Интернет библиотека Жанызак@басма
Самое дешевое издание книги за счет автора! 

Ватсап: +996777329784
Сотка +996700329784
емейл: janyzak@mail.ru

Книги автора Айгүл ШАРШЕН на кыргызском языке

Тагдырдын сынагы

Жазгы ала шалбырт. Күн суук тартып, кечээ жааган кардын эригендери баскан сайын бут алдында кычырайт. Бульвар менен кетип баратам. Бул бульварда экөөбүздүн тунук сүйүүбүз, унутулгус мүнөттөрүбүз калган. Ошондогу сенин жоодураган бактылуу балбылдаган көздөрүң, тоо булагындай шыңгыр күлкүң кулагыма тээ алыстан угулгансыйт. Алды жагымда колтукташып бири-бирине кыналыша эки жаш кетип баратат. Мен аларды экөөбүз деп элестетип, алда кайда менден алыстап бараткан караандарды суктана карап кете бердим. Неге, неге сен ошондо болоор-болбоско таарынып кетип калдың?

Муздак отургучка отурдум, дал ушул орундукта экөөбүз далай жолу келечегибизди элестетип кыялданып отурбадык беле? Качан үйлөнөрүбүздү, канча балалуу болоорубуздан бери сүйлөшүп, мен үч уул, бир кыздуу болобуз десем сен эки уул, эки кыздуу болобуз деп талашчусуң. Анан бир заматта таарынып калдың, таарынычыңды жазалбай канча жалдырадым. Кетип бараткан жериңден көтөрүп келип, ордуңа отургузуп алып, чолоо жериңди койбой өөп жаттым, бутуңа чөгөлөп кечирим сурап жаттым. А сен таптакыр жазылбай, тултуйган бойдон коштоштуң. Көрсө, сен жөн эле шылтоо таппай жүргөн экенсиң да, мен аныңды - атайын менин көңүлүмдү калтыра албай эле жолугушууга келип жүргөнүңдү кийин билдим. Мен сага чын дилим менен ишенип, жүрөгүм менен сүйүп, сени келечектеги жубайым, үйүмдүн куту, балдарымдын апасы болот деп кыялданып жүрсө…

Эртеси сенин таарынычыңды жазмак болуп, кыпкызыл роза гүлүн көтөрүп алып, жатаканаңдын алдына келдим. Чогуу жашаган Айзада деген кыз мени терезеден көрүп, чыгып келди.

- Кандай Айзада, окуулар жакшыбы? - дедим аны көрө сала.

- Жакшы, баары ойдогудай, - деп ал мени бир азга карап, туруп калды.

- Мен Алинага келдим эле, ал уктап атса керек? - дедим мен анын уйкучу экенин өзүнөн укканымдан улам.

- Алина жок, бүгүн эртең менен айылга шашылыш жөнөп кетти. Эмне, сен эчтеке билбейсиңби? - Айзада таң калгандай сурады менден.

- Эмнени билмек элем? - Мен кайра өзүнө суроо бердим.

- Ал Асек экөө үйлөнмөк, кечээ Асек келип алып кетти! - дегенде эмне дээримди билбей колумдан жоодураган кыпкызыл гүлүм түшүп кеткенин сезбей делдейдим.

- Ал сага айткан жок беле, ата-энелери кудалашып койгон экен, - деп дагы көп сөздөрдү эбиреп жаткан кыздын кебине кулак салбай башым оогон жакты көздөй кете бердим. Менин артымдан кошо келаткан Айзаданы байкабадым. Ээн жерге барып, жалгыз болгум келген. Жете келген Айзада:

- Кызык, Алинага мен айтпадым беле, чындыгын айт деп, ал деле сени сүйчү, бирок ата-энесинин сөзүнөн чыга албады окшойт, - деди катарлаша калганда. Мен унчукпай кете бердим, байкасам көзүмдөн жаш чыгып кетиптир, Айзадага байкатпай алдыга озо берип жашымды аарчып алдым.

- Эмнеге мага айткан жок? Аны менен да сүйлөшүп жүрчү беле? - деп токтой калып андан сураганда ал алдыма тура калып:

- Ал майрамдарда дайыма келип куттуктап, белек берип кетип калчу. Андай деле кыз-жигит болуп сүйлөшүшчү эмес.

- Анда ал өз көңүлү менен кеткен эмес тура, барып алып баса бербейинби? - Айзаданы үмүттүү карасам, ал мени колтуктай минтти:

- Жоодар, сени сүйгөн кыздарды сүйсөң болмок, эми аларды жайына кой, анчалык алып кеткен адамдар сага оңой менен бере коймок беле, анын үстүнө мурунтан эле кудалап, калыңын төлөп коюшканын уккам, Алинанын өзүнөн, - деп менин колдорумду кармай: -Мынчалык чөкпөй өзүңдү кармачы. Алинадай кыз табылбай калса да, мени кара, мен сага жакпаймбы? - деп каткырып күлүп калды. Ошондо анын үнүнүн шаңкылдагы кулагыма жылаажындай угулуп, көздөрү мени күлмүңдөй карап, өзүнчө эле бакытка толуп карап туруптур: "Чын эле эмнеге бир ооз чындыкты айтып койбойт, Айзаданын менде көңүлү бар болсо, анын ичин күйгүзүп, буга эле үйлөнүп алам" деп ойлоп жибердим.

- Эмнеге, Айзада, жаккан менен сүйүүнүн айырмасы бар да, сен сулуу кызсың, акылдуусуң, мага башынан эле жакчусуң, - дедим бир азга өзүмдү алаксытып, тамашанын шарына кирип.

- Чын элеби? - Айзада ого бетер жадырай тигилди. - Сүйбөсөң кой, жаксам эле болду! - деп мени жетелей бак арасындагы отургучка отуруп, мени бир башкача карады.

- Ушинтип көңүлүмдү ачсаң, Алина жакшы кыз, ал сүйүүгө татыктуу, бактылуу эле болсун дейли. - Ойлуу отуруп: - Сен абдан жакшы жигитсиң, Жоодар, "өзүң сүйгөнгө эмес, өзүңдү сүйгөнгө жет", - деген сөз бар го, сени сүйгөн кыздар четинен чыгат, капа болбочу? - деп койду кайра.

- А сенчи, сен мени сүйбөйсүңбү? - Мен аны сынай да, жоодураган көздөрүнө суктана да карап сурадым.

- Менби, мм, мен сени сүйөм дечи, бирок сен мени Алинадай сүйбөйсүң да?

- Өзүң айтпадыңбы, өзүңдү сүйгөнгө жет деп, экөөбүз баш кошуп алсак неге болбосун?

- Эмне дейсиң? - Айзада чоочугандай түр менен мени таңдана карады. - Баш кошуп дейсиңби?

- Ооба, баш кошуп, экөөбүз үйлөнүп алсак болбойбу?

- Ай, Жоодар, тамашаңды койчу, мен сенин көңүлүңдү көтөрөйүн деп тамашалап жатсам, сен чындап атасыңбы? - Ал мени мостое ишенкиребей карады.

- Өлөйүн, тамашам эмес чыным.

- Кой, Жоодар, группалаштарым Алина кетээри менен эле Жоодарды чаап алганбы, зорго жүргөн экен дешпейби?

- Эл менен экөөбүздүн ишибиз эмне, мени атамдар үйлөн деп атат, эми сүйлөшкөн кызымды ала качып кетти десем эмне дейт, андан көрө "мына менин сүйгөн кызым" деп алып кирип барам.

- Кызыксың го, ойлонуп иш кылыш керек, турмуш оңой эмес, Жоодар, мен го сени жакшы көрөм, баалайм бирок…

- Эмне бирок? Мени менен жашоого көңүлүң жокпу? - Мен аны чындап эле демитип кирдим. - Бирок, сен…

- Мен деле сага башынан кайдыгер эмес болчумун, болгону Алинанын көңүлү кирдеп калбасын деп жүргөм, - деп белинен аяр кучактай өзүмө тарттым. Ал бир аз менден боюн ала кача тартынып турду да:

- Жоодар, ойлоноюн, сенин ооруп турган жүрөгүңдү аядым, ойлонбой сүйгөн октобой ооруга жолугат болбойлу, мен сабагыма даярданып жаттым эле, барайын, - деп ыңгайсыздана ордунан турду. Экөөбүз жай, катар басып, анын жатаканасына келдик да, коштоштук.

Мен жатаканама келип алып, аябай ойлондум: "Эмне экен, өң десе өңү бар, окуп жатат, Алина мага бир ооз айтып койбой кеткенине караганда, ал мени мен аны сүйгөндөй сүйбөйт тура", - деп кыжаалат болуп жаттым. Анан эртеси ата-энеме телефон чалмай болдум. Алар менин үйлөнүшүмдү күтүп жүрүшөт. Демек, кечиктирбей үйлөнүшүм керек деген чечимге келип, телефон чалып, үч күндөн кийин келинчек алып бараарымды айтсам, алып келе бер дешти кубаттай. Анан кайра ойлондум "Ал күйөөгө тийип кетсе, мен ага жалдырашым керекпи, ансыз да таарынычын жазам деп, жан алакетке түшкөнүмдү билдиби" деп кекенип алдым.

Үч күндөн кийин шаардын жака белиндеги айылдардын бири, ата-энемдин, өзүмдүн туулган жериме Айзаданы алып бардым. Ата-энем кубанып, экөөбүзгө кыргыздын ырым-жырымын жасап, улактын өпкөсүн чаап, жүгүрүп жүрүшөт. Туугандарга андайда кудай берип салат эмеспи, келин жууп, бапырап эле жатып калышты. Эжем менен карындашым күйөөлөрү менен келген, агам, жеңем, кыскасы чоң тойдон эл азан-казан түшүп жатышты. Кечке жуук Айзаданын жеңеси менен агасы келиптир, чуу болуп калышты.

- Кокуй кудалар келиптир, тоскула, үйгө киргизгиле, - деп эле шашып калганда бир жеңем:

- Ай бала, келиндин жанына кирчи, өзүм сүйлөшүп келдим дебесе агасы такыр болбой жатат, - деди мага.

- Азыр… - деп үйгө кирейин деп баратсам беш-алты аялдын коштоосунда жеңеси үйдү көздөй басып келатыптыр, мен кайра ары басып кеттим. Алар туура эле Айзада отурган бөлмөгө киришип, жеңеси экөө кучакташа ыйлап калышты. Анан эле Айзада сооронуп алып, жеңесинен кечирим сурап:

- Жеңе, мени кечирип койгула, мен Жоодар менен өзүм сүйлөшүп жүргөм, акем ачууланбасын, атамдар батасын берсин, - дегенде жеңеси:

- Сенин кулагыңа куюп, ушинтип айт деп үйрөтүшкөн жокпу? - деп тактап сурады эле ал:

- Жок, жеңе, мен өзүм келдим, кыздын бараар жери күйөө болгон соң убагында өзүм өкүнбөгөндөй болуп каалаганыма тийгеним жакшы эмеспи? - деди. Жанында жарданып турган кемпир-кесектер жаалап, Айзадага ыраазы болуп жатышты:

- Анан эмне, айланайын, акылдуу кыз тынаарын ойлойт, акылсыз кыз ойноп-күлөм деп жүрүп орто жолдо калат.

- Ошону айтсаң, жүрү, кагылайын, үйгө кир, эми куданы киргизели, - дешип жеңесин эки жагынан колтуктай болбой эле, конок бөлмөгө киргизип кетишти. Эшиктеги агаларым агасын киргизмек болгондо:

- Туура түшүнгүлө, биз кубалап келген жокпуз, жеңеси калсын, мен эртең куугун менен келем, - деп көгөргөндө алар болбой аны үйгө киргизишти.

- Ошо кантип болсун, мынабу жерде өңчөй сыйлуу карылар турабыз, карынын сөзүн ук, казанда бышкан ашты таштаба! - дешип отургузуп коюшту. Алар жайланышып калгандан кийин Айзаданын жанына кирдим, мени менен кошо досторум, аяштарым кирди. Чынында, алганым досторумдун көңүлүнө жакты.

- Ой, Жоодар, бу көгүчкөндү Бишкектин кайсы багынан кармап алдың ыя, аяш абдан сулуу го? - дешип каткырып күлүп тамашалап калышты,. Дасторкондо күздүн күнү болгондуктан бары-жоктун баары жайнайт. Аз-аздан ичип отуруп, орто кызуу болуп калышты. Ыр кезе узатып, музыка коюп, бийлеп дагы, чардап да жатышты. Дал ошол кезде мен Алинаны эстедим: "Мен сени менен бактылуу болом деп жүрүп, бактыма башка табылып калды, деги сен бактылуусуңбу?" деп ойлоп алдым. Бака-шака болуп отуруп, менин бир азга ойлоно түшкөнүмдү эч кимиси деле байкаган жок. Бир гана Айзада баамдап калды окшойт.

- Жоодар, эмнеге ойлонуп калдың? - деп мага жоодураган көздөрүн тигилте карады.

- Эмнени ойлонмок элем, жаным, сен өзүңдү бактылуу сезип жатасыңбы, ошону ойлоп жатам, - деп бурулуп аста кулагына шыбырамыш этип, өөп койдум.

- Абдан бактылуумун, бүгүн менден бактылуу жан болбосо керек, - деп койду, көздөрүн коймолжута назданып.

- Ошондой эле болсун, мен да бактылуумун, ушу сага жолугуп калганыма.

- Ой, эки жаш, тим эле өзүңөрчө укмуш болуп кеттиңер го, кое тургула, убакыт бар, анан ээн каласыңар, жетишесиңер! - деди досум Үсөнбек.

- Ошону айтсаң, мынабу биздин айтылган сөздөрүбүз, арнаган ырларыбыздын баары силерге гана, уккула, көңүл бургула, сүйүшкөндөр! - деп дагы бир аяшым саал кызып калганга созолунуп ырдап кирди.

- Ыраазымын силерге, достор, аяштар, - деп мен дагы аларга карап отуруп калдым. Көрсө, Айзада экөөбүз, бири-бирибизге кыналышып, жабышып калыптырбыз. Айзада уялганынан беттери кыпкызыл болуп кетти.

Ошентип, Айзада экөөбүздү жеңеси жаткырмак болуп калды. Баары оозгу үйдө, экөөбүзгө төшөктү салып коюп, менин жеңем чыгып кетти. Айзада ошол кезде негедир карышкырдан корккон бөжөктөй бүрүшүп, мени тике карай албай денеси титиреп турду. Көптү көргөн жеңеси:

- Бул илгертен бери келаткан салт садага, атамдарга сүйүнчүлөп барсам сага да, мага да жакшы, өзүң каалап, сүйлөшүп жүрүп келген соң эч тартынба, көчөдө жүрүп көшөгөнү көрбөй, ак шейшеп эмес карандай жерде тебеленгенге караганда бул сонун иш, кана мен киришпей эле коеюн, күйөө бала, өзүңөр эле жаткыла! - деп жеңеси чыгып кетти. Ошондогу кыз жанында жалгыз калып, эч нерсени башыман өткөрбөгөн жаным, мен да андан бетер, буттарым, колдорум калтырап, Айзаданы салынган төшөккө алып келгеним күнү бүгүнкүдөй эсимде. Бир кезде анын "Апа-а" деген үнүн угуп эс ала түштүм. Эртең менен жеңеси кирип келип: - Азамат, күйөө бала, ылайым бактылуу болгула! - деди да шейшепти дароо эле алып чыгып куда-кудагыйларына көрсөтүп:

- Келиниңер эркек төрөдү куда, көрүндүк! - деп шаңкылдап жатканын угуп биз уялып турдук. Айрыкча Айзада туралбай шишип көөп, кыйналып калыптыр. Мен болсо эркектигиме корстон боло сыртка чыгып кеттим.

Айзада жакшы келин болду, ата-энеме, туугандарыма жакты: "Жерге-жээги, ата-энеси жакшы кишилер туура, уулум, кыз тандаган жагынан азамат экенсиң, бактылуу болгула!" деп жатышты. Биз аз күн туруп эле шаарга жөнөдүк, менин да, Айзаданын да окуусу бар. Экөөбүз чогуу шаарга келгенден кийин батир жалдап жашап калдык. Экөөбүз чогуу чыгып, чогуу келебиз. Ал менин кийимимди жалтылдата үтүктөп, мойнума галстук тагып, дайым колтуктап алат. Бактылуубуз, кечкисин ар дайым бакты аралап, сейилдеп келебиз, көрсө биз ошондо жаштыгыбыз менен коштошо албай жүргөн экенбиз да. Эки ай болгондо Айзаданын боюна болуп калды. Ошондогу кубанычымды айтпа: "Мен балалуу болом, Алина, а сенчи, сен дагыбы? Балким менин Айзадага үйлөнгөнүмдү уккандырсың, кандай ойго келдиң экен, же мени ичиңден табаладыңбы? - деп ойлоп коем. Чынында ар бир кубанычымды, бактылуу экенимди сени менен гана бөлүшөм. Андайда көкүрөктөгү бугум чыгып калгансыйт. Ошол бойдон сени Асек окутпай койгонун уктум, эң кичүү баласы болгондуктан силер колунда болот имишсиңер. Дайыныңды биле албадым.

Аруу сүйүүсүн, аздек сезимин арнаган Айзадам менен өмүр сүрүп жаттым. Анын улам ичи чоңойгон сайын ага жумуш жасатпай калдым, эптеп жүрүп экзамен тапшырды. Каникул болгондо экөөбүз айылга бардык, жайдын толуп турган кези. Айлана жапжашыл тукаба жамынып, тал- теректердин желге термелген шоокуму өзүнчө эле керемет. Алма, өрүктөр түйүп, бармактай болуп шагы ийилет. Дал ошол керемет жайда Айзада эркек төрөдү. Апамдын этеги элеп болуп, төрөткана менен үйдүн ортосунда жүгүрүп жүрөт. Мен болсо ата болгонумда: "Алина, мен ата болдум, а сенчи, балким сен деле эне болгондурсуң, андай болсо куттуктайм, мен өзгөчө бактылуумун" деп өзүм менен өзүм сүйлөшүп, Алинанын элеси менен болдум кечке. Кечинде эки классташым, досторум келиптир, чогулуп алып төрөт үйүнө бардык. Кызыл роза гүлүнөн букет алып алган элем. Экинчи кабаттан менин гүл кармап турганымды көрүп, негедир кабагыңа көлөкө түштү. Мен эч нерсени түшүнбөй эле: "Жаш төрөгөнгө болсо керек" деп ойлоп, жерден эле үн салдым.

- Айзада, кана уулумду көрсөтчү?

- Азыр, - деп көрүнбөй калды да, бир кезде көздөрүн ача элек наристени терезеден мага көрсөттү.

- Куттуктайбыз, уулуңар аман болсун! - досторум баштарын өйдө созуп, чурулдашты.

- Рахмат! - дедиң заматта булуттан жарк этип чыга калган күндөй жадырап.

- Айзада, кирсек болобу, бул гүлдү сага алып келгем! - дедим мен аны карай.

- Кире бергиле! - дегендей үнү угулбаган менен колун жаңсай чакырды. Биз жарыша тапыраган бойдон үстүңкү кабатка чыктык. Ортодо тосмо бар экен. Айзада чыгып, кичине айнекчеден башын чыгара бизди тосуп алды. Кубанычым койнума сыйбай аны ошол жерден эки бетинен өөп, гүлүмдү бердим. Ошондо Айзадам мени карап муңая:

- Жоодар, бул роза гүлүн Алинага берчүсүң, мен сүйгөн гүл башка эмеспи, мага эмес, Алинага деп элестетип алгансың го? - деп жылмаюуга аракеттенди. Ошондо эстедим, Айзада астра гүлүн жакшы көрөөрүн айтканын, ал тургай туулган күнүндө өзүм эки ирээт апаппак астра гүлүн белек кылгам.

- Кечирип койчу, жаным, базарда астра гүлү жок экен, анан шашып алып келе бергем… - дедим мен анын алдында күнөөлүүдөй: "Таарынбаса экен, балалуу болуп кубанып турганда, кайдан да роза гүлүн ала койдум эле" деп өзүмдү жемелеп жаттым.

- Ага эмнеге анчалык кечирим сурайсың, жүрөгүңдөн алып келсең кантип албай коймок элем, анын үстүнө кубанычтуу күндө кантип сени капа кылам? - деп кайрадан жаркылдай кетти Айзада. -Бирок чынында сен аны али унута элек экенсиң, билдирип койдуң, - деп наздана көзүн тиги досторума карай кыса тамашалап койду. Анын сезгичтиги мени таң калтырып жатты. Айзада көпкө биз менен сүйлөшүп туруп, анан:

- Атакеси, эми үйүңө бара элек уулуңду жууп көп ичпе, эки-үч күндө биз барып калабыз, - деп мээримдүү жылмая коштошуп кирип кетти.

Алыбек, Капарбек, Жанарбек төртөөбүз биздин батирге келип дагы ичтик. Али көзү ачыла элек, жарык дүйнөгө келгенин сезбеген, аты да коюла элек наристенин келечеги үчүн иче берип, отурган жерибизде кулап калган экенбиз. Турсам үйдүн ичи бир сасык жыттанып калыптыр. Айзада күндө эртең менен терезе, каалгаларды ачып койчу, мен да ошенттим. Башым зыңгырап ооруганына карабай бөтөлкөлөрдү чыгарып, төгүлгөн арактын жыты кетсин деп, үйгө атыр чачып, шыпырдым да, тигил үчөөнү бирден тургуздум.

- Тургула, эй, үйүңөр барбы, карачы үйдүн кебетесин, ушул бойдон Айзада көрсө баарыбызды кууп чыгат! Апам да келет болуш керек?

- Ой, ата-аа, кое турчу бир аз, ансыз да баш жарылып ооруп турганда.

- Баш жазаар бирдеме калыптырбы?

- Кайдан баары төгүлүп калыптыр, - дедим чынын айтып. Алар ишенбей онтолоп зорго туруп, сыртка чыгышты. Мен жаңы наристе кирчү үйдү жан алакетке түшүп, тазалап бүтүп калганда, бир бөтөлкөсүн көтөрүп, кайра киришти. Мен аларды сырттагы тал түбүндөгү көк чөпкө алып чыктым.

- Эй дос, сен эмне үйүңдөн кубалап чыктың? - дейт бири нааразы болуп.

- Кууган жокмун, эки күндөн кийин үйгө менин уулум келет, арак төгүлүп калыптыр, жыты кетсин, - Мен актана кеттим.

- Ой, биз деле балалуу болгонбуз, баланын жанына отуруп алып эле ичип жүрөбүз, - деди да, эсине келе калды. - Кой, аяш энем келип калса уят.

- Мейли, ырас эле аялы келсе тазараак турганы жакшы, ал бизди жаман көрүп калат, билсеңер бул бизди аяп жатат, - деди бири. Кайрадан баш жазабыз деп мас болуп калганда апам, карындашым болуп Айзаданын төрөгөнүн угуп келип калышыптыр. Өзүм кызуудан өткөн мас болсом да, билгизбей тосуп алдым. Байкуш апам козунун этин, май, сүзмө кылып алып келиптир, чалап кылып ичип, оңуп эле калдык. Досторум алар келгенден кийин уялышты окшойт кетип калышты: "Үйдү жыйнап койгонум абийир болгон экен" деп ойлоп койдум. Карындашым арыдан- бери тамак жасай койду, кечээтен бери ысык эчтеме ичпей эле арак иче бергенге ичим ачышып калган экен. Бир чоң чыны шорпону басып алып, эс ала түштүм. Анан апам менен карындашымды ээрчитип төрөтканага жөнөдүм. Биз келгенде Айзада кечээгиден тыңый түшүптүр.

- Белиңди таң, оозуңду жап балам, тиштериң күбүлүп, ооруп калат, - деп апам Айзаданы аяп жатты. Эртеси Айзаданы чыгарып келдик. Апамдын көзүнчө баламды ала койдум. Акырын көз кырымды салып: "Кимге окшош болоор экен" деп ойлоп коем. Атам да келди ошол күнү. Уулумдун кулагына азан айтып, атын Эрнис деп койдук. Үч күн туруп баары кетти. Мен баламды алып эркимче эркелетип отурдум. Жакшыраак тыңысын деп Айзаданы тургузбай, баарын өзүм жасап жаттым. Жалаяк жууйм, үтүктөйм, кечке чейин убарамын. Айзада унчукпай жатты да, анан уулумду эркелетип жатканымды көрүп:

- Жоодар, эркектин эркектей эле болгону жакшы, ошолорду тим эле койчу, апам көрүп калса дагы эмне дейт? - деди ордунан тура.

- Эмне болмок эле, сени жакшыраак тыңып алсын деп жатпайынбы? - мен аны жубата айттым. - Апам эчтеке дебейт, анын мүнөзүн билип эле калдың го, кайненедей болуп бирдеме деп жатабы?

- Ошого жеткирбесем экен, Жоодар, өмүрүм өткөнчө кайненем менен өз энемдей болсом дейм да?

Ойлонуп калдым, аялымдын адамгерчилик сапатын байкасам абдан жогору экен. "Ушундай аялга туш кылган кудайга ыраазымын. Алина кандай келин болду экен, балким ал деле ушундай келин болгондур, күйөөсүчү?" ушуларды ойлоп жибердим. Кандай кубанычтуу же капалуу мүнөттөрүм болбосун, мен аны көп ойлойм, ал менин жашоомдо каным менен кошо агып жүргөндөй, кылт этип эсиме түшөт да турат, аны Айзадага билгизбейм, алтындай болгон аялымдын жүрөгүн оорутуп алуудан корком. Көңүл калуу өтө жаман экенин жакшы билем, ошондуктан ортодогу ысык мамилебизди суутуп албайын деп, аяр мамиле кылам. Уулубуз тороло баштаганда окуу башталып, Айзада окуусун сырттан окууга которулуп алды. Мен окуп, кайра түнкүсүн бир жумуш таап алдым. Антпесек кыйналып кетчүдөйбүз. Билинбей жылдар өтүп, мен да окуумду бүтүп, атамдардын киришүүсү менен кызматка ээ болдум. Айзадам мени кубантып дагы бир уул төрөп берген. Диплом алган менен иштебей үйдө болуп калды. Мен ага:

- Айзада, окууну окуп алып иштебей үйдө отуруп калганыңа өкүнбөйсүңбү, балдарды атамдарга бактырып коелу, иштесең иште, - дедим.

- Жоодар, эмнеге өкүнөм, бала төрөп, эне болуп, аларды тарбиялап өстүрүү үчүн эненин жоопкерчилиги өтө чоң, ушулардын ырахатынан, анан сенин мага деген жакшы мамилеңден да жумушту өйдө койбой калайын, ишенсең мен бактылуумун! - деди ал мага баягы Алинадан калып ызалуу турганымдагыдай жадыраган маанай, жарашыктуу жылмаюусу менен. Бирок ал сенин жакшы мамилең дегени менен "мага деген сүйүүң" деп айта албады. Ооба, ортобузда жалындаган сүйүү болбосо да, бири-бирибизди аяп жашап келатабыз. Баарын түшүнүп, билип турсак да үндөбөй түшүнүшөбүз. Эки уулум томпоңдоп, биринин артынан бири чоңоюп баратат. Айзаданын тазалыгы, айрыкча жумуштан келсем, үй мизилдеп жыйналуу, кандай убак болбосун жуулбай туруп калган идиш болбойт, баары таза. Өзүн да жакшы карап, тез-тез жыпар жыттуу самындар менен жуунуп жаныма келгенде көңүлүмдү көтөрүп, делөөрүтүп жиберет. Кандай айтсам да, Айзадам жандан башкача асылзаада аял.

Бара-бара жашоонун кадимкидей нугуна түшүп, үйлүү да болдук. Ошондогу Айзадамдын кубанганы көз алдымда кино тасмасындай эле тартылып, көз алдыман кетпей калды:

- Жакшы болбодубу, балдарым менен бирөөнүн тар үйүндө тыгылбай, анын үстүнө эмне буюм болсо да өз үйүбүзгө топтойбуз, - деп мени кучактап алып жадырап-жайнаганы түк да жадымдан чыкпайт. Улуу уулум Эрнис окуп калган, бир күнү жумуштан келсем алдыма тамак-ашын жайып коюп, жаныма отуруп, балдарга үйрүлүп түшүп, тамагын жедирип жатты.

- Ой, тим эле гой, чоңоюп калышпадыбы, өздөрү ичет керек болсо, алдагынте берсең эркелей берет да, андан көрө ысыгында өзүң тамактанып ал, - деп мен анын өзүнө боорум ооруй карадым.

- Ушулардын тойгону менин тойгонум, булардан мурун тамагыман өтпөй калсын, - деди мага жайдары карап. - Жоодар, чынында ушу балдар экөөбүздү бактылуу кылган, - деди да, бир азга ойлоно калып, - Баса Алинаны көрдүм, ал экөөбүздүн үйлөнгөнүбүздү угуптур, аябай сүйүнгөнүн айтат, - деп ойлуу тунара калды.

- Анан? - дедим мен Алина жөнүндө угууну каалап турганымды билдиргендей.

- Ал да эки балалуу болгон экен, бирок, Асек жол кырсыгынан каза болуп калыптыр, эки жыл мурун.

- Ка-ап, жаман болгон тура, - деп койдум кайдыгер адамдай өңдөнүп.

- Жаман болуптур, азыр шаарда турат экен, үйүнө чакырды, мен шашып жүрөт элем деп койдум.

- Барып келсең болмок, экөөң аябай ынак курбу эмес белеңер? - дедим мен ага сыр билгизбей.

- Жөн эле бара бермек белем, Жоодар, анын үйүнө куру кол кантип бармак элем, сен экөөбүз бирге барып куран окутуп койбосок болбойт го? - Мени карады.

- Чын эле… - дегеним менен ошо кездеги менин оюмда: "Менин жүрөгүмдүн теңин алып кетип, бакыт табам деген эле, кана тапканы, Алинаны да бактысыз кылып таштаган тура" - деп ичим тызылдап турса да, сыртыма чыгарбадым.

Айткандай эле Айзада үч күндөн кийин камынып коюптур. Дареги боюнча тез эле таап алдык. Алина мени кошо келет деп күтпөсө керек, негедир чай куюп, сүйлөп жатып, колдору калтырагандай болуп турду. Айзада экөө аркы-беркини сүйлөшүп жатышты. Мен үндөбөй менин балам менен анын баласынын оюнун карамыш этип отуруп, Алинаны уурдана карап коем. Чынында ал сымбаты келишкен, токтоо аял болуптур. Чырайына чыгып, толуп да калган экен. Көзүмө бир башкача көрүндү. Ушунча жыл өзүмдү-өзүм алдап, Айзаданы сулуу деп жүрсөм азыр Алинанын жанында мындай эле көп аялдын бири катары көрүнүп кетти. Экөө көпкө отурушту, качан Айзада ордунан туруп, шашыла:

- Ой, Алина, биз кетели, балам мектептен келээр учуру болуп калды, келсе таппай ыйлап жүрбөсүн, - дегенде гана мен дагы ордумдан туруп, төрт жаштагы уулумду жетелеп, анын соңунан түштүм. Эх, аттиң дүйнө, эгер азыр колумдан келсе, Алинанын жанында калсам кана. Бир капталым эңшериле, кымбат буюмум кала бергендей зорго кетип баратам. Айзада эч нерсе билбегендей зымпыят тим эле, оюнда эмне бар экенин билбейм, үйгө келгиче сүйлөшкөн жокпуз. Уулум окуудан келип, эки жакты элеңдеп карап турган экен. Бизди көрүп эле кубанып кетти.

- Каякка кетип калдыңар, коркуп кеттим.

- Эмнеге коркосуң, балам, биз бир айылга барып келдик, сени ойлоп тез келбедикпи. Айзада уулун эңкейип өөп койду. - Сен чоң жигит болуп калбадыңбы?

Үйгө кирдик, бапырап өзүбүзчө эле бактылуу отуруп, кечки тамагыбызды ичтик. Балдарды жаткырып коюп жаныма жаткан Айзада негедир күндөгүдөн башкача эркелей мойнуман бекем кучактап алды:

- Жоодар, Алина сени дагы эле сүйөт экен…

- Кантип билдиң? - Мен таңгала башымды көтөрө калып, аны карадым.

- Ушинтип эле… - бетимен өөп койду, байкуш сүйлөп жатып, улам өзүнүн алдастап жатканын туйдуруп койду, ойлору будуң-чаң.

- Тим эле көзүң ачыктан бетер божомолдоп сүйлөй бересиң да, эми анын сүйүүсүнүн кереги эмне, сен турбайсыңбы, балдарым турат, - Мен чалкаман түшүп жатып алдым.

- Мен адамдын ички сырын айттырбай эле жүзүнөн билем, менимче, сен дале Алинаны унуталбай жүрөсүң же эмне жалганбы? - Ал мен чалкаман түшүп жатып алганымдан улам колумду жазып, жазданып жатты да, - Алинага абдан суктанып калдым, өзү башка жакта жүрсө да, бирөөнүн жүрөгүндө жашап жүргөнүнө, кандай гана бактылуу? - деп оор улутунуп алды.

- Айзада, антпечи, алтыным, мен азыр эки уулум менен сен үчүн гана жашайм, билсең. Ал эми тээ качан болуп өткөн бала кездеги, токтоло электеги окуя да. Андан көрө сен минтип ойлой берсең экинчи Алина менен катышпай эле коелучу?

- Мен кызганып жаткан жокмун, Жоодар, суктанып жатам, кандай гана аялзаты ушундай сүйүүгө татыктуу болот болду экен дейм да. Алина ого бетер сулуу келин болуптур, баласы өзүнө окшош экен, ээ?

- Ии, - деп койдум көңүлкош.

- Мен сага гана ишенип, мени сүйбөсөң да сыйлаганыңа сүйүнүп жашап жүрбөйүнбү. Мен деле бирөөнүн, болгондо да өмүрлүк жарымдын жүрөгүндө жашагым келет, бирок андай болбойт го, кокус көзүм бурулуп кетсе унутта калып калам го?

- Эмнеге антип жатасың? Кой уктайлы, эртең жумушка барыш керек, тим койсо түнү менен сүйлөчүдөйсүң. - Мен аны бекем кучактап, кулагынын түбүнөн өөп коюп жатып калдым, оюмдун баары Алинада: "Эмне кылып жаттың экен, мени дале сүйөөрүң чын болсо өткөнгө өкүнүп жаткандырсың, өкүнгөндө не пайда, менин мончоктой балдарым, мээримин төгүп турган камкор аялым бар. Кантмек элек, тагдырыбызга баш ийбесек болбойт да, асылым ай, неге экөөбүздү кошподу экен кудайым" деп ойлоп жатып уктап кеттим. Эртеси күндөгүдөй эле жумушума жөнөтөөрдө Айзада:

- Муздак ичпей жүрсөң, ооруп каласың, акчаңды аябай түштө ысык тамак ичип ал! - деп жөнөттү.

- Жок, муздак эмне ичмек элем, көп эле мен үчүн кыжаалат боло бербечи, - дедим да чыгып кеттим. Ошондон баштап үйгө кайткан учурда Алинанын үйү тарапка баргым келип, өзүмдү зорго кармап үйгө келем. Соонун оорусу болдум. Эси-көөнүмдөн Алинанын элеси кетпей: "Жок дегенде ал дагы мени ойлойбу, ойлобойбу билгим келип турат. Барсам эмне болот эле, кайра эле келем да" деп кыйналчу болдум. Бир күнү бутум үйдү көздөй эмес Алинанын үйүн көздөй тартып баратканын сезбей да калдым. Келип эле каалгасын такылдатсам үйдө экен.

- Ким? - деди назик гана үн. Жүрөгүм дүк-дүк этип баягы алгачкы жолугушкандагыдай сезим пайда болуп, токтоо үн катканым менен үнүм дирилдеп турду:

- Мен… Мен эле, Алина, Жоодармын! - Каалга шарт ачылды. Мени кубанып эмес муңайым карап турган Алинаны көрүп эле боюмду калтырак басып, аны кучактай калдым.

- Жоодар, бул эмне кылганың, Айзада билсе эмне дейт, аны аясаң боло? - дегенине карабай көпкө сагынычымды тараткым келип тура бердим. Бир кезде бизди элейе карап турган баласын көрө коюп, колдорумду бошотоюн десем, Алина дагы менден бетер бекем кучактап солкулдап ыйлап жатыптыр. Ошол кезде анын саамайларын сылай жүзүнөн сүйдүм да, так көтөрүп диванга отургуздум. Көздөрүнүн жашын аарчыган Алина бир азга отурду да:

- Жоодар, болду мага келбей жүр, Айзада жакшы аял, ал экөөбүздүн ортобузга жарака кетирбе, балдарыңдын апасы, ак никелүү аялыңдын кадыр-баркын биле жүр! - дебеспи. Ой, чиркин ай! Ушунчалык бактылуу кылгысы келсе жараткан өз жүрөгүм каалаганга кошуп койсо эмне! Карасаң бул да акылдуу аял болгон тура, ушунча болуп эки асылзаада аялдын ортосунда эзилгенче бул жарыктыгыңды деле алсаң болмок деп, жүрөгүм ийне менен сайылгандай тыз-тыз этип жан кейитип жатты.

- Алина, ошондо неге ачык айтып койбодуң, бир айласын табат элек да? - Мен бир топтон кийин жүрөк өйүткөн суроомду жөнөттүм.

- Кызык, сага айтканда болбойт эле, ала качып алмаксың, ал эми ата-энем болсо топурагымды түйүп берем деп кайра-кайра кат жөнөтүп жатса айлам канча. Кокус ала качып алсаң, алар күчкө салып алып кетсечи?

- Алтыным десе, сагындым сени, сен деп дем алып, сен деп жашап келдим. Бирок Айзада асыл аял, билип турса да билмексен болот, ушунчалык акылдуу аял… - Мен андан ары эмне дээримди билбей отуруп калдым.

- Чай ич, анан тезирээк үйбүлөңдүн кашына бар, күтүп калышпасын. - Алина туруп барып чайын көтөрүп келип, чыныны сунду.

- Чайыңды кой, бир-эки мүнөт жанымда отурчу, соолуп бараткан дарактын түбүнө суу келген өңдөнө түшүп, бүчүр байлагандай мен да сенден кубат алып, ичтеги бугумду чыгарып кетейин…

- Койсоңчу Жоодар, бул сөздөр жаштардын ортосунда айтылчу сөздөр эмеспи, биз эбак эле отуздан ооп кетпедикпи, эми биз балдарга тарбия беришибиз керек.

Кетким жок, Алина болбой жатып үйдөн узатып койду. Чыгаарда бекем кучактап мойнунан, көкүрөгүнөн, чачынан шор-шор жыттап алып, чыгып кеттим. Үйгө келсем Айзада тамагын эбак даярдап, мени күтүп отуруптур. Адатынча менин камымды көрүп, жылуу суу даярдап, колумду жуудурду. Андан соң дасторконго отурдук. Эки уулум өздөрүнчө ойноп жатат. Күнүмдүк тиричиликтер жөнүндө сүйлөшүп отурсак Айзада минтип калды.

- Жоодар, менин эки күндөн бери алым кетип, башым айланып жатат, эртең доктурга көрүнүп келсемби?

- Боюңа болуп калса керек да? - Мен дароо аны жубатып, чын дилимден оюмду айттым.

- Жо-ок, боюмда болсо өзүм деле билмекмин да, эртең көрүнүп келейин.

- Мейли, өзүң билчи, жөн эле ошентип жаткандырсың, оорубай кал, жаным, анын бетин ары кылсын, эмнеси болсо да текшерилип кой! - дедим анын жүзүнөн кабатырланганын сезип.

Эртеси дагы Алинага кайрылдым, ал эшигин ачты да, үйүнө киргизбей койду:

- Үйбүлөңө бар, экөөбүздүн жолдорубуз бирикпей калган, биздин сүйүү ушул бойдон таза, аруу бойдон калсын, бар! - деди да, эшигин жаап, калдыратып кулпулап жатты. Мен ага таарынбадым, "Ырас айтат, биздин сүйүү таза бойдон дилибизде, жүрөгүбүздө сакталсын" деп ыргылжың болуп үйгө келдим. Келсем балдар ойноп сыртта жүрүптүр.

- Апаң үйдөбү? - дедим көпчүлүк эркектер сыяктуу эле балдардан сурап. Анткени атам качан, кайдан келсе да: "Апаң үйдөбү?" деп анан үйгө кирчү эле.

- Ооба, апам үйдө, - деп оюнга алаксып жаткан балдар андан ары оюнун улантты. Мен үйгө кирсем Айзада тамак жасап жатыптыр. Аны бир карап алдым да, үйгө кирип кеттим. Анткени эмелеги Алинанын айткан сөздөрү кулагыма кайра-кайра угулуп, элеси көз алдымда муңайып туруп алды. Кийимимди алмаштырып чыктым да:

- Доктурга бардыңбы? - дедим.

- Ооба… - Ишине алаксып жооп берди Айзада ушул саам токтоо. - Мени каның аз, дарыланышың керек, болбосо каның ак канга айланып кетет дейт, - деди.

- Этият кыл, дарылан, - дедим мен андан чындап эле кабатырлана.

Айзада сырттан укол алды, дары ичти, бүбү-бакшыларга да көрүндү, эч айла болбоду. Акыры төшөк тартып жатып калды, өңү купкуу. Мен балдар менен жүдөй баштадым. Тамак жасамай, кир жуумай, баланы мектепке жөнөтмөй, жумушка кечигип барып калчу болдум. Айзаданын ооруп жатканын айтып, апамды чакырттым. Апам угары менен жетип келиптир. Жылуулап, тамак-аш берип, балдарымды караганга оңуп калдым. Акыры бир күнү кеңешип, Айзаданы ооруканага алып бардык, шалпайып жаактары оркоюп арыктап кетти. Ал ооруканада жатканда Алинага баралбай калдым. Ал Айзаданын ооруп жатканын укпаса керек, болбосо жетип келет беле деп ойлоп койдум. Оору менен алпурушуп, айыгып, кетээр деген үмүт менен дагы үч ай карадык. Эми Айзададан түңүлүп эле калдым. Ата-энеси да келип ушу жерде. Акыры каны азайгандан азайып, ак кан оорусуна чалдыгып, чырактай балдарын, мени таштап кете берди. Мага анын өлүмү абдан катуу тийди. Көпкө чейин өзүмө келе албай жүрдүм. Кантсе да кыз алган жарым эмес беле, балдарымды апам бөпөлөп карап, багып жатса да, анын орду жоктолуп турду. Аябай чөгүп отурсам, бир күнү эки-үч келин менен кошо Алина келиптир. Апам аларга дасторкон жайып чай койду. Куран окутуп, көңүл айтып кетишти. Чынын айтсам Алина тим эле шолоктоп ыйлайт. Кечээ жакында угуп алып келген экен. Экөөбүздүн көз караштарыбыз чагылыша калганда негедир андан көзүмдү ала качам.

Убакыт өтүп, кыш түштү. Айзаданы эстесем ичим ачышат: "Жоодар, мен да бирөөнүн жүрөгүндө калгым келет, өзү сүйүп, сүйдүрүп өткөн кандай бакыт" деп айтканын эстеп көзүмө жаш алдым: "Сен менин жүрөгүмдө жашайсың, Айзада, асылым, сүйбөгөн менен сени өмүрлүк жар кылып түбөлүккө жашап өтөм деп алгамын, жаткан жериң жайлуу болсун" деп күбүрөнүп алдым. Жумуштан чыгып, чоң жолдун жээги менен келатам: "Алинага бара кетсемби" деп ойлоп: "Кой алган жарым кечээ эле өлүп жатса, мен катын уулаганым болбос" деп илкий басып, аялдамадан маршруткага түшүп, үйгө келдим. Апам балдар менен алаксып отуруптур. Мени көргөн балдарым жүгүрүп келип, кучактап калышты. Эмлис мени көрсө эле: "Апам качан келет?" деп сурай берчү. Улуусу экинчи класста окуп калганга бир нерсени сезгендей унчукпайт. Ал эми, төрт жашар балам үйдө болдум дегиче кайра-кайра апасын сурай берип, жүрөк оорутат. Анткени ага: "Апаң доктурда, айыкканда келет" деп койгон болчубуз. Ошондон баштап сураганы сураган. Бүгүн дагы сураганынан:

- Уулум, ал тээ алыска-алыска учуп кетиптир, эми жазда келет, кар кеткенде келет, - дедим жерден так көтөрүп ала коюп.

- Мени ала кетпейт беле, мен аны сагынып жатса… - деп кужураганда апам:

- Ок, антип айтчу эмес, сени аякка алып баралбайт, экинчи антип… - ыйлап жиберди. Сай сөөгүм сыздаганын айтпа. Апам ары басып кетти. Менин кейигенимди көрүп, чыдай албады көрүнөт. Эптеп ичимен түтөп турсам да, уулумду сооротуп, үйгө алып кирдим. Көз жашымды жүз аарчы менен аарчып карасам, чоң уулум мени карап ыйлап туруптур.

- Ой, сага эмне болду, бөбөгүңдү сооротуп ойноткондун ордуна ыйлаганың болбойт да, сен чоң жигит болуп калбадыңбы? - десем ал да мурдун шор тартып:

- Мен дагы апамды сагындым, - дегенде оозума сөз кирбей, туруп калдым. Аңгыча апам кирип келип:

- Эрнис, келчи балам, экөөбүз муну үйгө алып кирели. Сен мага жардам бер! - деп чакырып калды. Бул анын атайы алаксыткысы келгени жаткан амалы экенин дароо сездим. Эрнис чоң энесине барып, бирдемени кармашып калды. Мен Эмлисти жөнөттүм:

- Бар, барып чоң энеңе жардам бергилечи, мага тамак берсин, мен жумуштан чарчап келбедимби? - десем томпоңдоп ордунан тура жөнөдү. Жеңилдей түштүм, экөөнүн алаксып кеткенине. Апам дасторкон жайып тамактарын алып келип, улам өйдө туруп, кайра отуруп жатып: "Ээ кокуй бутум, о кокуй белим" деп жатканын көрүп жүрөгүм кайра зыркырады. "Байкуш апам, алтымыштан ашып калса да, менин түйшүгүмдү тартып кыйналды" деп аяп кеттим.

Билинбей жыл айланып, Айзаданын ашын бердик. Атам менен апам:

- Балам, эми үйлөн, карыганда тынчыраак, көңүлүм тынып отурайын, эми өзүбүз караштыралыбы? - дегенде мен каршы болдум.

- Жок, ата, быйыл үйлөнө албайм, балдар кичине чоңойсун, өзүн-өзү коргой турган болгондо үйлөнөм! - деп так кесер сүйлөп койдум эле, экөө тең унчукпай калды. Ошентип жалгыздыктын кучагында калдым. Жумушка кетем, келсем үй аңылдап, мени суз тосуп алат. Баягыдай дасторконун жазып, жадырай тосуп алчу Айзадам жок! Балдарды, кыйналасың деп, апам алып кеткен. Эрнис каникулда…

Жалгыздыктан тажай баштадым. Тирүүнүн оокаты улана берет экен, айрыкча аялды эңсей баштадым: "Кой, Алинага бүгүн бир кайрыла кетейин" деп ойлоп анын үйүнө барсам эшиги бек. Жок дегенде баарлашып кайтаармын деп ойлогон оюм таш каап, эми кайрылып артыма бурула бергенимде коңшусунун эшиги ачылып калды. Карай салсам бир адам чыгып келатыптыр.

- Сиз билбейсизби, бул үйдөгү келиндин кайда кеткенин? - деп сурадым эле, ал кичипейилдик менен жооп берди.

- Аа-а ал келин эки-үч күндөн бери көрүнбөйт, бир жакка кеткен өңдөнөт.

- Кечиресиз! - дедим да, тепкич менен ылдый көздөй тез түшүп кеттим. Үйгө баргым келбеди. Экөөбүз бирге баскан сейил бакта басып жүрөм. Эки-экиден болуп колтукташып, кол кармашып бараткан жаштарды көрүп кайрадан сени эстейм: "Алина, ушинтип мен да жалгыз калдым, сен дагы, экөөбүз эки суунун жээгинде бири-бирине кошула албаган жолдо өмүр бою ушинтип өтөбүзбү, жо-ок, мен эми сенден ажырабайм, мени кудай кечирсин, Айзаданын арбагы кечирсин, эми сөзсүз экөөбүз бирге болобуз!" деп орундуктан тура берип, үйдү көздөй чечкиндүү кадам таштап жөнөгөнүмдө, алды жагымдан бала жетелеген аял кетип бара жатканын көрдүм. Мен кайдыгер гана Айзаданын балдарды ушул сейил бакка ойнотуп келгенин эстедим. Ылдамдай кетип жатып:

- Акырын бир жериңди оорутуп аласың, - деген үндү угуп тык токтой калдым: "Бул Алина эмеспи, ал дагы бул жакта жүргөн го?" деп жете берип карасам ошо экен. Сүйүнүп кеттим:

- Алина, кандай акыбал? - Жанындагы беш-алты жашар баласына кол сундум.

- Ассалоому Алейкум!

Ал колун берип, жылмайып койду.

- Чоңойдуңбу?

- Ооба-а, - деп ойноок бала алдыга жүгүрүп кетти.

- Өзүң кандайсың, балдарың чоңоюп жүрөбү? - Алинаны жалт карадым.

- Жакшы эле, балдар чоң атасында, мен болсо… - Эмне деп айтаарымды билбей Алинанын колун кармадым. - Алина, кудай ушинтип экөөбүздү тең жесир кылып койду, экөөбүз кайрадан кошулуп албайлыбы?

- Эмне-е? - Алина менден мындайды күтпөсө керек чоочуй карады. - Жоодар, кичине ойлонуп сүйлөсөң боло. Ушу кантип болсун! - деп, кабагын түйө уулун колдон ала ылдамдай басты, мен да андан калбай баратып:

- Алина, баарын ойлондум, Айзаданын өлгөнүнө бир жыл бир ай болду, ошондон бери ойлонуп, чечип, бүгүн сага барсам үйүң бек экен. Үйгө баргым келбей экөөбүз жүргөн жерлерди кайрадан көрүп, жок дегенде сенин ошондогу шыңгыр, назик үнүңдү уккум келип биякка келгем. Бул бакта негедир бардык сыр катылып калгандай, качан келсем ошол күндөр көз алдыма тартылып, сени сагынганым жазылып калат, - дедим.

- Жоодар, экөөбүз кантип Айзаданын элесин унутабыз, мен андайга бара албайм!

- Анда сен күйөөгө тий, мен башкага үйлөнөм! - дедим шарт эле.

- Койсоңчу, андай болбойт, балдарым менен эми мен күйөөгө тийип эмне кылам?

- Болот! Анда сен мени сүйбөсөң керек, ээ? Болбосо мурун да айтпай таштап кеттиң, эми эмнеге болбосун, бирөө өлсө, бирөө күн көрөт дешет го улуулар, - деп анын алдын тостум. - Мен үчүн эч бир жүрөгүңдө орун жокпу?

- Жоодар!

- Айт ачыгын, чындыкты айтсаң азыр басып кетем, ансыз да ошондон бери бассам-турсам сенин элесиң менен жашап келгеним жетишээр. Көрсө, сен мени жөн эле алдап жүргөн турбайсыңбы?

- Жоодар дейм?!

- Эмне Жоодар, же мени жөн эле эрмектеп, сезимим менен ойноп жүрдүң беле? Мен болсо сага ишенип, ушунча жыл жүрөгүмө катылган сырымды Айзадага да билгизбей ичтен сызып жүрбөйүнбү.

- Кечирип койчу, Жоодар, мен деле сени ойлоп эзилип жүргөм, бирок жандай көргөн курбумдун өлгөнүн табалагандай болуп, сага тийип алсам эмне дешет? - Алина ыйлап, төшүмө башын жөлөдү.

- Эч нерсе дебейт, ар ким өзүнүн тагдырын өзү чечет, бирөө менен бирөөнүн кандай иши бар?

- Жоодар, өткөндөр үчүн кечирип кой, мени ата-энем өздөрү билип кудалап койгон экен, өзүм кетмек эмесмин, агам келип машина менен алып кетип калган. Өз эрким менен барбадым. Аны сүйбөдүм. Ал шаарда, мен ата-энесинин колунда болдум. Алып кетейин дегенинен такыр болбой жүрө бердим. Антип-минткиче эки балалуу болдук. Шаардан үй алдым кетели, өзүбүзчө жашайлы дегенинен көгөрүп болбой койгом, жинденип кетип баратып аварияга учурап, каза болуп калыптыр…

Үндөбөй калды. Мен да унчукпадым. Күүгүм каптаган айлананы прожектордун жарыгы жаркыратып, көчөдөгү бирин-серин өткөн элдер, жаштар экөөбүздү карап өтүп жатышты. Баласы үшүй баштады окшойт.

- Апа, үйгө кетпейлиби? - деп ыйлай баштаганда дагы экөөбүз кучакташып тура бердик. Көптөн берки көкүрөккө толгон ызам, кайгым бөксөрө түшкөндөй болду. Азатты экөөлөп жетелеп алып, көчө бойлоп кетип бараттык. Ушул учурда Айзаданы эстедим: "Байкушум десе, кең пейил элең, эми бизге ыраазы бол, тирүүлүктү улантууну жараткан бизге буйруса, колдон келишинче жашап өтөлү, сен өзүң айткандай түбөлүк менин жүрөгүмдөсүң", деп ойлонуп бараттым. Алина унчукпады. Мен да унчукпай баратып:

- Эми менин айтканымды терең ойлон, көңүлүңө туура келсе жок дебе, азыр үйгө бара берейин, эртең жумуштан кийин өтөм! - деп эки бетинен өөп, басып кеттим да, бир топ узап барып, кайрылып карасам ал дале ордунда турат. Кол булгап коюп, маршруткага түшүп, үйгө келдим. Келсем итим шыйпаңдап кардынын ачканын айткандай тили жогунан кыңшылап кирди. Үйдү ачып каткан нан таап, салып бердим да, үйдүн муздагынан улам чыйрыгып чыктым. Плитканы жагып, чай койдум, чай ичип алып, телевизор көргөнү төргө жатып алып : "Алина эмне деп чечээр экен, эгер ушул ирээт чындап макул болбосо такыр үйлөнбөйм, өмүр бою так өтөм, балдарым деги бар" деп ойлонуп жатып уктап кетиптирмин.

Эртең менен көңүлүм сергип ойгондум, кантсе да бир чечимге келип, өзүмдү эркин сезип жатканымдан болсо керек. Туруп бети-колумду жууп алып, жумушума жөнөдүм: "Бүгүн бир жообун угам" деп кечке ойлонуп жаттым. Жумуш убактысынын эртерээк эле бүтүшүн самайм. Андайда убакыт да жылбай калат экен, же кеч кирсечи. Чыдамсыздык менен күткөн убак келип, сааттын жебеси алтыны көрсөткөндө шашып кабинетимден чыктым да, Алинаны көздөй жөнөдүм. Жолдогу базарчиктен гүл, шоколад, бир жакшы вино алдым да, кирип бардым. Алина да күтүп жаткан экен, колумдагы гүлдү көрүп:

- Унута элексиңби? - деп кубана күлүп калды.


Толук окуйм десеңер, алуу шарты биерде >>>



п»їjanyzak@mail.ru

+996777329784
Алган материалга шилтеме бериңРёР·!
 © J.Janyzak, Kyrgyzstan 
Ссылки на взятые статьи обязательны!
Яндекс.Метрика