»нтернет библиотека ∆анызак@басма
—амое дешевое издание книги за счет автора! 

¬атсап: +996777329784
—отка +996700329784
емейл: janyzak@mail.ru

 ниги автора јйгүл Ўј–Ў≈Ќ на кыргызском €зыке

“агдырдын сынагы

∆азгы ала шалбырт.  үн суук тартып, кечээ жааган кардын эригендери баскан сайын бут алдында кычырайт. Ѕульвар менен кетип баратам. Ѕул бульварда экөөбүздүн тунук сүйүүбүз, унутулгус мүнөттөрүбүз калган. ќшондогу сенин жоодураган бактылуу балбылдаган көздөрүң, тоо булагындай шыңгыр күлкүң кулагыма тээ алыстан угулгансыйт. јлды жагымда колтукташып бири-бирине кыналыша эки жаш кетип баратат. ћен аларды экөөбүз деп элестетип, алда кайда менден алыстап бараткан караандарды суктана карап кете бердим. Ќеге, неге сен ошондо болоор-болбоско таарынып кетип калдың?

ћуздак отургучка отурдум, дал ушул орундукта экөөбүз далай жолу келечегибизди элестетип кы€лданып отурбадык беле?  ачан үйлөнөрүбүздү, канча балалуу болоорубуздан бери сүйлөшүп, мен үч уул, бир кыздуу болобуз десем сен эки уул, эки кыздуу болобуз деп талашчусуң. јнан бир заматта таарынып калдың, таарынычыңды жазалбай канча жалдырадым.  етип бараткан жериңден көтөрүп келип, ордуңа отургузуп алып, чолоо жериңди койбой өөп жаттым, бутуңа чөгөлөп кечирим сурап жаттым. ј сен таптакыр жазылбай, тултуйган бойдон коштоштуң.  өрсө, сен жөн эле шылтоо таппай жүргөн экенсиң да, мен аныңды - атайын менин көңүлүмдү калтыра албай эле жолугушууга келип жүргөнүңдү кийин билдим. ћен сага чын дилим менен ишенип, жүрөгүм менен сүйүп, сени келечектеги жубайым, үйүмдүн куту, балдарымдын апасы болот деп кы€лданып жүрсөЕ

Ёртеси сенин таарынычыңды жазмак болуп, кыпкызыл роза гүлүн көтөрүп алып, жатаканаңдын алдына келдим. „огуу жашаган јйзада деген кыз мени терезеден көрүп, чыгып келди.

-  андай јйзада, окуулар жакшыбы? - дедим аны көрө сала.

- ∆акшы, баары ойдогудай, - деп ал мени бир азга карап, туруп калды.

- ћен јлинага келдим эле, ал уктап атса керек? - дедим мен анын уйкучу экенин өзүнөн укканымдан улам.

- јлина жок, бүгүн эртең менен айылга шашылыш жөнөп кетти. Ёмне, сен эчтеке билбейсиңби? - јйзада таң калгандай сурады менден.

- Ёмнени билмек элем? - ћен кайра өзүнө суроо бердим.

- јл јсек экөө үйлөнмөк, кечээ јсек келип алып кетти! - дегенде эмне дээримди билбей колумдан жоодураган кыпкызыл гүлүм түшүп кеткенин сезбей делдейдим.

- јл сага айткан жок беле, ата-энелери кудалашып койгон экен, - деп дагы көп сөздөрдү эбиреп жаткан кыздын кебине кулак салбай башым оогон жакты көздөй кете бердим. ћенин артымдан кошо келаткан јйзаданы байкабадым. Ёэн жерге барып, жалгыз болгум келген. ∆ете келген јйзада:

-  ызык, јлинага мен айтпадым беле, чындыгын айт деп, ал деле сени сүйчү, бирок ата-энесинин сөзүнөн чыга албады окшойт, - деди катарлаша калганда. ћен унчукпай кете бердим, байкасам көзүмдөн жаш чыгып кетиптир, јйзадага байкатпай алдыга озо берип жашымды аарчып алдым.

- Ёмнеге мага айткан жок? јны менен да сүйлөшүп жүрчү беле? - деп токтой калып андан сураганда ал алдыма тура калып:

- јл майрамдарда дайыма келип куттуктап, белек берип кетип калчу. јндай деле кыз-жигит болуп сүйлөшүшчү эмес.

- јнда ал өз көңүлү менен кеткен эмес тура, барып алып баса бербейинби? - јйзаданы үмүттүү карасам, ал мени колтуктай минтти:

- ∆оодар, сени сүйгөн кыздарды сүйсөң болмок, эми аларды жайына кой, анчалык алып кеткен адамдар сага оңой менен бере коймок беле, анын үстүнө мурунтан эле кудалап, калыңын төлөп коюшканын уккам, јлинанын өзүнөн, - деп менин колдорумду кармай: -ћынчалык чөкпөй өзүңдү кармачы. јлинадай кыз табылбай калса да, мени кара, мен сага жакпаймбы? - деп каткырып күлүп калды. ќшондо анын үнүнүн шаңкылдагы кулагыма жылаажындай угулуп, көздөрү мени күлмүңдөй карап, өзүнчө эле бакытка толуп карап туруптур: "„ын эле эмнеге бир ооз чындыкты айтып койбойт, јйзаданын менде көңүлү бар болсо, анын ичин күйгүзүп, буга эле үйлөнүп алам" деп ойлоп жибердим.

- Ёмнеге, јйзада, жаккан менен сүйүүнүн айырмасы бар да, сен сулуу кызсың, акылдуусуң, мага башынан эле жакчусуң, - дедим бир азга өзүмдү алаксытып, тамашанын шарына кирип.

- „ын элеби? - јйзада ого бетер жадырай тигилди. - —үйбөсөң кой, жаксам эле болду! - деп мени жетелей бак арасындагы отургучка отуруп, мени бир башкача карады.

- ”шинтип көңүлүмдү ачсаң, јлина жакшы кыз, ал сүйүүгө татыктуу, бактылуу эле болсун дейли. - ќйлуу отуруп: - —ен абдан жакшы жигитсиң, ∆оодар, "өзүң сүйгөнгө эмес, өзүңдү сүйгөнгө жет", - деген сөз бар го, сени сүйгөн кыздар четинен чыгат, капа болбочу? - деп койду кайра.

- ј сенчи, сен мени сүйбөйсүңбү? - ћен аны сынай да, жоодураган көздөрүнө суктана да карап сурадым.

- ћенби, мм, мен сени сүйөм дечи, бирок сен мени јлинадай сүйбөйсүң да?

- Өзүң айтпадыңбы, өзүңдү сүйгөнгө жет деп, экөөбүз баш кошуп алсак неге болбосун?

- Ёмне дейсиң? - јйзада чоочугандай түр менен мени таңдана карады. - Ѕаш кошуп дейсиңби?

- ќоба, баш кошуп, экөөбүз үйлөнүп алсак болбойбу?

- јй, ∆оодар, тамашаңды койчу, мен сенин көңүлүңдү көтөрөйүн деп тамашалап жатсам, сен чындап атасыңбы? - јл мени мостое ишенкиребей карады.

- Өлөйүн, тамашам эмес чыным.

-  ой, ∆оодар, группалаштарым јлина кетээри менен эле ∆оодарды чаап алганбы, зорго жүргөн экен дешпейби?

- Ёл менен экөөбүздүн ишибиз эмне, мени атамдар үйлөн деп атат, эми сүйлөшкөн кызымды ала качып кетти десем эмне дейт, андан көрө "мына менин сүйгөн кызым" деп алып кирип барам.

-  ызыксың го, ойлонуп иш кылыш керек, турмуш оңой эмес, ∆оодар, мен го сени жакшы көрөм, баалайм бирокЕ

- Ёмне бирок? ћени менен жашоого көңүлүң жокпу? - ћен аны чындап эле демитип кирдим. - Ѕирок, сенЕ

- ћен деле сага башынан кайдыгер эмес болчумун, болгону јлинанын көңүлү кирдеп калбасын деп жүргөм, - деп белинен а€р кучактай өзүмө тарттым. јл бир аз менден боюн ала кача тартынып турду да:

- ∆оодар, ойлоноюн, сенин ооруп турган жүрөгүңдү а€дым, ойлонбой сүйгөн октобой ооруга жолугат болбойлу, мен сабагыма да€рданып жаттым эле, барайын, - деп ыңгайсыздана ордунан турду. Ёкөөбүз жай, катар басып, анын жатаканасына келдик да, коштоштук.

ћен жатаканама келип алып, а€бай ойлондум: "Ёмне экен, өң десе өңү бар, окуп жатат, јлина мага бир ооз айтып койбой кеткенине караганда, ал мени мен аны сүйгөндөй сүйбөйт тура", - деп кыжаалат болуп жаттым. јнан эртеси ата-энеме телефон чалмай болдум. јлар менин үйлөнүшүмдү күтүп жүрүшөт. ƒемек, кечиктирбей үйлөнүшүм керек деген чечимге келип, телефон чалып, үч күндөн кийин келинчек алып бараарымды айтсам, алып келе бер дешти кубаттай. јнан кайра ойлондум "јл күйөөгө тийип кетсе, мен ага жалдырашым керекпи, ансыз да таарынычын жазам деп, жан алакетке түшкөнүмдү билдиби" деп кекенип алдым.

Үч күндөн кийин шаардын жака белиндеги айылдардын бири, ата-энемдин, өзүмдүн туулган жериме јйзаданы алып бардым. јта-энем кубанып, экөөбүзгө кыргыздын ырым-жырымын жасап, улактын өпкөсүн чаап, жүгүрүп жүрүшөт. “уугандарга андайда кудай берип салат эмеспи, келин жууп, бапырап эле жатып калышты. Ёжем менен карындашым күйөөлөрү менен келген, агам, жеңем, кыскасы чоң тойдон эл азан-казан түшүп жатышты.  ечке жуук јйзаданын жеңеси менен агасы келиптир, чуу болуп калышты.

-  окуй кудалар келиптир, тоскула, үйгө киргизгиле, - деп эле шашып калганда бир жеңем:

- јй бала, келиндин жанына кирчи, өзүм сүйлөшүп келдим дебесе агасы такыр болбой жатат, - деди мага.

- јзырЕ - деп үйгө кирейин деп баратсам беш-алты а€лдын коштоосунда жеңеси үйдү көздөй басып келатыптыр, мен кайра ары басып кеттим. јлар туура эле јйзада отурган бөлмөгө киришип, жеңеси экөө кучакташа ыйлап калышты. јнан эле јйзада сооронуп алып, жеңесинен кечирим сурап:

- ∆еңе, мени кечирип койгула, мен ∆оодар менен өзүм сүйлөшүп жүргөм, акем ачууланбасын, атамдар батасын берсин, - дегенде жеңеси:

- —енин кулагыңа куюп, ушинтип айт деп үйрөтүшкөн жокпу? - деп тактап сурады эле ал:

- ∆ок, жеңе, мен өзүм келдим, кыздын бараар жери күйөө болгон соң убагында өзүм өкүнбөгөндөй болуп каалаганыма тийгеним жакшы эмеспи? - деди. ∆анында жарданып турган кемпир-кесектер жаалап, јйзадага ыраазы болуп жатышты:

- јнан эмне, айланайын, акылдуу кыз тынаарын ойлойт, акылсыз кыз ойноп-күлөм деп жүрүп орто жолдо калат.

- ќшону айтсаң, жүрү, кагылайын, үйгө кир, эми куданы киргизели, - дешип жеңесин эки жагынан колтуктай болбой эле, конок бөлмөгө киргизип кетишти. Ёшиктеги агаларым агасын киргизмек болгондо:

- “уура түшүнгүлө, биз кубалап келген жокпуз, жеңеси калсын, мен эртең куугун менен келем, - деп көгөргөндө алар болбой аны үйгө киргизишти.

- ќшо кантип болсун, мынабу жерде өңчөй сыйлуу карылар турабыз, карынын сөзүн ук, казанда бышкан ашты таштаба! - дешип отургузуп коюшту. јлар жайланышып калгандан кийин јйзаданын жанына кирдим, мени менен кошо досторум, а€штарым кирди. „ынында, алганым досторумдун көңүлүнө жакты.

- ќй, ∆оодар, бу көгүчкөндү Ѕишкектин кайсы багынан кармап алдың ы€, а€ш абдан сулуу го? - дешип каткырып күлүп тамашалап калышты,. ƒасторкондо күздүн күнү болгондуктан бары-жоктун баары жайнайт. јз-аздан ичип отуруп, орто кызуу болуп калышты. џр кезе узатып, музыка коюп, бийлеп дагы, чардап да жатышты. ƒал ошол кезде мен јлинаны эстедим: "ћен сени менен бактылуу болом деп жүрүп, бактыма башка табылып калды, деги сен бактылуусуңбу?" деп ойлоп алдым. Ѕака-шака болуп отуруп, менин бир азга ойлоно түшкөнүмдү эч кимиси деле байкаган жок. Ѕир гана јйзада баамдап калды окшойт.

- ∆оодар, эмнеге ойлонуп калдың? - деп мага жоодураган көздөрүн тигилте карады.

- Ёмнени ойлонмок элем, жаным, сен өзүңдү бактылуу сезип жатасыңбы, ошону ойлоп жатам, - деп бурулуп аста кулагына шыбырамыш этип, өөп койдум.

- јбдан бактылуумун, бүгүн менден бактылуу жан болбосо керек, - деп койду, көздөрүн коймолжута назданып.

- ќшондой эле болсун, мен да бактылуумун, ушу сага жолугуп калганыма.

- ќй, эки жаш, тим эле өзүңөрчө укмуш болуп кеттиңер го, кое тургула, убакыт бар, анан ээн каласыңар, жетишесиңер! - деди досум Үсөнбек.

- ќшону айтсаң, мынабу биздин айтылган сөздөрүбүз, арнаган ырларыбыздын баары силерге гана, уккула, көңүл бургула, сүйүшкөндөр! - деп дагы бир а€шым саал кызып калганга созолунуп ырдап кирди.

- џраазымын силерге, достор, а€штар, - деп мен дагы аларга карап отуруп калдым.  өрсө, јйзада экөөбүз, бири-бирибизге кыналышып, жабышып калыптырбыз. јйзада у€лганынан беттери кыпкызыл болуп кетти.

ќшентип, јйзада экөөбүздү жеңеси жаткырмак болуп калды. Ѕаары оозгу үйдө, экөөбүзгө төшөктү салып коюп, менин жеңем чыгып кетти. јйзада ошол кезде негедир карышкырдан корккон бөжөктөй бүрүшүп, мени тике карай албай денеси титиреп турду.  өптү көргөн жеңеси:

- Ѕул илгертен бери келаткан салт садага, атамдарга сүйүнчүлөп барсам сага да, мага да жакшы, өзүң каалап, сүйлөшүп жүрүп келген соң эч тартынба, көчөдө жүрүп көшөгөнү көрбөй, ак шейшеп эмес карандай жерде тебеленгенге караганда бул сонун иш, кана мен киришпей эле коеюн, күйөө бала, өзүңөр эле жаткыла! - деп жеңеси чыгып кетти. ќшондогу кыз жанында жалгыз калып, эч нерсени башыман өткөрбөгөн жаным, мен да андан бетер, буттарым, колдорум калтырап, јйзаданы салынган төшөккө алып келгеним күнү бүгүнкүдөй эсимде. Ѕир кезде анын "јпа-а" деген үнүн угуп эс ала түштүм. Ёртең менен жеңеси кирип келип: - јзамат, күйөө бала, ылайым бактылуу болгула! - деди да шейшепти дароо эле алып чыгып куда-кудагыйларына көрсөтүп:

-  елиниңер эркек төрөдү куда, көрүндүк! - деп шаңкылдап жатканын угуп биз у€лып турдук. јйрыкча јйзада туралбай шишип көөп, кыйналып калыптыр. ћен болсо эркектигиме корстон боло сыртка чыгып кеттим.

јйзада жакшы келин болду, ата-энеме, туугандарыма жакты: "∆ерге-жээги, ата-энеси жакшы кишилер туура, уулум, кыз тандаган жагынан азамат экенсиң, бактылуу болгула!" деп жатышты. Ѕиз аз күн туруп эле шаарга жөнөдүк, менин да, јйзаданын да окуусу бар. Ёкөөбүз чогуу шаарга келгенден кийин батир жалдап жашап калдык. Ёкөөбүз чогуу чыгып, чогуу келебиз. јл менин кийимимди жалтылдата үтүктөп, мойнума галстук тагып, дайым колтуктап алат. Ѕактылуубуз, кечкисин ар дайым бакты аралап, сейилдеп келебиз, көрсө биз ошондо жаштыгыбыз менен коштошо албай жүргөн экенбиз да. Ёки ай болгондо јйзаданын боюна болуп калды. ќшондогу кубанычымды айтпа: "ћен балалуу болом, јлина, а сенчи, сен дагыбы? Ѕалким менин јйзадага үйлөнгөнүмдү уккандырсың, кандай ойго келдиң экен, же мени ичиңден табаладыңбы? - деп ойлоп коем. „ынында ар бир кубанычымды, бактылуу экенимди сени менен гана бөлүшөм. јндайда көкүрөктөгү бугум чыгып калгансыйт. ќшол бойдон сени јсек окутпай койгонун уктум, эң кичүү баласы болгондуктан силер колунда болот имишсиңер. ƒайыныңды биле албадым.

јруу сүйүүсүн, аздек сезимин арнаган јйзадам менен өмүр сүрүп жаттым. јнын улам ичи чоңойгон сайын ага жумуш жасатпай калдым, эптеп жүрүп экзамен тапшырды.  аникул болгондо экөөбүз айылга бардык, жайдын толуп турган кези. јйлана жапжашыл тукаба жамынып, тал- теректердин желге термелген шоокуму өзүнчө эле керемет. јлма, өрүктөр түйүп, бармактай болуп шагы ийилет. ƒал ошол керемет жайда јйзада эркек төрөдү. јпамдын этеги элеп болуп, төрөткана менен үйдүн ортосунда жүгүрүп жүрөт. ћен болсо ата болгонумда: "јлина, мен ата болдум, а сенчи, балким сен деле эне болгондурсуң, андай болсо куттуктайм, мен өзгөчө бактылуумун" деп өзүм менен өзүм сүйлөшүп, јлинанын элеси менен болдум кечке.  ечинде эки классташым, досторум келиптир, чогулуп алып төрөт үйүнө бардык.  ызыл роза гүлүнөн букет алып алган элем. Ёкинчи кабаттан менин гүл кармап турганымды көрүп, негедир кабагыңа көлөкө түштү. ћен эч нерсени түшүнбөй эле: "∆аш төрөгөнгө болсо керек" деп ойлоп, жерден эле үн салдым.

- јйзада, кана уулумду көрсөтчү?

- јзыр, - деп көрүнбөй калды да, бир кезде көздөрүн ача элек наристени терезеден мага көрсөттү.

-  уттуктайбыз, уулуңар аман болсун! - досторум баштарын өйдө созуп, чурулдашты.

- –ахмат! - дедиң заматта булуттан жарк этип чыга калган күндөй жадырап.

- јйзада, кирсек болобу, бул гүлдү сага алып келгем! - дедим мен аны карай.

-  ире бергиле! - дегендей үнү угулбаган менен колун жаңсай чакырды. Ѕиз жарыша тапыраган бойдон үстүңкү кабатка чыктык. ќртодо тосмо бар экен. јйзада чыгып, кичине айнекчеден башын чыгара бизди тосуп алды.  убанычым койнума сыйбай аны ошол жерден эки бетинен өөп, гүлүмдү бердим. ќшондо јйзадам мени карап муңа€:

- ∆оодар, бул роза гүлүн јлинага берчүсүң, мен сүйгөн гүл башка эмеспи, мага эмес, јлинага деп элестетип алгансың го? - деп жылмаюуга аракеттенди. ќшондо эстедим, јйзада астра гүлүн жакшы көрөөрүн айтканын, ал тургай туулган күнүндө өзүм эки ирээт апаппак астра гүлүн белек кылгам.

-  ечирип койчу, жаным, базарда астра гүлү жок экен, анан шашып алып келе бергемЕ - дедим мен анын алдында күнөөлүүдөй: "“аарынбаса экен, балалуу болуп кубанып турганда, кайдан да роза гүлүн ала койдум эле" деп өзүмдү жемелеп жаттым.

- јга эмнеге анчалык кечирим сурайсың, жүрөгүңдөн алып келсең кантип албай коймок элем, анын үстүнө кубанычтуу күндө кантип сени капа кылам? - деп кайрадан жаркылдай кетти јйзада. -Ѕирок чынында сен аны али унута элек экенсиң, билдирип койдуң, - деп наздана көзүн тиги досторума карай кыса тамашалап койду. јнын сезгичтиги мени таң калтырып жатты. јйзада көпкө биз менен сүйлөшүп туруп, анан:

- јтакеси, эми үйүңө бара элек уулуңду жууп көп ичпе, эки-үч күндө биз барып калабыз, - деп мээримдүү жылма€ коштошуп кирип кетти.

јлыбек,  апарбек, ∆анарбек төртөөбүз биздин батирге келип дагы ичтик. јли көзү ачыла элек, жарык дүйнөгө келгенин сезбеген, аты да коюла элек наристенин келечеги үчүн иче берип, отурган жерибизде кулап калган экенбиз. “урсам үйдүн ичи бир сасык жыттанып калыптыр. јйзада күндө эртең менен терезе, каалгаларды ачып койчу, мен да ошенттим. Ѕашым зыңгырап ооруганына карабай бөтөлкөлөрдү чыгарып, төгүлгөн арактын жыты кетсин деп, үйгө атыр чачып, шыпырдым да, тигил үчөөнү бирден тургуздум.

- “ургула, эй, үйүңөр барбы, карачы үйдүн кебетесин, ушул бойдон јйзада көрсө баарыбызды кууп чыгат! јпам да келет болуш керек?

- ќй, ата-аа, кое турчу бир аз, ансыз да баш жарылып ооруп турганда.

- Ѕаш жазаар бирдеме калыптырбы?

-  айдан баары төгүлүп калыптыр, - дедим чынын айтып. јлар ишенбей онтолоп зорго туруп, сыртка чыгышты. ћен жаңы наристе кирчү үйдү жан алакетке түшүп, тазалап бүтүп калганда, бир бөтөлкөсүн көтөрүп, кайра киришти. ћен аларды сырттагы тал түбүндөгү көк чөпкө алып чыктым.

- Ёй дос, сен эмне үйүңдөн кубалап чыктың? - дейт бири нааразы болуп.

-  ууган жокмун, эки күндөн кийин үйгө менин уулум келет, арак төгүлүп калыптыр, жыты кетсин, - ћен актана кеттим.

- ќй, биз деле балалуу болгонбуз, баланын жанына отуруп алып эле ичип жүрөбүз, - деди да, эсине келе калды. -  ой, а€ш энем келип калса у€т.

- ћейли, ырас эле а€лы келсе тазараак турганы жакшы, ал бизди жаман көрүп калат, билсеңер бул бизди а€п жатат, - деди бири.  айрадан баш жазабыз деп мас болуп калганда апам, карындашым болуп јйзаданын төрөгөнүн угуп келип калышыптыр. Өзүм кызуудан өткөн мас болсом да, билгизбей тосуп алдым. Ѕайкуш апам козунун этин, май, сүзмө кылып алып келиптир, чалап кылып ичип, оңуп эле калдык. ƒосторум алар келгенден кийин у€лышты окшойт кетип калышты: "Үйдү жыйнап койгонум абийир болгон экен" деп ойлоп койдум.  арындашым арыдан- бери тамак жасай койду, кечээтен бери ысык эчтеме ичпей эле арак иче бергенге ичим ачышып калган экен. Ѕир чоң чыны шорпону басып алып, эс ала түштүм. јнан апам менен карындашымды ээрчитип төрөтканага жөнөдүм. Ѕиз келгенде јйзада кечээгиден тыңый түшүптүр.

- Ѕелиңди таң, оозуңду жап балам, тиштериң күбүлүп, ооруп калат, - деп апам јйзаданы а€п жатты. Ёртеси јйзаданы чыгарып келдик. јпамдын көзүнчө баламды ала койдум. јкырын көз кырымды салып: " имге окшош болоор экен" деп ойлоп коем. јтам да келди ошол күнү. ”улумдун кулагына азан айтып, атын Ёрнис деп койдук. Үч күн туруп баары кетти. ћен баламды алып эркимче эркелетип отурдум. ∆акшыраак тыңысын деп јйзаданы тургузбай, баарын өзүм жасап жаттым. ∆ала€к жууйм, үтүктөйм, кечке чейин убарамын. јйзада унчукпай жатты да, анан уулумду эркелетип жатканымды көрүп:

- ∆оодар, эркектин эркектей эле болгону жакшы, ошолорду тим эле койчу, апам көрүп калса дагы эмне дейт? - деди ордунан тура.

- Ёмне болмок эле, сени жакшыраак тыңып алсын деп жатпайынбы? - мен аны жубата айттым. - јпам эчтеке дебейт, анын мүнөзүн билип эле калдың го, кайненедей болуп бирдеме деп жатабы?

- ќшого жеткирбесем экен, ∆оодар, өмүрүм өткөнчө кайненем менен өз энемдей болсом дейм да?

ќйлонуп калдым, а€лымдын адамгерчилик сапатын байкасам абдан жогору экен. "”шундай а€лга туш кылган кудайга ыраазымын. јлина кандай келин болду экен, балким ал деле ушундай келин болгондур, күйөөсүчү?" ушуларды ойлоп жибердим.  андай кубанычтуу же капалуу мүнөттөрүм болбосун, мен аны көп ойлойм, ал менин жашоомдо каным менен кошо агып жүргөндөй, кылт этип эсиме түшөт да турат, аны јйзадага билгизбейм, алтындай болгон а€лымдын жүрөгүн оорутуп алуудан корком.  өңүл калуу өтө жаман экенин жакшы билем, ошондуктан ортодогу ысык мамилебизди суутуп албайын деп, а€р мамиле кылам. ”улубуз тороло баштаганда окуу башталып, јйзада окуусун сырттан окууга которулуп алды. ћен окуп, кайра түнкүсүн бир жумуш таап алдым. јнтпесек кыйналып кетчүдөйбүз. Ѕилинбей жылдар өтүп, мен да окуумду бүтүп, атамдардын киришүүсү менен кызматка ээ болдум. јйзадам мени кубантып дагы бир уул төрөп берген. ƒиплом алган менен иштебей үйдө болуп калды. ћен ага:

- јйзада, окууну окуп алып иштебей үйдө отуруп калганыңа өкүнбөйсүңбү, балдарды атамдарга бактырып коелу, иштесең иште, - дедим.

- ∆оодар, эмнеге өкүнөм, бала төрөп, эне болуп, аларды тарби€лап өстүрүү үчүн эненин жоопкерчилиги өтө чоң, ушулардын ырахатынан, анан сенин мага деген жакшы мамилеңден да жумушту өйдө койбой калайын, ишенсең мен бактылуумун! - деди ал мага ба€гы јлинадан калып ызалуу турганымдагыдай жадыраган маанай, жарашыктуу жылмаюусу менен. Ѕирок ал сенин жакшы мамилең дегени менен "мага деген сүйүүң" деп айта албады. ќоба, ортобузда жалындаган сүйүү болбосо да, бири-бирибизди а€п жашап келатабыз. Ѕаарын түшүнүп, билип турсак да үндөбөй түшүнүшөбүз. Ёки уулум томпоңдоп, биринин артынан бири чоңоюп баратат. јйзаданын тазалыгы, айрыкча жумуштан келсем, үй мизилдеп жыйналуу, кандай убак болбосун жуулбай туруп калган идиш болбойт, баары таза. Өзүн да жакшы карап, тез-тез жыпар жыттуу самындар менен жуунуп жаныма келгенде көңүлүмдү көтөрүп, делөөрүтүп жиберет.  андай айтсам да, јйзадам жандан башкача асылзаада а€л.

Ѕара-бара жашоонун кадимкидей нугуна түшүп, үйлүү да болдук. ќшондогу јйзадамдын кубанганы көз алдымда кино тасмасындай эле тартылып, көз алдыман кетпей калды:

- ∆акшы болбодубу, балдарым менен бирөөнүн тар үйүндө тыгылбай, анын үстүнө эмне буюм болсо да өз үйүбүзгө топтойбуз, - деп мени кучактап алып жадырап-жайнаганы түк да жадымдан чыкпайт. ”луу уулум Ёрнис окуп калган, бир күнү жумуштан келсем алдыма тамак-ашын жайып коюп, жаныма отуруп, балдарга үйрүлүп түшүп, тамагын жедирип жатты.

- ќй, тим эле гой, чоңоюп калышпадыбы, өздөрү ичет керек болсо, алдагынте берсең эркелей берет да, андан көрө ысыгында өзүң тамактанып ал, - деп мен анын өзүнө боорум ооруй карадым.

- ”шулардын тойгону менин тойгонум, булардан мурун тамагыман өтпөй калсын, - деди мага жайдары карап. - ∆оодар, чынында ушу балдар экөөбүздү бактылуу кылган, - деди да, бир азга ойлоно калып, - Ѕаса јлинаны көрдүм, ал экөөбүздүн үйлөнгөнүбүздү угуптур, а€бай сүйүнгөнүн айтат, - деп ойлуу тунара калды.

- јнан? - дедим мен јлина жөнүндө угууну каалап турганымды билдиргендей.

- јл да эки балалуу болгон экен, бирок, јсек жол кырсыгынан каза болуп калыптыр, эки жыл мурун.

-  а-ап, жаман болгон тура, - деп койдум кайдыгер адамдай өңдөнүп.

- ∆аман болуптур, азыр шаарда турат экен, үйүнө чакырды, мен шашып жүрөт элем деп койдум.

- Ѕарып келсең болмок, экөөң а€бай ынак курбу эмес белеңер? - дедим мен ага сыр билгизбей.

- ∆өн эле бара бермек белем, ∆оодар, анын үйүнө куру кол кантип бармак элем, сен экөөбүз бирге барып куран окутуп койбосок болбойт го? - ћени карады.

- „ын элеЕ - дегеним менен ошо кездеги менин оюмда: "ћенин жүрөгүмдүн теңин алып кетип, бакыт табам деген эле, кана тапканы, јлинаны да бактысыз кылып таштаган тура" - деп ичим тызылдап турса да, сыртыма чыгарбадым.

јйткандай эле јйзада үч күндөн кийин камынып коюптур. ƒареги боюнча тез эле таап алдык. јлина мени кошо келет деп күтпөсө керек, негедир чай куюп, сүйлөп жатып, колдору калтырагандай болуп турду. јйзада экөө аркы-беркини сүйлөшүп жатышты. ћен үндөбөй менин балам менен анын баласынын оюнун карамыш этип отуруп, јлинаны уурдана карап коем. „ынында ал сымбаты келишкен, токтоо а€л болуптур. „ырайына чыгып, толуп да калган экен.  өзүмө бир башкача көрүндү. ”шунча жыл өзүмдү-өзүм алдап, јйзаданы сулуу деп жүрсөм азыр јлинанын жанында мындай эле көп а€лдын бири катары көрүнүп кетти. Ёкөө көпкө отурушту, качан јйзада ордунан туруп, шашыла:

- ќй, јлина, биз кетели, балам мектептен келээр учуру болуп калды, келсе таппай ыйлап жүрбөсүн, - дегенде гана мен дагы ордумдан туруп, төрт жаштагы уулумду жетелеп, анын соңунан түштүм. Ёх, аттиң дүйнө, эгер азыр колумдан келсе, јлинанын жанында калсам кана. Ѕир капталым эңшериле, кымбат буюмум кала бергендей зорго кетип баратам. јйзада эч нерсе билбегендей зымпы€т тим эле, оюнда эмне бар экенин билбейм, үйгө келгиче сүйлөшкөн жокпуз. ”улум окуудан келип, эки жакты элеңдеп карап турган экен. Ѕизди көрүп эле кубанып кетти.

-  а€кка кетип калдыңар, коркуп кеттим.

- Ёмнеге коркосуң, балам, биз бир айылга барып келдик, сени ойлоп тез келбедикпи. јйзада уулун эңкейип өөп койду. - —ен чоң жигит болуп калбадыңбы?

Үйгө кирдик, бапырап өзүбүзчө эле бактылуу отуруп, кечки тамагыбызды ичтик. Ѕалдарды жаткырып коюп жаныма жаткан јйзада негедир күндөгүдөн башкача эркелей мойнуман бекем кучактап алды:

- ∆оодар, јлина сени дагы эле сүйөт экенЕ

-  антип билдиң? - ћен таңгала башымды көтөрө калып, аны карадым.

- ”шинтип элеЕ - бетимен өөп койду, байкуш сүйлөп жатып, улам өзүнүн алдастап жатканын туйдуруп койду, ойлору будуң-чаң.

- “им эле көзүң ачыктан бетер божомолдоп сүйлөй бересиң да, эми анын сүйүүсүнүн кереги эмне, сен турбайсыңбы, балдарым турат, - ћен чалкаман түшүп жатып алдым.

- ћен адамдын ички сырын айттырбай эле жүзүнөн билем, менимче, сен дале јлинаны унуталбай жүрөсүң же эмне жалганбы? - јл мен чалкаман түшүп жатып алганымдан улам колумду жазып, жазданып жатты да, - јлинага абдан суктанып калдым, өзү башка жакта жүрсө да, бирөөнүн жүрөгүндө жашап жүргөнүнө, кандай гана бактылуу? - деп оор улутунуп алды.

- јйзада, антпечи, алтыным, мен азыр эки уулум менен сен үчүн гана жашайм, билсең. јл эми тээ качан болуп өткөн бала кездеги, токтоло электеги оку€ да. јндан көрө сен минтип ойлой берсең экинчи јлина менен катышпай эле коелучу?

- ћен кызганып жаткан жокмун, ∆оодар, суктанып жатам, кандай гана а€лзаты ушундай сүйүүгө татыктуу болот болду экен дейм да. јлина ого бетер сулуу келин болуптур, баласы өзүнө окшош экен, ээ?

- »и, - деп койдум көңүлкош.

- ћен сага гана ишенип, мени сүйбөсөң да сыйлаганыңа сүйүнүп жашап жүрбөйүнбү. ћен деле бирөөнүн, болгондо да өмүрлүк жарымдын жүрөгүндө жашагым келет, бирок андай болбойт го, кокус көзүм бурулуп кетсе унутта калып калам го?

- Ёмнеге антип жатасың?  ой уктайлы, эртең жумушка барыш керек, тим койсо түнү менен сүйлөчүдөйсүң. - ћен аны бекем кучактап, кулагынын түбүнөн өөп коюп жатып калдым, оюмдун баары јлинада: "Ёмне кылып жаттың экен, мени дале сүйөөрүң чын болсо өткөнгө өкүнүп жаткандырсың, өкүнгөндө не пайда, менин мончоктой балдарым, мээримин төгүп турган камкор а€лым бар.  антмек элек, тагдырыбызга баш ийбесек болбойт да, асылым ай, неге экөөбүздү кошподу экен кудайым" деп ойлоп жатып уктап кеттим. Ёртеси күндөгүдөй эле жумушума жөнөтөөрдө јйзада:

- ћуздак ичпей жүрсөң, ооруп каласың, акчаңды а€бай түштө ысык тамак ичип ал! - деп жөнөттү.

- ∆ок, муздак эмне ичмек элем, көп эле мен үчүн кыжаалат боло бербечи, - дедим да чыгып кеттим. ќшондон баштап үйгө кайткан учурда јлинанын үйү тарапка баргым келип, өзүмдү зорго кармап үйгө келем. —оонун оорусу болдум. Ёси-көөнүмдөн јлинанын элеси кетпей: "∆ок дегенде ал дагы мени ойлойбу, ойлобойбу билгим келип турат. Ѕарсам эмне болот эле, кайра эле келем да" деп кыйналчу болдум. Ѕир күнү бутум үйдү көздөй эмес јлинанын үйүн көздөй тартып баратканын сезбей да калдым.  елип эле каалгасын такылдатсам үйдө экен.

-  им? - деди назик гана үн. ∆үрөгүм дүк-дүк этип ба€гы алгачкы жолугушкандагыдай сезим пайда болуп, токтоо үн катканым менен үнүм дирилдеп турду:

- ћенЕ ћен эле, јлина, ∆оодармын! -  аалга шарт ачылды. ћени кубанып эмес муңайым карап турган јлинаны көрүп эле боюмду калтырак басып, аны кучактай калдым.

- ∆оодар, бул эмне кылганың, јйзада билсе эмне дейт, аны а€саң боло? - дегенине карабай көпкө сагынычымды тараткым келип тура бердим. Ѕир кезде бизди элейе карап турган баласын көрө коюп, колдорумду бошотоюн десем, јлина дагы менден бетер бекем кучактап солкулдап ыйлап жатыптыр. ќшол кезде анын саамайларын сылай жүзүнөн сүйдүм да, так көтөрүп диванга отургуздум.  өздөрүнүн жашын аарчыган јлина бир азга отурду да:

- ∆оодар, болду мага келбей жүр, јйзада жакшы а€л, ал экөөбүздүн ортобузга жарака кетирбе, балдарыңдын апасы, ак никелүү а€лыңдын кадыр-баркын биле жүр! - дебеспи. ќй, чиркин ай! ”шунчалык бактылуу кылгысы келсе жараткан өз жүрөгүм каалаганга кошуп койсо эмне!  арасаң бул да акылдуу а€л болгон тура, ушунча болуп эки асылзаада а€лдын ортосунда эзилгенче бул жарыктыгыңды деле алсаң болмок деп, жүрөгүм ийне менен сайылгандай тыз-тыз этип жан кейитип жатты.

- јлина, ошондо неге ачык айтып койбодуң, бир айласын табат элек да? - ћен бир топтон кийин жүрөк өйүткөн суроомду жөнөттүм.

-  ызык, сага айтканда болбойт эле, ала качып алмаксың, ал эми ата-энем болсо топурагымды түйүп берем деп кайра-кайра кат жөнөтүп жатса айлам канча.  окус ала качып алсаң, алар күчкө салып алып кетсечи?

- јлтыным десе, сагындым сени, сен деп дем алып, сен деп жашап келдим. Ѕирок јйзада асыл а€л, билип турса да билмексен болот, ушунчалык акылдуу а€лЕ - ћен андан ары эмне дээримди билбей отуруп калдым.

- „ай ич, анан тезирээк үйбүлөңдүн кашына бар, күтүп калышпасын. - јлина туруп барып чайын көтөрүп келип, чыныны сунду.

- „айыңды кой, бир-эки мүнөт жанымда отурчу, соолуп бараткан дарактын түбүнө суу келген өңдөнө түшүп, бүчүр байлагандай мен да сенден кубат алып, ичтеги бугумду чыгарып кетейинЕ

-  ойсоңчу ∆оодар, бул сөздөр жаштардын ортосунда айтылчу сөздөр эмеспи, биз эбак эле отуздан ооп кетпедикпи, эми биз балдарга тарби€ беришибиз керек.

 етким жок, јлина болбой жатып үйдөн узатып койду. „ыгаарда бекем кучактап мойнунан, көкүрөгүнөн, чачынан шор-шор жыттап алып, чыгып кеттим. Үйгө келсем јйзада тамагын эбак да€рдап, мени күтүп отуруптур. јдатынча менин камымды көрүп, жылуу суу да€рдап, колумду жуудурду. јндан соң дасторконго отурдук. Ёки уулум өздөрүнчө ойноп жатат.  үнүмдүк тиричиликтер жөнүндө сүйлөшүп отурсак јйзада минтип калды.

- ∆оодар, менин эки күндөн бери алым кетип, башым айланып жатат, эртең доктурга көрүнүп келсемби?

- Ѕоюңа болуп калса керек да? - ћен дароо аны жубатып, чын дилимден оюмду айттым.

- ∆о-ок, боюмда болсо өзүм деле билмекмин да, эртең көрүнүп келейин.

- ћейли, өзүң билчи, жөн эле ошентип жаткандырсың, оорубай кал, жаным, анын бетин ары кылсын, эмнеси болсо да текшерилип кой! - дедим анын жүзүнөн кабатырланганын сезип.

Ёртеси дагы јлинага кайрылдым, ал эшигин ачты да, үйүнө киргизбей койду:

- Үйбүлөңө бар, экөөбүздүн жолдорубуз бирикпей калган, биздин сүйүү ушул бойдон таза, аруу бойдон калсын, бар! - деди да, эшигин жаап, калдыратып кулпулап жатты. ћен ага таарынбадым, "џрас айтат, биздин сүйүү таза бойдон дилибизде, жүрөгүбүздө сакталсын" деп ыргылжың болуп үйгө келдим.  елсем балдар ойноп сыртта жүрүптүр.

- јпаң үйдөбү? - дедим көпчүлүк эркектер сы€ктуу эле балдардан сурап. јнткени атам качан, кайдан келсе да: "јпаң үйдөбү?" деп анан үйгө кирчү эле.

- ќоба, апам үйдө, - деп оюнга алаксып жаткан балдар андан ары оюнун улантты. ћен үйгө кирсем јйзада тамак жасап жатыптыр. јны бир карап алдым да, үйгө кирип кеттим. јнткени эмелеги јлинанын айткан сөздөрү кулагыма кайра-кайра угулуп, элеси көз алдымда муңайып туруп алды.  ийимимди алмаштырып чыктым да:

- ƒоктурга бардыңбы? - дедим.

- ќобаЕ - »шине алаксып жооп берди јйзада ушул саам токтоо. - ћени каның аз, дарыланышың керек, болбосо каның ак канга айланып кетет дейт, - деди.

- Ёти€т кыл, дарылан, - дедим мен андан чындап эле кабатырлана.

јйзада сырттан укол алды, дары ичти, бүбү-бакшыларга да көрүндү, эч айла болбоду. јкыры төшөк тартып жатып калды, өңү купкуу. ћен балдар менен жүдөй баштадым. “амак жасамай, кир жуумай, баланы мектепке жөнөтмөй, жумушка кечигип барып калчу болдум. јйзаданын ооруп жатканын айтып, апамды чакырттым. јпам угары менен жетип келиптир. ∆ылуулап, тамак-аш берип, балдарымды караганга оңуп калдым. јкыры бир күнү кеңешип, јйзаданы ооруканага алып бардык, шалпайып жаактары оркоюп арыктап кетти. јл ооруканада жатканда јлинага баралбай калдым. јл јйзаданын ооруп жатканын укпаса керек, болбосо жетип келет беле деп ойлоп койдум. ќору менен алпурушуп, айыгып, кетээр деген үмүт менен дагы үч ай карадык. Ёми јйзададан түңүлүп эле калдым. јта-энеси да келип ушу жерде. јкыры каны азайгандан азайып, ак кан оорусуна чалдыгып, чырактай балдарын, мени таштап кете берди. ћага анын өлүмү абдан катуу тийди.  өпкө чейин өзүмө келе албай жүрдүм.  антсе да кыз алган жарым эмес беле, балдарымды апам бөпөлөп карап, багып жатса да, анын орду жоктолуп турду. ј€бай чөгүп отурсам, бир күнү эки-үч келин менен кошо јлина келиптир. јпам аларга дасторкон жайып чай койду.  уран окутуп, көңүл айтып кетишти. „ынын айтсам јлина тим эле шолоктоп ыйлайт.  ечээ жакында угуп алып келген экен. Ёкөөбүздүн көз караштарыбыз чагылыша калганда негедир андан көзүмдү ала качам.

”бакыт өтүп, кыш түштү. јйзаданы эстесем ичим ачышат: "∆оодар, мен да бирөөнүн жүрөгүндө калгым келет, өзү сүйүп, сүйдүрүп өткөн кандай бакыт" деп айтканын эстеп көзүмө жаш алдым: "—ен менин жүрөгүмдө жашайсың, јйзада, асылым, сүйбөгөн менен сени өмүрлүк жар кылып түбөлүккө жашап өтөм деп алгамын, жаткан жериң жайлуу болсун" деп күбүрөнүп алдым. ∆умуштан чыгып, чоң жолдун жээги менен келатам: "јлинага бара кетсемби" деп ойлоп: " ой алган жарым кечээ эле өлүп жатса, мен катын уулаганым болбос" деп илкий басып, а€лдамадан маршруткага түшүп, үйгө келдим. јпам балдар менен алаксып отуруптур. ћени көргөн балдарым жүгүрүп келип, кучактап калышты. Ёмлис мени көрсө эле: "јпам качан келет?" деп сурай берчү. ”луусу экинчи класста окуп калганга бир нерсени сезгендей унчукпайт. јл эми, төрт жашар балам үйдө болдум дегиче кайра-кайра апасын сурай берип, жүрөк оорутат. јнткени ага: "јпаң доктурда, айыкканда келет" деп койгон болчубуз. ќшондон баштап сураганы сураган. Ѕүгүн дагы сураганынан:

- ”улум, ал тээ алыска-алыска учуп кетиптир, эми жазда келет, кар кеткенде келет, - дедим жерден так көтөрүп ала коюп.

- ћени ала кетпейт беле, мен аны сагынып жатсаЕ - деп кужураганда апам:

- ќк, антип айтчу эмес, сени а€кка алып баралбайт, экинчи антипЕ - ыйлап жиберди. —ай сөөгүм сыздаганын айтпа. јпам ары басып кетти. ћенин кейигенимди көрүп, чыдай албады көрүнөт. Ёптеп ичимен түтөп турсам да, уулумду сооротуп, үйгө алып кирдим.  өз жашымды жүз аарчы менен аарчып карасам, чоң уулум мени карап ыйлап туруптур.

- ќй, сага эмне болду, бөбөгүңдү сооротуп ойноткондун ордуна ыйлаганың болбойт да, сен чоң жигит болуп калбадыңбы? - десем ал да мурдун шор тартып:

- ћен дагы апамды сагындым, - дегенде оозума сөз кирбей, туруп калдым. јңгыча апам кирип келип:

- Ёрнис, келчи балам, экөөбүз муну үйгө алып кирели. —ен мага жардам бер! - деп чакырып калды. Ѕул анын атайы алаксыткысы келгени жаткан амалы экенин дароо сездим. Ёрнис чоң энесине барып, бирдемени кармашып калды. ћен Ёмлисти жөнөттүм:

- Ѕар, барып чоң энеңе жардам бергилечи, мага тамак берсин, мен жумуштан чарчап келбедимби? - десем томпоңдоп ордунан тура жөнөдү. ∆еңилдей түштүм, экөөнүн алаксып кеткенине. јпам дасторкон жайып тамактарын алып келип, улам өйдө туруп, кайра отуруп жатып: "Ёэ кокуй бутум, о кокуй белим" деп жатканын көрүп жүрөгүм кайра зыркырады. "Ѕайкуш апам, алтымыштан ашып калса да, менин түйшүгүмдү тартып кыйналды" деп а€п кеттим.

Ѕилинбей жыл айланып, јйзаданын ашын бердик. јтам менен апам:

- Ѕалам, эми үйлөн, карыганда тынчыраак, көңүлүм тынып отурайын, эми өзүбүз караштыралыбы? - дегенде мен каршы болдум.

- ∆ок, ата, быйыл үйлөнө албайм, балдар кичине чоңойсун, өзүн-өзү коргой турган болгондо үйлөнөм! - деп так кесер сүйлөп койдум эле, экөө тең унчукпай калды. ќшентип жалгыздыктын кучагында калдым. ∆умушка кетем, келсем үй аңылдап, мени суз тосуп алат. Ѕа€гыдай дасторконун жазып, жадырай тосуп алчу јйзадам жок! Ѕалдарды, кыйналасың деп, апам алып кеткен. Ёрнис каникулдаЕ

∆алгыздыктан тажай баштадым. “ирүүнүн оокаты улана берет экен, айрыкча а€лды эңсей баштадым: " ой, јлинага бүгүн бир кайрыла кетейин" деп ойлоп анын үйүнө барсам эшиги бек. ∆ок дегенде баарлашып кайтаармын деп ойлогон оюм таш каап, эми кайрылып артыма бурула бергенимде коңшусунун эшиги ачылып калды.  арай салсам бир адам чыгып келатыптыр.

- —из билбейсизби, бул үйдөгү келиндин кайда кеткенин? - деп сурадым эле, ал кичипейилдик менен жооп берди.

- ја-а ал келин эки-үч күндөн бери көрүнбөйт, бир жакка кеткен өңдөнөт.

-  ечиресиз! - дедим да, тепкич менен ылдый көздөй тез түшүп кеттим. Үйгө баргым келбеди. Ёкөөбүз бирге баскан сейил бакта басып жүрөм. Ёки-экиден болуп колтукташып, кол кармашып бараткан жаштарды көрүп кайрадан сени эстейм: "јлина, ушинтип мен да жалгыз калдым, сен дагы, экөөбүз эки суунун жээгинде бири-бирине кошула албаган жолдо өмүр бою ушинтип өтөбүзбү, жо-ок, мен эми сенден ажырабайм, мени кудай кечирсин, јйзаданын арбагы кечирсин, эми сөзсүз экөөбүз бирге болобуз!" деп орундуктан тура берип, үйдү көздөй чечкиндүү кадам таштап жөнөгөнүмдө, алды жагымдан бала жетелеген а€л кетип бара жатканын көрдүм. ћен кайдыгер гана јйзаданын балдарды ушул сейил бакка ойнотуп келгенин эстедим. џлдамдай кетип жатып:

- јкырын бир жериңди оорутуп аласың, - деген үндү угуп тык токтой калдым: "Ѕул јлина эмеспи, ал дагы бул жакта жүргөн го?" деп жете берип карасам ошо экен. —үйүнүп кеттим:

- јлина, кандай акыбал? - ∆анындагы беш-алты жашар баласына кол сундум.

- јссалоому јлейкум!

јл колун берип, жылмайып койду.

- „оңойдуңбу?

- ќоба-а, - деп ойноок бала алдыга жүгүрүп кетти.

- Өзүң кандайсың, балдарың чоңоюп жүрөбү? - јлинаны жалт карадым.

- ∆акшы эле, балдар чоң атасында, мен болсоЕ - Ёмне деп айтаарымды билбей јлинанын колун кармадым. - јлина, кудай ушинтип экөөбүздү тең жесир кылып койду, экөөбүз кайрадан кошулуп албайлыбы?

- Ёмне-е? - јлина менден мындайды күтпөсө керек чоочуй карады. - ∆оодар, кичине ойлонуп сүйлөсөң боло. ”шу кантип болсун! - деп, кабагын түйө уулун колдон ала ылдамдай басты, мен да андан калбай баратып:

- јлина, баарын ойлондум, јйзаданын өлгөнүнө бир жыл бир ай болду, ошондон бери ойлонуп, чечип, бүгүн сага барсам үйүң бек экен. Үйгө баргым келбей экөөбүз жүргөн жерлерди кайрадан көрүп, жок дегенде сенин ошондогу шыңгыр, назик үнүңдү уккум келип би€кка келгем. Ѕул бакта негедир бардык сыр катылып калгандай, качан келсем ошол күндөр көз алдыма тартылып, сени сагынганым жазылып калат, - дедим.

- ∆оодар, экөөбүз кантип јйзаданын элесин унутабыз, мен андайга бара албайм!

- јнда сен күйөөгө тий, мен башкага үйлөнөм! - дедим шарт эле.

-  ойсоңчу, андай болбойт, балдарым менен эми мен күйөөгө тийип эмне кылам?

- Ѕолот! јнда сен мени сүйбөсөң керек, ээ? Ѕолбосо мурун да айтпай таштап кеттиң, эми эмнеге болбосун, бирөө өлсө, бирөө күн көрөт дешет го улуулар, - деп анын алдын тостум. - ћен үчүн эч бир жүрөгүңдө орун жокпу?

- ∆оодар!

- јйт ачыгын, чындыкты айтсаң азыр басып кетем, ансыз да ошондон бери бассам-турсам сенин элесиң менен жашап келгеним жетишээр.  өрсө, сен мени жөн эле алдап жүргөн турбайсыңбы?

- ∆оодар дейм?!

- Ёмне ∆оодар, же мени жөн эле эрмектеп, сезимим менен ойноп жүрдүң беле? ћен болсо сага ишенип, ушунча жыл жүрөгүмө катылган сырымды јйзадага да билгизбей ичтен сызып жүрбөйүнбү.

-  ечирип койчу, ∆оодар, мен деле сени ойлоп эзилип жүргөм, бирок жандай көргөн курбумдун өлгөнүн табалагандай болуп, сага тийип алсам эмне дешет? - јлина ыйлап, төшүмө башын жөлөдү.

- Ёч нерсе дебейт, ар ким өзүнүн тагдырын өзү чечет, бирөө менен бирөөнүн кандай иши бар?

- ∆оодар, өткөндөр үчүн кечирип кой, мени ата-энем өздөрү билип кудалап койгон экен, өзүм кетмек эмесмин, агам келип машина менен алып кетип калган. Өз эрким менен барбадым. јны сүйбөдүм. јл шаарда, мен ата-энесинин колунда болдум. јлып кетейин дегенинен такыр болбой жүрө бердим. јнтип-минткиче эки балалуу болдук. Ўаардан үй алдым кетели, өзүбүзчө жашайлы дегенинен көгөрүп болбой койгом, жинденип кетип баратып авари€га учурап, каза болуп калыптырЕ

Үндөбөй калды. ћен да унчукпадым.  үүгүм каптаган айлананы прожектордун жарыгы жаркыратып, көчөдөгү бирин-серин өткөн элдер, жаштар экөөбүздү карап өтүп жатышты. Ѕаласы үшүй баштады окшойт.

- јпа, үйгө кетпейлиби? - деп ыйлай баштаганда дагы экөөбүз кучакташып тура бердик.  өптөн берки көкүрөккө толгон ызам, кайгым бөксөрө түшкөндөй болду. јзатты экөөлөп жетелеп алып, көчө бойлоп кетип бараттык. ”шул учурда јйзаданы эстедим: "Ѕайкушум десе, кең пейил элең, эми бизге ыраазы бол, тирүүлүктү улантууну жараткан бизге буйруса, колдон келишинче жашап өтөлү, сен өзүң айткандай түбөлүк менин жүрөгүмдөсүң", деп ойлонуп бараттым. јлина унчукпады. ћен да унчукпай баратып:

- Ёми менин айтканымды терең ойлон, көңүлүңө туура келсе жок дебе, азыр үйгө бара берейин, эртең жумуштан кийин өтөм! - деп эки бетинен өөп, басып кеттим да, бир топ узап барып, кайрылып карасам ал дале ордунда турат.  ол булгап коюп, маршруткага түшүп, үйгө келдим.  елсем итим шыйпаңдап кардынын ачканын айткандай тили жогунан кыңшылап кирди. Үйдү ачып каткан нан таап, салып бердим да, үйдүн муздагынан улам чыйрыгып чыктым. ѕлитканы жагып, чай койдум, чай ичип алып, телевизор көргөнү төргө жатып алып : "јлина эмне деп чечээр экен, эгер ушул ирээт чындап макул болбосо такыр үйлөнбөйм, өмүр бою так өтөм, балдарым деги бар" деп ойлонуп жатып уктап кетиптирмин.

Ёртең менен көңүлүм сергип ойгондум, кантсе да бир чечимге келип, өзүмдү эркин сезип жатканымдан болсо керек. “уруп бети-колумду жууп алып, жумушума жөнөдүм: "Ѕүгүн бир жообун угам" деп кечке ойлонуп жаттым. ∆умуш убактысынын эртерээк эле бүтүшүн самайм. јндайда убакыт да жылбай калат экен, же кеч кирсечи. „ыдамсыздык менен күткөн убак келип, сааттын жебеси алтыны көрсөткөндө шашып кабинетимден чыктым да, јлинаны көздөй жөнөдүм. ∆олдогу базарчиктен гүл, шоколад, бир жакшы вино алдым да, кирип бардым. јлина да күтүп жаткан экен, колумдагы гүлдү көрүп:

- ”нута элексиңби? - деп кубана күлүп калды.


“олук окуйм десеңер, алуу шарты биерде >>>



пїњ –Ш–Ј–і–∞–љ–Є–µ –Ї–љ–Є–≥–Є –Ј–∞ —Б—З–µ—В –∞–≤—В–Њ—А–∞
–µ–Љ–µ–є–ї:janyzak@mail.ru
+996777329784
–Р–ї–≥–∞–љ –Љ–∞—В–µ—А–Є–∞–ї–≥–∞ —И–Є–ї—В–µ–Љ–µ –±–µ—А–Єң–Є–Ј!
 © J.Janyzak, Kyrgyzstan 
–°—Б—Л–ї–Ї–Є –љ–∞ –≤–Ј—П—В—Л–µ —Б—В–∞—В—М–Є –Њ–±—П–Ј–∞—В–µ–ї—М–љ—Л!
–ѓ–љ–і–µ–Ї—Б.–Ь–µ—В—А–Є–Ї–∞