чейин байкабаптырмын" деп ойлоп жете келип апасынын ийнине колун койо күлө:

- “аежем кеттиби? - деди.

- ќоба балам, кетпесе болбойт да, күйөөсү неберелери менен калыптыр, тамак-ашын жасай албай кыйналып калышат да.

- ја-а, таежем абдан жакшы киши ээ апа?

- Ёмнеси болсо да аман болсун садага, өлүп-өлүп экөөбүз эле калдык, силердин жамандыгыңарды көрбөй алдыңарга кетсем экен.

 обурашып үйгө кирип келишкен. “уратбек чоочуп кетти:

- Ёмне деп жатасыз апа, мен эми чоңойдум, чайымды ичип, сыйымды көрүшүң керек!

- јлдыңа кетейин каралдым десе, менин ойума койсо сенин балдарыңды багып эле жүрө берсем дейм, ошого өмүрүм жетээр бекен? - ƒарыйка кейигенсип алды. - ”шу сенин жамандыгыңды эле көрбөсөм болду.

- јпа, кудай буйурса атамдын жылдыгын өткөрүп алсак анан келин алып берем, келиниң жумуш жасатпай баарын өзү жасап, сизди төргө гана отургузуп багабыз, - “уратбек апасын жүзүнөн өөп койду.

- “илегиңден кагылайын десе, ыймандуу келин келип колум узарса-а, жыл айланбай бир жаманды таап берип койсоЕ ээ жараткан ошого жеткирсе кана..

ƒарыйканын үнү каргылданып кетти. “уратбек андан аркысын укпагандай үндөбөдү, анткени ал кыздын элеси менен сүйлөшүп, сырдашып ойлуу өзү менен өзү болуп калган эле. ƒарыйка өз иши менен алек, ойунда керимселдей керилген келин көз алдына келип апалап жанында отургандай өзүнөн-өзү алагдыланып: "Ѕотом, көздөй жалгыз келиндүү болсом, ошону иш кылдырып койуп отуруп алмак белем, кемпирди карыганда, келинди келгенде көр дегендей бир-эки жыл көтөрмөлөбөсөм болбойт, алы күчүм бар, кудай алсын көр тирликти, өзүм эле жасайм" деп да ойлонуп ийдиЕ

Е ”бакыт желип жорткон айдарым желдей ала салып жыл өтүп кетти. “уратбек бир жолу  алыска жолугуу үчүн эшигинин алдында өскөн гүлдөн тутам кылып үзүп алды да эми чыгып кетээрде ƒарыйка көрө калып:

- ”улум, кайда жөнөдүң? - деди жылма€.

- “иги-иЕ - “уратбек колундагы гүлдү артына ката тайсалдап калды. - “иги классташым √үлжандын туулган күнү экенЕ

- »й-ии, мейли садагаң кетейин, бара гой, - ƒарыйка жылма€ карап койду, - бечара абдан эстүү кыз.

- ќоба-ооба, апа, - “уратбек апасын кучактап өөп алды да оңой шылтоо тапканына сүйүнө жүгүрүп кетти.

- јрам жаман, ошол √үлжанды келин кылып берсең бактылуу болот элем,  удайдан болуп экөөңөрдүн көңүлүңөр табышып калса экен. Ѕекболу менден кызын а€басЕ

ќйлуу кетип жаткан уулунун караанын карап туруп анын Ѕекболунун үйүнө кайрылбай өтүп кеткенин көргөндө: "„унак бала, мени алдаган го, Ѕекболунун үйүнө кайрылбады, тим эле шылтоо кылган го" деп улутуна үйүнө кирип кетти.

“уратбек  алыстын үйүнүн тушуна келип аста ышкырып койду эле, ал терезеден караганда колундагы гүлдү көрсөтө:

- Ѕул сага  алыс, туулган күнүң менен! - деди.

- –ахма-ат, азыр чыгам, -  алыс терезеден көрүнбөй калды. - —ен менин туулган күнүмдү кайдан билдиң?

 алыс жа-адырай жүгүрүп жетип келди.

- ћен сенин туулган күнүң экенин түшүмдө көрдүм. - “урат маашырлана күлүп койду. - ƒагы бир жолу туулган күнүң менен!

- џраазымын “урат, -  ыз гүлдү колуна алып жылма€ жыттап, ушул кез дүйнөдөгү бактылуунун бактылуусу болуп турду.

-  алысЕ - “урат энтиге сөз табалбай кыздан көзүн албай карап, -  алыс, мен сага бир сөз айтсам дегенминЕ - деди жаш баладай ага жакындай.

- јйта бер кулагым сенде, -  алыс наздана күлүп койду. - ƒеги айта турган сөзүң мени кубантабы жеЕ

- —ага кубаныч тартуулай аламбы же ачууңду келтирип аламбы билбейм, бирок айтууга туура келет.

-  ана угалычы, -  алыс көздөрүн ага кадап күлмүңдөй күтүп калды. - Ѕол эми, жарылып кетип жүрбөйүн.

-  алыс, менЕ ћен сени сүйөөрүмдү айтайын дегенмин! - “урат жүрөгү дик-дик этип энтиге кызга тигилди, - сени сүйөм,  алыс!

- Ёмне дейси-иң? -  алыс дароо үй жагын кайрылып карап койду да. - јзыр таенем көрүп калса экөөбүздү тең өлтүрөт, - деп “уратты колдон ала короонун далдоо жагына жетелеп барып, - кана айтчы? - деди күлкүсү келип оозун алаканы менен жаап.

- ћен сени сүйөм, ааламга жаңыргыдай кылып, жалгыз гана өзүңдү сүйөөрүмдү жар салууга да€рмын!

 ыз көздөрүн бакырайта карап бир топко турду да, анан бырс эте күлдү.

- —ен мениби?

- ќоба, эмне экен сүйсө?

- ќйлонуп көрдүңбү?

- Ёмнесин ойлонмок элем, экөөбүз тең жашпыз, үйлөнүп алабызЕ

- “урат, менин ким экенимди, абалымдын кандай экенин билесиңби?

- Ѕилем,  анышай апанын кызынын небереси болосуң, шаардан келгениңди да уккам.

- ∆оок “урат, -  алыс жигитти дагы арыраак бактын түбүнө колунан жетелеп барды да. - ћен күйөөгө тийип чыккам, сенден бир жаш улуумун!

-  ойчу?! - “урат аны ишенкиребей карады.

- „ын “урат, -  ыз өңүн сумсайта жерди тиктеди. - ћенин бактым талкаланган, ата-энем баарын-баарын унуткарсын деп таенемдикине жибергенЕ

- ”луулугуң кеп эмес, менден өзүңдү ала качпа, мен сени сүйөм  алыс, күздө үйлөнөмЕ

- Ѕала болбо “урат, апаң эмне дейт, а элчи? —ен үйлөнө элек жаш бала болсоң, мен бир эрден чыккан келинмин. ћындан ары мага жолукканыңды кой да өз жолуң менен бол, мен сага жөн гана дос катары мамиле кылып жүрсө ойун кылып ийгениң болбойт, бар үйүңө жөнө!

 алыс артына бурулуп үйүнө жүгүрүп жөнөгөндө:

-  алыс, токточу, токтосоң! - деп “уратбек анын артынан жүгүрдү эле ал болбой короосуна кирип кетти. - ћен баары бир кетпейм, күтө берем сени!

“уратбек көгөрүп туруп алды.

 алыс үйүнө кирип үстөмөнүнөн кулап солуктап ыйлап жатты.  өпкө жатты: "ћен айбанмын, акылсыз кызмын, эгер “уратбек менин күйөөгө тийбей туруп бирди төрөп таштаганымды билсе эмне дээр эле, эми бул жерден кетишим керек, ушундай жигиттин таптаза сүйүүсүнө таптаза бойдон жооп бере албагандан кийин кетпесем болбойт" деп ойлонуп жатып өткөн күндөрүн көз алдынан өткөрө баштадыЕ

***

јнда  алыскан тогузунчу класста окуп жаткан. јтасы белдүү кызматта иштейт, апасы мектепте мугалим, жалгыз кызын ойу менен өстүрүп койгон ата-эне кийинчерээк ага алы жетпей калды. “алант а€лына карап бир күнү минтти:

- »зат, бу  алысты айылга жөнөтүп жибербесек болбойт, бизди шерменде кыла турган болду, айылда мынчалык болуп кетпейт, жаштар абдан тартиптүү, ийменип айыл турмушуна көнүп кетээр, - деди.

-  ойсоңчу “алант, кызыңды анчалык эле акылсыз деп ойлобосоң, азыр жаш эмеспи, токтолуп калат. - »зат күйөөсүнө кейий айтты муну, - жалгыз кызыбызды айылга жөнөтүп ийип соксойуп экөөбүз отуруп калганда не?

- Ёэ-эй, токтолгончо экөөбүздү инфарк кылат го мунуң, апамдын жалгыздыгын өзүң жакшы билесиң, эрмек болот да.

- јпам карып калды, аны да машакатка салат, карыганда кыйнап койобуз го? - »зат күйөөсүнө кабатыр боло карады, анткени өзүнүн апасы айылда жалгыз турчу.

»зат жалгыз кыз, √үлсүн төрөгөндөн бирди төрөдү, кызынын бир кыздан башка төрөбөй калганына кейип: " алысты алып эрмек кылып алып ал же шаарга алып кетейин" деген »заттын сөзүнө макул болбой койгон эле. јзыр көз жашы тегерене мууна түштү: "Ѕу кыз апамды да кыйнайт да, аны карыган кезде тынч жашатпай беймаза кылат" деп ойлоп жатты.

“аланттын ата-энеси жок эле, бир туугандары бар, ар кимиси өз тиричилиги менен, өз жашоолору менен. “алант а€лынын телмирип үнсүз көз жашка муунуп отурганын көрүп, унчукпай жумушка кетип калды. ј€лы »затты абдан жакшы көрүп, сүйгөндүктөн ажырашкысы келбей жашап келатат.  өкүрөгүндө: "”улум жок, артымда ту€к калбай, уул бала көрбөй өтүп кетемби, кыз бала атанын ордун басат деп ким айтты? ∆ок жо-ок, мен эмнеси болсо да эркек балалуу болушум керек" деген чечимге келип акыры башка а€л менен мамилелеш болууну көздөдү. “илеги ишке ашып бир күнү кызматына келип кабинетине кирип баратса бир келин пол жууп жүрүптүр, кирип келатканда жалт карай берди эле анын татынакай нурдуу жүзү, жоолуктун четинен чыгып турган саамайлары өзүнө жарашып “алантты дел кылып койо жаздады, бир саамга тиктеп туруп анан кирип кетти.

»ш кагаздары менен алышып отурган, көз алдына эмелеги келиндин жүзү тартыла түшүп жүрөгү кадимки жигит кезиндегидей ээлиге түштү: "Ѕул эмнеси, деги мен эмне болуп турам, жашым элүүгө чамалаганда кайдагы сүйүү болмок эле, балким эркек баланы ушул келин таап берээр мага" деп ойлой берип алагдыланып ордунда отура албай терезеге келип сыртты караса жанагы келин сыртка чакадагы суусун төгүп кайра басты: " елин эмес кыз болуп жүрбөсүн, өтө жаш анан сулуу экен, мени теңине да албайт го, бирок азыртан пол жуугучка иштеген кыз кыйналганынан келгендир, жыргап кетсе бул ишке иштебей калсын" деген ойдо кайра ордуна келип отурду: "Ўүгүрлүк, кыз болсо да балам бар, таптакыр куру кол эмесмин, »затым жаркылдаган жакшы а€л, ушуга ыраазы болойунчу" деп ойлогон менен баары бир жүрөк түпкүрүндө бүдөмүк ой санаалар аны мыжып туруп алды. јңгыча жумуштан чыгаар маал болуп, кагаздарын жыйнаштырып кабинетин жаап жөнөмөк болгондо:

-  абинетиңизди жууп чыгышым керек, - деди артынан чыккан үн.

∆алт карай берип ба€тан бери өзүн алагды кылган кыз экенин көрүп алдастай түштү:

- ја-а, мейли-мейли, - “алант эшигин ачты да, - јчкычты эшикте отурган а€лга таштап кой, - деп жөнөп баратып кайра кайрылды. - јтыңыз ким?

- —аамай.

- ∆акшы экен.

“алант башын бура басып кетти. Үйүнө келгенден кийин дагы өзүнчө санаага батып калганын көргөн »зат: " алыстын тагдырын ойлоп бушайман болуп жатат го, эмне кылсам экен? Ѕул кыз бизди у€тка калтырат" деп ойлонуп күндүзү да, түнкүсүн да үйгө жолобой, каалаган убакта келип, каалаган убакта кете берчү болгон кызынын жүрүшүнө зээни кейип ичинен тынды.

јңгыча  алыс ички бөлмөдөн чыгып келип:

- ѕапа, мага акча керек! - деди саламдашпай туруп.

- Ёмне кыласың акчаны? - »зат кызына ачуулана карады. - Ѕейбаш кыз болдуң го, атаңдын сени ойлоп, сарсанаа болуп жатканын сезесиңби деги?

- ќйлонбой эле койсун, мен эмне кылып жатам, мага жөн гана акча керек, мама! -  алыс таарынгандай тулту€ ордунан турду. - Ѕербесеңер койгула, кеттим мен!

-  анча керек? - “алант кызынан аста сурады.

- ћиң сом.

- јнча акчаны эмне кыласың, ой кыз? - »зат дагы жини келе кызына таңгала карап сурады.

-  ерек.

- ћейли, »зат, үйдөн алып чыгып бер! - “алант ошентти да ордунан турду. -  аалаганын кылсын, менин эркетайым, аман болсо болду, как баш атанбай кыз бала болсо да ту€гым бар, - дегенде »заттын жүрөгүн бычак тилип кеткендей тыз этип сайгылашып, саамга оозуна сөз кирбей калды: " удай ай, неге мынчалык калыссызсың, кызды бергенден кийин уул да берет деп канча жыл өзүмдү алаксытып, алдап келдим, эми болбой калды го" деп ордунда селейип туруп калды эле:

- ћама бересизби, кечигип калам, - деген  алыстын үнү аны селт эттирди.

 араса маңдайында кызы турат, “аланттын карааны көрүнбөйт, күйпөлөктөй түштү, демейде жумушуна кетээрде костюмун өзү кийгизип жөнөтчү, эми анын кеткенин билбей ойлонуп кеткен экен.

- јтаң качан кетти?

- јл сиз эсиңизди жоготуп койгондо эле чыгып кеткен, мен кечигип жатам, мама!

- —ен бир безери кыз болдуң го? -  ейий кирип кетти да кайра чыкты. -  ечинде үйгө эрте кел.

- Өлбөсөм, -  алыс жүгүрүп чыгып кетти.

- јл эмне дегениң ой кыз, оң жооп берсең болбойбу ы€? - »зат анын артынан кыйкырган бойдон калды.

 алыс укпай өз жолуна түштү. јны курбусу менен јртур күтүп турган. јл келээри менен јртур:

- јлып келдиңби? - деди алдын тозо.

- —өзсүз да, папам менин сөзүмдү эч качан эки кылбайт. -  алыс мактана кетти. -  ана кайда жөнөдүк?

-  ызыксың  алыс, адегенде врачка, андан кийин көңүл ачкангаЕ

јйжаркын колтуктай жөнөдү. јлар клиникага барып эки кыз кирип кетти, јртур күтүп калды. Ѕир аздан кийин алар шаабайы сууп көңүлсүз келишти. јйрыкча  алыстын кабагы карыш түшүп, ыйлаганы турганын байкаган јртур ага жакын келип сурады эле, ал түртүп жиберди.

- ∆огол, жаныма жолобо!

Ѕетин баскан бойдон ары көздөй жүгүрүп кеткенде эч нерсеге түшүнбөй калган јртурга јйжаркын:

- јртур  алыстын бойунда бар экенЕ - деди.

- Ёмне-е?

- ќшол ойлонбой кылган ишиңердин арты кайда бараарын сезбегенсиңер, эми анын абалы кантет?

- ќшондойбу, јйжаркын? - јртур андан ишенбегендей кайра сурады.

-  алп айтып кара жаныма күч келиптирби, ата-энеси укса эмне болот? Ёми бир гана жол - алдырыш керек!

- џ€? - јртур элейе јйжаркынды карады. - ќшондо билинбей калабы?

- Ѕаары бир билинет дечи, бирок убактылуу билгизбегенге ушул гана жолЕ

- ∆ок, јйжаркын, мен  алысты сүйөм, ошондуктан ага үйлөнүп алсамчы?

- ∆инди болдуңбу, ал эми онунчу класска окуйт, жашы жете элек кызды зордуктаганың үчүн билесиңби жооп берип каласың, анын үстүнө ата-энеси макул болушпайт.

јртур унчукпай калды. јйжаркын  алыстын артынан кетти. јл эбак эле үйүнө жетип бөлмөсүнө кирип эшигин бекитип алып буркурап ыйлап ийди: "Ёмне кылышым керек, атам укса өлүп калат го, мени эркек бала катары багып өстүрүп, каалаганымды алып берип жатса мен ушуну көрсөтмөк белем, акылсыз-арсыз экемин көрсө, неге эртерээк эсимди жыйбадым?" деп каалганын артында бүрүшүп соолуктай отура берди.

 үүгүм кирип кобур-собур үн менен бирге “алант менен »зат сүйлөшүп отурду.

-  алыс бүгүн да жок, сен анын ойу менен болуп, сураган акчасын бере бересиң, - »зат кейип атты.

- Ёмне кыл дейсиң, элчилеп беш-алты балам болсо бир жөн, жалгыз кызымдан кантип а€йм, айтчы өзүң?

-  атуураак кармашыбыз керек эле, мына эмитен үйгө келбей каалаган жагына түнөп калган кыз, экөөбүзгө жакшылык алып келеби?

- Өлбөсө болду, "баланчанын уулу же баласы" деп айтылбаса кызы болуп жүрө берсин.

“алант үңкүйө жер карады, ушул учурда  алыс бөлмөсүнүн эшигинде отуруп алып алардын сөзүнүн баарын укту, ан сайын жүрөгү ооруп өз кылган күнөөсүн кайда катаарын билбей дайынсыз гана кайдадыр басып кеткиси келип турду. Ѕирок кантип, кайда бармак он алтыдагы кыз балаЕ

”бакыт кеч күз, аба муздак тартып кечээги эле жапжашыл тукаба жамынгандай чалкып жаткан кең өрөөн ыйлап сооронгон баладай бозоруп, чөптөр куурап айлана көзгө комсоо көрүнүп күн бүркөлүп бирин-серин жаандын тамчылары бети, колго тамчылап кыштын белгиси байкала баштаган.  алысты таенесиникине алып келип айылга окуп жатат деген шылтоо менен мектептен чыгарып алышты. ќшол жылы жазга маал  алыс уул төрөдү. “үндөп уулун »зат шаарга алып кетип өзү багып алды.

ќшол бойдон  алыс таенесинин жанында, ба€гыдай шайдоот мүнөзү калып, суз болуп калган элеЕ

***

”шуларды ойлоп жандүйнөсү сыздап, жүрөгү ийне менен сайгандай тыз-тыз эте сайгылашып керебетте ыйлап жатып, жашы соолуп калгандай шыпты тиктеп жата берди.  өптөн кийин ордунан туруп сыртка чыгып бети-колун жууп өзүнө келди. “аенеси —ырга эртең менен кайдадыр кеткен бойдон кеч келди. јнын келгенин көргөн  алыс:

- “аене, ушунча дагы кечигесизби? - деди эркелей.

- ∆умуш ошондой берекем, сүйлөшүп отуруп калдым.

- Ёмне сөзүңүз бар, кечке отуруп бир нерсени чече алдыңарбы анан? -  алыс жылма€ таенесин кучактап өөп алды. - јлтын таенем бар да менин! “аене, сиз жаш кезде бирөөнү сүйдүңүз беле?

- ќк, мага сүйүүнү ким койуптур, биздин убакта-а,. . - —ырга өзүнчө эбаккы өткөн жаштыгын эстегендей жылмайып алды. - Ѕиздин убакта сүйүүнү ким билсин секелегим, та€таңа мени ата-энем макулдашып эле берип койгонЕ

- ј сиз унчукпай эле кете бердиңиз беле?

- јнан эмне кылам, ата-эненин сөзү ал кезде кыз балабы, уул балабы аткарылбай койчу эмес.

- —из көрбөй эле та€тама тийип алган турбайсызбы?

-  өргө-өм, көргөндө да кандай, жеңем ал экөөбүздү жолуктуруп өзү карап же ишенип кетип калчу.

- јнан, та€там сизди сүйөм деп айтты беле? -  алыс таенесин тамашага чала күлө карады. - Ѕири-бириңерди сүйөм деп айттыңар беле?

-  айдагыны айтып башымды оорутпа, тур тамак-ашыңды жаса кызым, сен эми чоңойдуң, качанкыга мен жасап бермек элем? - Ѕир нерсени эстегендей туруп бараткан  алысты токтотту. - Ѕаса, айтып келатып унутуп калган турбаймынбы, сени тигил айылдагы илгертен берки сөөк өтчү адамдарыбыздын баласына бермек болуп макулдашып койдум, келээрки жумада сени алып кетишет, атаңарга айттырып ийсем келип калышаарЕ

-  ойчу таене, эмнеге мен көрбөгөн эле бирөөгө тийишим керек? -  алыс мурчуңдай кетти. - ћен эч качан күйөөгө тийбейм!

- Ёсиң барда этегиңди жый балам, ансыз да кызым сенин айыңдан оорукчан болуп отурат. —ени жакшы жерге берип, кадыр-барктуу адамдар менен куда болобуз деген үмүттөрүн таш каптырдың.

- Ѕаары бир мен тийбейм!

- “иесиң, эгер сени кичинеңден мага берип койгондо кандай гана тарби€ламакмын. ∆игит келгенде таанышасың, сүйлөшөсүң анан өзүң эле жактырып каласың, мен аларга сени "жайсыз күйөөгө чыгып, кыз-күйөөм алып баса берген" дедим, дал ошондой деп айтасың, уктуңбу?

—ырга ага сес көрсөтө сөз бүттү деген кы€зда айтты да өз ишине киришти.

 алыс ойлонуп калды: "јйла канча, чын эле ата-энемди кыйнап койдум, андан көрө айтканы менен боло бергеним туурадыр" деген ойдо көңүлү чаржайыт ойлордон адашып отуруп, “уратты ойлоду. "“атыктуу жигит, эгер элдин кыздарындай болуп жакшы жүрсөм татыктуу жигитке татыктуу жар болбойт белем" деп көзүнүн жашын сыдырып алды: "“агдырым салганын көрөөрмүн, "а€л ала элек балага кыз эмес келди" деген ушактан көрө көздөн далдаа кетип калайын"

—ырга астыртан тойго да€рданып жатты, небересин өз колу менен аткармак. Ѕирок ага кыз-күйөө макул болбоду: "∆алгыз кызыбызды өз үйүбүздөн өз колубуз менен жөнөтөбүз" дегенде макул болду. ќшол арада “уратбек апасына кеңешип жатты, экөө ары кетти, бери кетти, күйөөдөн чыккан кызды алып бербейм деп көжөлө ƒарыйка да туруп алды. "Ёгер “аланттын күйөөдөн чыккан кызын алам десең менин үйүмө алып келбе, —ырганын үйүнө кирип жаша деп айтам" деп ойлоп уулунун азгырылып калганына кейип-кепчип атты.

- јпа, - деди ошол кезде “уратбек. - Ёгерде сиз ак батаңызды берип, үйгө киргизгиңиз келбесе мен аны менен кетем!

- Ёмне дейт, катыгүн? - ƒарыйка уулун чоочулай карап өзүнүн ойундагысын окуп койгондой тайсалдап кетти. - Ёсиңе келчи каралдым, отур кеңешели, сүйлөшүп бир чечимге келели. - ”улун отургузуп алып өзү да жанына отурду. - ћен —ырга менен сүйлөшүп, биздин бар-жогубузга карай турган болсо көрөйүн, уулум.

- Ѕа€ эле ошентпейт белеңиз, - “уратбек бул сөзгө макулдугун билдире жер карады. - јл күйөөгө тийип чыкса чыккандыр, мен аны сүйөм апа, ал жакшы кыз, сизге да карап өз энесиндей мамиле кылат!

- Ўашпа садагам, айттым го, мен эртең менен барам да —ырга менен сүйлөшөм, - деди ƒарыйка уулун тынчтандыра.

“уратбек унчукпай калды.

Ёртеси ƒарыйка айылдын орто чениндеги —ырганын үйүнө келди, аны  алыс каршы алды.

-  елиңиз, сизге ким керек эле?

- —ырга үйдөбү?

- ќоба-ооба, таенем үйдө, кириңиз, -  алыс жол бошото эшикти чоң ачып, аны ичке карай баштап кирди. - јзыр эле эс алганы жаткан, азыр, - кирип —ырганы ойготуп чыкты.

- ќо кел ƒарыйка, келчү эмес элең. - —ырга жакшы маанайда тосуп алды.

-  елдим —ырга эже, көптөн бери жолугуша да албай калдык.

- ќоба десең, карыгандан кийин үйдөн чыкпай калат тура, кайран өмүр элүүдөн эңкейгенден кийин эле мидерлеген аттай көр тирликтен кутула албай жүрүп бу дүйнөдөн кантип өткөнүбүздү да билбей калат турбайбызбы, - —ырга шыпшынып алды.

- јнан эмне, өмүр билинбей өтө берет экен да эже, беш-алты жыл мурун шарактап күлүп жакшы эле жүрчү элек, эми анын бири да жок.

- јпей ботом кирсең боло үйгө, сени кир дебей эле жобурап калганымды кара.

Ёкөө ээрчише үйгө киришти. —ырганын күйөөсү совхоздун атка минерлеринин бири болгондуктан абдан жакшы жашашчу, беш жыл мурун дүйнөдөн өтүп жалгыз жашап жүрчү.

 алыс дасторкон жайып болгон даамдарын койуп чай сунду.

-  удай өмүр берсин садага.

ƒарыйка чайды алып алдына койду да кыздын өңү-түзүн көрүп: "∆аман уулумдун сүйгөнүнчө бар экен бечара, ыймандуу келин болуп берсе болду, өзү ыраазы болсо болду, жалгызымдын көңүлүн оорутпай макул десе жакшылап сүйлөшөйүн" деп ойго чөмүлө түшкөндө —ырга:

- Ќандан ал ƒарыйка, алсаң боло, - деди анын тунжурай түшкөнүн байкап, - ойго түшүп кеттиң да ботом?

- »и-ий, ойлонуп кеткен турбаймынбы, - ƒарыйка  алысты карап койуп чайдан ууртады.

 алыс “уратбектин апасын таанычу эмес, бул а€лга жини келгендей: " ызык а€л го, эмнеге эле мени карайт, мунун дагы баласы бар болсо керек же таенем жолугуп келген таанышы болду бекен" деп акырын жыла чыгып кетти. јл чыгып кетээри менен ƒарыйка —ыргага карап эңкейе калды да сөз баштамак болуп токтоп калганда —ырга:

- јйт айта бер, бирдеме дегиң келип турат окшойт, ƒарыйка, - деди кулак түрө.

- —ырга эже, билесиз го менде жалгыз уулум бар экенинЕ

- ќоба-ооба, билбей анан, бойго жетип калды го уулуң?

- Ѕой жетти, - ƒарыйка ойлуу колундагы шакектерин кармалай, - былтыр күйөөм өлүп окууга баралбай калган, анын үстүнө мен жалгыз кала турганмын, уулумду үйлөнтсөмбү деди элеЕ

јндан кийин экөө шыбыраша көпкө сүйлөштү,  алыс бирин укса, бирин укпай кыжаалат болуп эшигинин алдындагы бак ичине басып кетти.  айрадан ба€гы түбү жок санаага батып: "јкылсыз экемин, эс толуп токтоло элегимде эле ата-энемдин төрүндө төрөп, а€л атка кондум, эмдиги жашоом кандай болот? ќшол бойдон атамдын жүзүн көрө элекмин, апам го өзү келип кетип турат, баламчы, ал кандай болуп чоңойуп калды экен?  ызык, аны балам дегенге акым барбы деги?" деп санаасы санга бөлүнүп турганда эки а€л кобураша үйдөн чыкты.  алысты байкадыбы же байкабадыбы:

-  ыз баланы илгертен эле ала качып кетет эмеспи, балаң өзү каалаган болсо мен каршы боло албайм, жаштардын бак-таалайын гана тилейм, ƒарыйка, - деди —ырга башын ийкегилей ƒарыйкага карап.

- Ѕолду эжекебай, бирге жүрүп, бирге күлдүк эле, сөзүмдү эки кылбас деп келдим, ыраазымын —ырга эже, - ƒарыйка коштошуп короодон чыкты.

Ѕери кайрыла берген —ырганын жанына жете келген  алыс сурап ийди:

- “аене, бул а€л ким, эмнеге келиптир?

- —екелегим десе, сен мен үчүн секелек көрүнгөнүң менен бойго жетип эл көзүнө көрүнүп калыпсың, өз жериңди, элиңди, түбөлүк айылыңды таба турган кезиң келип калыптыр, садагаң. - —ырга  алысты кучактай калып саамайынан жыттады. - Ѕак айтсын кудай, эне-атаңдын көңүлүн тындырып өз бактыңды тапсаң болду.

- “үшүнсөм кудай урсун, деги ким деген экен?

- “уратбек деген баласы бар, жалгыз бала, бечара бирди төрөп, ошол бойдон төрөбөй калган.

- “уратбек?

- ќоба, тааныйт белең аны?

- ћмЕ

 алыс үнсүз гана башын ийкей кечээ жакында эле роза гүлүн көтөрүп келип: "ћен сени сүйөм" деп турган жаш жигитти эстеп купу€ жылмайып алды.

- " ызга бергис жубан бар" дешчү илгери жакшы, сулуу келиндерди, сен жерде калчу кыз эмессиң, каралдым. “уратбек жакшы адамдардын тарби€сын көргөн акыл-эстүү бала. ƒарыйка сени өз кызындай көрүп бапестеп алат.

- “аенеЕ

- Ѕолду кызым, андан көрө тигилерге жооп айтып койуш керек, ошондуктан сени алакачтырып ием даЕ

-  ызык, менден тажагандай өзүңүз алакачтырасызбы, таене? -  алыс таенесине таңгала карады. - јлар эмне деп ойлошот?

- Ёчтеке дебейт, атаң сени "шаарга бир келип кетсин, сагындым" дептир, бала деген балакет болот эмеспи.

- Ѕарбайм!

- »й-и?

-  антип көрүнөм?

- ∆ашоодо баары болот секелегим, алардын сенден башка карааны жок, сени кубат, канат кылып жашап жүрүшпөйбү, мен апаңдын өмүрүн тилеп жашагандай элеЕ -ќйлуу үйдү көздөй басты.

ќшондон көп өтпөй эле ƒарыйка күйөөсүнүн ашын берди да, он чакты күндөн кийин тууган-уругун, бир тууганы ∆амийланы чакырып алып келин алмакка да€рдык көрүп жатышты. “уратты жолдош балдары эчен ирээт айнытмак болду эле ал укпады.

- “урат, кийин өкүнүп калба, күйөөгө тийип чыккан немени алганыңа.

-  ойсоңорчу, күйөөгө тийсе тийип чыккандыр, андан эмне болмок эле, башкысы биз бири-бирибизди сүйөбүз. - ƒосторуна күлө жооп берди. - ќртодо сүйүү болсо башканын кереги не?

- јл туура дечи, бирок баары бир кыз албагандан кийин өкүттө каласың.

- —илерге рахмат достор, мен ыраазымын баарына, кыскасы  алыс менин жарым, силердин а€шыңар болот, эмесе кеттик, аны алып келебиз.

“уратбек эки досун ийинден ала күлүмсүрөдү. Ѕеш-алты жигит машинаны ордунан жылдырып жөнөп кетишти да жарым саат болуп болбой сигналды катуу басып жетип келишти.  алыс башына ак жоолук салынып келген улуу, кичүүгө жүгүнүп жатып да өкүнүп жатты: "”шул пейли таза адамдардын эшигин аппак бойдон аттасам болбойт беле, курган жаным ата-энемдин эмгегин актай албадым, эл караган жүзүн жер караттым" деп сай-сөөгү сыздап жатты. “уратбектин чечекейи чеч болуп чоң бакытка ээ болуп, телегейи тегиз, дүйнөдөгү чексиз бактылуунун бири өзү болгондой кубанычтуу жүрдү: "ћен  алысты сүйөм, кыз болбосо эмне экен, өзүм сүйгөн адамга жеткеним бакыт эмеспи" деген ойдо.

“ойдун да а€гы бүтүп, эки жаш бакытка балкып, махабаттын магдыраткан сезимдеринде каалгып учкан карлыгачтай, катарлаша канатын каккан аккуулардай бир өмүрдүн тартуулаган ырахатын көрүп, сүйүүнүн балдай таттуу даамын татып, жашоо деген арабаны бирге сүйрөмөк болуп кадам ташташты.

- ∆аным, мен сага ыраазымын, эки өмүрдө ыраазымын, сенин алдыңда карыздармын, - деп  алыс бир бактылуу кечте “уратбектин мойнуна аппак билегин ороп алып өз ойундагысын айтып жатты.

-  алыс, ал эмне дегениң, мен баарын угуп, билип туруп алгамын, ал тургай апам дагы билет, ага мынчалык кыжаалат боло бербечи, - “урат колуктусун жан-алы калбай өпкүлөп жатканда, ал:

- “урат, ушул сөзүңө өмүр бойу туруп, менин жүрөгүмдү бир кезде оорутпас бекенсиң? - деди.

- Ёмне деп эле жатасың, айттым го сага, түбөлүк сенин жоодураган көздөрүңдү, апакай жүзүңдү, эч күнөөсүз жүрөгүңдү сүйүп өтүүгө сөз берем!

- јлтыным десе, ыраазымын сага, апам экөөңдү өмүр бойу сыйлап өтөм.

 алыс наздана күйөөсүнүн койнунда ырахатка бөлөнүп жатты. јзыр экөөнөн өткөн бактылуу жан жок эле ушул кезде.

ƒарыйка келининин өңү-жүзүнө, ийкемдүүлүгүнө ичтен ыраазы болгон менен өзүнчө нааразылыгы бар эле: " өптү көргөн желмогуз кандай гана болуп баламды азгырып алды экен, курган балам, кыткылыктатып кыз койнуна жатпай, кыз кылыгын көрбөй келин алып кем болду.  антейин, жалгызымдын көөнү үчүн аргам жок көнбөскө" деп үнсүз буулугуп, көмөкөйүнөн шуу үшкүрүп алат.

∆ыл айланбай  алыс кыз төрөп берип кубанычка бөлөдү. јтын ƒанагүл койушту. Ќебересин көргөн эне өктөөсү жазылып кубанып калды. ∆алгыз уулунун бир башы эки болуп көктөн тилегени жерден табылып наристени жерге койбой көтөрүп, түнкүсүн да өзү алып жатчу болду.

ƒанагүлдөн кийин  алыс уул төрөп берди эле, ага  елдибек деген ат койду, "балалуу үй - базар" дегендей бабырашып оңуп эле калышты.

“алант “уратбекти өз баласындай жакшы көрөт. Ќеберелерине тай, торпок энчилеп берип, себин жакшылап бергенге жашоолору да оңолуп калды. ƒарыйка ооруп жатып калып, көп өтпөй эле бул дүйнө менен кош айтышып кете берди. “алант кыз күйөөсүн шаарга келгиле деди эле, күйөө баласы “уратбек болгон жок, ата-энесинин баскан изин, жашаган жерин томсортуп калтыргысы келбеди. ƒарыйканын жылдыгын бергенден көп өтпөй  алыс үчүнчү жолу јлмагүлдү төрөдү. Өздөрүнчө чоң үйбүлө болуп жатып калды. “алант күйөө баласын сырттан окуу бөлүмүнө киргизип, экономисттик окууну бүтүрүп, совхозго иштеп калды.  алыс болсо үйдө балдар менен алек, ай сайын ата-энесинин берген белек-бечкектерине маарып түйшүктүн эмне экенин сезбей күн өтүүдө, ба€гы өкүнүүнүн изи жок, баары унутулган.

***

 ийинчерээк  алыстын кы€л-жоругу өзгөрүп баратты. јны байкаган “уратбек: "Ѕуга эмне болгон, ба€гыдай эмес, мейличи эмнеге кызганайын, ансыз да балдар менен алпурушуп кыйналып жүрөт.  елин-кесек менен ичсе ичип койор" деп унчукпай өз иши менен алек болуп жүрө берди.

ƒанагүл он экиге чыгып калган, бир күнү жумуштан кеч келсе  алыс эч нерсе билбей ичип алып жаткан экен:

- јпаңа эмне болгон кызым? - деп “уратбек кирип келип эле сурады.

- Ѕилбейм, - ƒанагүл жер карап жооп берди.

- Өзү келдиби?

- ∆ок, бир а€л ээрчитип келип жаткызды го?

- “ааныбайсыңбы?

- “ааныбайм.

- ћейли, үстүн жаап кой, үшүп калбасын, бирдеме ичтиңерби?

- ћен чай кайнатып  екин менен јлмашка бердим, сиз ичесизби?

- ќоба кызым, бир-эки чыны чай ичпесем башым ооруп чыкты.

- јзыр, - ƒанагүл тепилдей дасторконун алып келип чай куйганда “уратбек:

- Ѕашка наның жокпу кызым, бу нандарың катып калыптыр го? - деди.

- Ќан калбай калыптыр, мен камыр жууруй албайм даЕ

- јпаң нан жасап койбой эмне кылып жүрөт, үйдөн качан кетип качан келди?

- —из кеткенде кеткен, азыр эле келди.

- јкмак, балдарды ачка болот деп ойлобой жүрө бергенин кара, ушул каткан нан менен чай ичтиңерби анан?

- ќоба, - ƒанагүл чачтары саксайып уктап жаткан апасын карап үн катты.

-  елесоо десе акылынан айнып калган го, - “уратбек ордунан туруп, дүкөнгө барды да бөлкө көтөрүп келди, - чакырчы  екин менен јлмашты, чай ичип алышсын, өзүң дагы кардыңды тойгуз.

- ћакул, - ƒанагүл ордунан элпек тура калып сыртка жөнөдү, кеч күүгүмгө чейин балдар менен ойноп жүргөн иниси менен сиңдисин ээрчитип кирди. - јтам нан алып келди, чай ичкиле.

- —адага болойундарым десе, апаңар бүгүн нан жасай албай калган тура, кардыңар ачкан жокпу?

- ∆ок, ойноп жүрдүм.

 елдибек санаасыз мурдун шуу тарта эдиреңдеп койду.

- ћен деле, курсагым ачкан жок.

јлмагүл дагы аны ырастады, бала немелер ойунга кызыгып кардынын ачканына кайыл болуп жүрө берет эмеспи. Ѕир-эки жыл мурун  алыс камкор а€л, мээрман эне эле, “уратбек негедир кийинки күндөрү анын ичип алганын көп байкачу болду. “уратбек эсеп-кысап, совхоздун жумушу менен чолоосу тийбей кээде эрте, кээде кеч келип, кээде отчет бергени районго кетип, үйдөгү жашоосунан алыстай түшкөнгө азыр байкады: балдарынын кийимдери кир, карала-торала болуп калыптыр: "ћуну менен ачык сүйлөшпөсөм болбойт" деп балдарынын кейпин көрүп зээни кейип алды. ƒанагүл кол а€кка жараган менен бардык түйшүктү алып кетүүгө жаштык кылат. јл кээде өзү да ойноп кетип калчу.


“олук окуйм десеңер, алуу шарты биерде >>>



пїњ –Ш–Ј–і–∞–љ–Є–µ –Ї–љ–Є–≥–Є –Ј–∞ —Б—З–µ—В –∞–≤—В–Њ—А–∞
–µ–Љ–µ–є–ї:janyzak@mail.ru
+996777329784
–Р–ї–≥–∞–љ –Љ–∞—В–µ—А–Є–∞–ї–≥–∞ —И–Є–ї—В–µ–Љ–µ –±–µ—А–Єң–Є–Ј!
 © J.Janyzak, Kyrgyzstan 
–°—Б—Л–ї–Ї–Є –љ–∞ –≤–Ј—П—В—Л–µ —Б—В–∞—В—М–Є –Њ–±—П–Ј–∞—В–µ–ї—М–љ—Л!
–ѓ–љ–і–µ–Ї—Б.–Ь–µ—В—А–Є–Ї–∞