Интернет библиотека Жанызак@басма
Самое дешевое издание книги за счет автора! 

Ватсап: +996777329784
Сотка +996700329784
емейл: janyzak@mail.ru

Книги автора Айгүл ШАРШЕН на кыргызском языке

Ачылган айып

Жолдошбек мектепке мугалим болуп келүүдөн баштады ишти. Жибектей созулган узун бойлуу ак куба жигит. Адамгерчиликтүү, кичи пейил дурус жигит. Илбериңки, ишин так билген жигит бат директорго эле жакты. Ишенимине кирип, жумшаган жагына илгиртпей барып, тапшырган ишин аткара коет. Тез эле кадыр-баркка жетип, мактоого арзып, аз убакыттын ичинде завуч болуп калды. Жаш кадрды көтөрүп, райондогу жыйындарда аты аталып, тез эле кадыр-барк күтө баштады. Анын бул кадамы өз жемишин берип, бир мектепке беш жыл иштеп, ары-бери чапкылап жүрүп, акыры директордун жардамчылыгына жетти. Бирге иштегендер таң калып "жөлөмөсү бар го", деп жүрүштү. Он-он беш жыл бою бир мектепте сабак берип, өз ишине мыкты мугалимдер деле бар. Бирок Жолдошбек Бегалиевдин ыргыткан ташы өйдөлөп отуруп директорлукка жеткенде, көп жыл эмгектенгендер ооздорун ачып эле калышты. Ал районго, облуска көп барып, барган сайын өзүнө "крыша" издеп жүргөнүн эч кимиси билбейт дагы. Үйбүлөсү дагы анын эмне кылып жүргөнүн сезбейт. Директор болуп мектепте иштеп жүрүп, аялын китепканага иштетип койду. Бир күнү кабинетинде отуруп:

- Аа-а аксакал, сизби? Ооба-ооба, түшүндүм, бала-чака, жеңем жакшы жүрөбү, сак-саламатта жүрөсүзбү, сөзсүз-сөзсүз да, келээрки барганымда буйруса камандын этин алып барам, ооба дарычылыкка, ыя эмне дейсиз, оой аксакал, сизге рахмат, болуптур, мен баарын аткарам, саламат туруңуз, - деген Жолдошбек өзүнчө алаканын жанып алды. Ошол учурда жардамчысы күтүп туруп, сүйлөшүп бүткөндөн кийин кирип келди.

- Жолдошбек Бегалиев, мен иштер менен…

- Токтото тур, анан айтасың, эшикти илип келчи.

- Шашылыш элем…

- Шашып кайда барасың, мен районго кетип жатам, эгер жакшылап сүйлөшсөң менин ордума отурасың, каалайсыңбы?

- Жолдошбек Бегалиевич, мен…

- Мен дегенди кой дагы каалайсыңбы, каалабайсыңбы ошону айт!

- Мен го, мен дечи, канча жылдан бери иштегендер окутуунун отличниктери толуп жатпайбы, алар эмне дешет?

- Аларды коюп өзүңдү ойло, ойлон дагы эртең жообун бер! - Жолдошбек ошентти да колун кете бер дегендей жаңсады. - Болбосо башканы өзүм отургузуп коем, ал колумдан келет!

- Макул, ойлоноюн, - деген Турусбек чыгып кетти.

Ал күнү кечке ойлонуп жүрдү: "Мунун колунан баары келет, эмне экен, директор болсом жаманбы, кой буга кошомат кылайын дагы эптеп орунга жетип алайын. Андан жогорулашым да мүмкүн, эл билгенди мен билбей эмне", деп ойлонуп үйүнө келип аялына кеңешип бир тайды түндөп Жолдошбектин үйүнө жеткирип берди. Айткандай эле бир жумадан кийин Жолдошбек Бегалиевич районго которулуп кетти, анын ордуна Турусбек директор болду. Мугалимдер өздөрүнчө күбүр-шыбыр болуп барып кала беришти. Жолдошбек кенеп да койбой кызматтан-кызматка көтөрүлүп, иши илгерилеп, ити чөп жеп жүрө берди, аялы Айшакандын мурду асманды карап, анча-мынчаны тоотпой мурдун чүйрө баштаган. Кулагы, колу-моюну толо алтын болуп, эскисин элге берип калды. Балдары андан бетер көкүрөк көтөрүп, он алтыга чыга элек баласы Мелис машина минип көчө чаңытып, теңтуштары менен тайтаңдай баштаганы көрүп турган элге дайын эле. Кызы Айгерим мектепти бүтпөй өз билгенин жасайт. Эң кичүү эки баласы Эрнис менен Эмлис гана үйдө. Айшакан алар үчүн деле башы оорубайт, эси-дартынын баары подругалары менен маектешүү менен өтөт. Дагы бир күнү ал эки подругасы Соня менен Канышка мактанып отурду.

- Жолдошбек жакында облуска кеткени турат, буйруса эми силерге дагы жакшылыгыбыз тиет, силердей досторумду колдобогондо кайда бармак элем? - Чоюштай күлүп калды.

- Ай Айшакан, андан көрө бир ишке жарабайсыңбы? - Соня ага акырын шыбырай сүйлөдү. - Менин кудамдын баласы чоң окуу жайды бүтүп келген, эптеп-септеп, совхоздун майда иштеринде жүрөт, ошого райондо бир орун бош экен, сүйлөшпөйсүңбү?

- Ой кокуй күн десе, Жокем менин бир сөзүмдү эки кылбайт, аның жакшылап сүйлөшсө эле, ал орунга отурду дей бер!

- Рахмат досум, жакшылыкты билбеген кантип адам болсун, жакшылап сүйлөшпөй анан, - Үчөө күлүп калды. - Асылзаада аялсың го, Жокем сени жанындай эле сүйөт го, болбосо кайсы эркек аялынын сөзүн уксун.

- Мен дегенде Жокем жанын да берүүгө даяр, ар дайым мени сүйүктүүм, асылкечим деп эркелетип турат, үйлөнөөрдө берген убадасына турду, байкушум.

- Бактылуусуң досум, ушунуң кут болсун. - Каным ага чын дилинен суктана сүйлөдү. - Ырысың бар экен.

- Аа-ай, ошол бакытты өзүм тапканмын да, ушунун баарына чынында атам гана жеткирип жатат, атамдын досу борбордо, чоң кызматта. - Айшакан шыбырай сүйлөп, - эч ким бул сырды билбейт, ошол үчүн Жолдошбекти көтөрүп жатпайбы, - деди сыр кыла.

- Ошондой, болбосо мындай болмок эмес. - Соня чоюштай сүйлөп, Айшаканды көтөрө мактап жатты. - Жолдошбекти Жоке кылган Айшакан турбайбы?

- Оо-ой, ошону үчүн бир сөзүмдү эки кылбайт да, кыйшаңдап көрсүн, атама айтып койсом тешик тепшисине отуруп калат. - Айшакан ого бетер мактана каткырып күлдү. - Балдарым болсо кудайга шүгүр, каалагандай өсүп жатат, кыскасы Айшакан турганда силердей досторум эч кабатыр болбогула! - Ортолорунда койкойгон бөтөлкө вино, семиз койдун этинен жасалган куурдак, үчөө бир топ кызып калышкан. Ошол кезде Айгерим кирди:

- Мама, мен эки күнгө Көлгө кетип жатам, сиз мени издеп убара болбоңуз макулбу, папам келсе өзүңүз түшүндүрүп коесуз.

- Макул, эрте келип кал, атаң өзү бүгүн Фрунзеге кетти, эки-үч күндө зорго келет.

- Ладно мам! - Айгерим апасын эңкейе өпкөн болуп бетине бетин тийгизди да чыгып кетти.

- Заман өзгөрүлүп калды, элиң түлкү болсо түлкү бол, бөрү болсо бөрү бол дешет го, өз убагында ойноп-күлүп алсын. - Айшакан кызын узата карап туруп сүйлөп койду.

- Туура, жашында ойноп-күлүп алсын, ойномок турсун кийимге жетпей үйүндө отурган балдар бар, балдарынын кийими эмес кардын тойгуза албаган үйбүлөлөр көбөйдү.

- Байкуш Брежнев Кыргызстанды кычыратып баратты эле, өлбөс болуп калса болмок экен, Горбачев баарын талкалап кетти.

- Колунан келгени жашап, амалдуусу байып баратат, эмнеси болсо да эл тынч болсо экен, эми Фрунзе Бишкек болуп өзгөргөнү кызык ай!

- Ооба, Бишкек дегенди мурда укпасак, борборубуз Бишкек деп эле жатып калат экенбиз го? - дешип оолжуй эшикке чыгышты. - Ай дос, сага ишенем, дегеле Жокем экөөңөр аман болгула. - Соня ушинтти дагы Канышты колтуктай теңселе басып баратты:

- Жакшы баргыла эми, и баса жанагы ишиңди ылдамдата бер, мен Жокем келсе кулагын ушалап, ары жак, бери жагынан чыгып көндүрө берейин.

- Болду, иш бүттү дей берейин! - Соня колун көтөрүп коюп кете берди.

Соня өзү мугалим, күйөөсү совхоздо завгар болчу, мал-жанды эле бөлүштүрүп совхоздо жумуш жок калганда жер иштетип, мал-чарбачылыгын кармоого фермерлик кыла баштаган. Каныш жөнөкөй эле жумушчу, күйөөсү электрик болуп иштейт. Айшакан менен көңүлү жакын. Соня Айшаканды алдап-соолап инисин кызматка илинтип, ошондон бери мамилеси жакшы.

Айшакан кубанычтуу үйгө кирди, балдары телевизорду көрүп отурат. Аңгыча эшикке машина токтоп, дарбаза ачылып үйгө Мелис кирип келди.

- Мам, мамуля мага акча керек, срочно акча! - деди ал кирип келип эле.

- Эмне кыласың, уулум?

- Ой мам, сурабай эле бере бербейсиңби? - Мелис таарынгандай алакан жайды, - Балдар менен ойноп келем, алардын акчасы бар, мен куру барамбы?

- Канча керек?

- Беш миң.

- Беш ми-иң?! - Айшакан көзүн алайта уулуна таң калгандай карады. - Анча акчаны эмне кыласың?

- Керек да, бересиңби жокпу? - Орой сурады Мелис.

- Беш миң сом жок, эки миң берем.

- Ма-ам, беш миң сом зарыл керек болуп жатат, өзүң деле ойлосоң, жок дебечи мамуля, азыр бир бөтөлкө арак беш жүз болуп жатпайбы…

- Сен эмне, арак ичесиңби?

- Жөн эле айтып жатам, балдар күтүп калды, болчу эрте!

- Жанды койбойсуң го? - Айшакан наалый ички бөлмөгө кирип акча алып чыкты да. - Уулум, эсиң менен бол, атаңдын абийирине шек келтирбей турган болуп жүр! - деди.

- Так точно, мам! - Мелис жүгүргөн бойдон чыгып кетти.

- Эх кудай, ушул бактыбызды кут кыла көр, буйруса бир жылкы келсе, элден ашыкча байып жатып эле калабыз. - Айшакан алаканын жаный ичке кирип креслого отура кетти. - Эми борборго көчүп барып алсак, баары башкача болот. Жокем отурган ордунда аман-эсен турса байлык деген өзү эле келет, балдарды окутуп койсок, үйлөнтсөк, кабат-кабат үйдө жашасак… - Айшакан кыялдана көпкө отуруп калды.

Айшакандын атасы жакшы кызматтарда жүрүп пенсияда, апасы Апакан акыл-эстүү аял эле, көзү өткөндөн кийин Бекмурат экинчи жолу үйлөнүп алган. Айшакандын бир туугандары Үпөлдү анча жактырышпайт, беш бир тууган, эң улуусу эле Айшакан, үч кыз, эки уул. Баары өз-өзүнчө жашап, үй күтүп кеткен. Атасынын үйүнө барган сайын Айшакан Үпөлгө үтүрөңдөп кагынып-силкинип калат. Бекмурат канча жолу түшүндүрүүгө аракет жасаса да болбойт. Бул жолу Арзыкан менен Асылкүл болуп, үчөө келишти.

- Кыздар келиптир, улак карматчы! - деди Бекмурат.

Мал жайлоого кете элек кез, козу-улак күрпөң болуп чөпкө тоюп калган.

- Ийи, азыр айтайын. - Үпөл ордунан козголуп сыртка чыгып баратканда, Айшакан кергиштей сүйлөдү.

- Өзү жетелей келгенсип сойгусу жок, тим эле койчу ата, биз ачкабыздан келген жокпуз.

- Ооба десең, малда биздин дагы көз акыбыз бар, апам байкуш болгондо, атамдан мурун берээрге ашын таппай калмак. - Арзыкан аны коштой кетти.

- Тим болгулачы эми, кудайдын колунда турбайбызбы, апамды өлөт деп ким ойлоптур? - Асылкүл аларды тыйган болду.

- Койсоңорчу кыздарым, карыган кезде кимиңердин көзүңөрдү карайм, жаш келиндерге ыштан-көйнөгүмдү жуу деп бере аламбы? - Бекмурат муңая сүйлөдү. - Апаңар өлбөсө, мен Үпөлдү алат белем?

- Ата, балдарыңыз турат го, жок болсо бир жөн, биз турбайбызбы, ар кимибиздикине бир ай же бир жылдан турсаңыз деле болот эле го?

- Ээ кызым, тамтаңдатып ар кимиңер сүйрөгөнү турасыңарбы? - Бекмурат кейий сүйлөдү. - Карыган кезимде мени кыйнабай тим койгула, баарыңарды окутуп-чокутуп койдум, жашооңор жакшы, эми өлөөрүмдө силердин эшигиңерди сагалабай ушул үйдө эле жашайм.

- Кызык экенсиз, ушу катын сиздин башыңызды айлантып алган го, дегеле ошону көргүбүз жок, болбосо аны кетирип өзүбүз каалаганды алып беребиз. - Айшакан кепке-сөзгө келбей эле сүйлөп жатканда Үпөл кирди:

- Ээ чал, улакты коюп эле, чоң кара күрпөңдү сойсоң боло, кыздар чогуу келип калыптыр. - Үпөл кепке маани бербей, угуп-билип турса да сыр бербей ушинтти, анысын сезген Бекмурат ыраазы болду:

- Ырас эле ошо кара күрпөңдү сойсун, балдарга айт.

- Ошону карматтым.

- Ии-ий, өзүңүз биле баштаган экенсиз да? - - Айшакан кергиштей ага карады. - Кеңешпей-этпей эле карматып.. . Малдын ээси бар, талаадан келген эмес же өзүңүз ала келген мал эмес!

- Апей ботом, сыйлап коеюн десе…

- Жесек да жебесек да ыраазыбыз, кааласак өзүбүз эле союп жеп кете беребиз, сиздики болсо сурамакпыз.

- Кой кызым андай дебе, бир баланын айынан атаңарга келип силерди өз баламдай көрүп сыйлап, сыйын көрүп, аздыр-көптүр тынчыраак жашайын дегем, эмнемден жаздым деги?

- Болдучу! - деп Асылкүл Айшаканды нукуп койду.

- Апамдын кармаган буюмдарын башка бирөөнүн кармаганы мага такыр жакпайт, апам өлбөгөндө… - Айшакан долулана ыйлап кирди.

- Болду эми, жөн эле ыйлай бересиңби? - Арзыкан дагы аны тыйды. - Айлабыз канча, эми атам аман-эсен болсунчу.

Үпөлдүн жүрөгү сыздай сыртка чыкты: "Тоб-бо, эмнемден жаздым буларга, качан келсе ушунусу асылып турат, мына эмесе деп кетип эле калсамбы, атасын өздөрү сүйрөп ары-бери алпарып жүрүп өлтүрүп алсын", деген ойдо көпкө телмирди. Үпөл элүүлөрдөгү аял, Бекмурат алтымыш тогузда, карыган адамга эки иниси болбой жатып алып берген. Баласы жок, эки инисинин үйүндө жүрчү, жаны тынбай ишин жасап жүрсө дагы келиндерине жакпады, бечара. Көзүнө жаш кылгыра бир чекитти тиктеп тура берди: "Кеткенде кайда барам, келинге батпадым, же жараткан бир кызыл эт бербей кыйнады, жок дегенде бир кызым болсо эмне", деп ашканада отуруп анан өзүн соорото казанын даярдап, отунун алып кирип этти асууга даярданды, алардын үстүнө кирбеди, көптөн кийин Бекмурат чыгып анын жанына келди.

- Үпөл, келиндерден чакырып алсаң боло, жалгыз кыйналган жоксуңбу?

- Жо-ок, эмнеге кыйналмак элем, кирип кыздар менен сүйлөшүп отура бер, бир козунун этин бышырган кыйын эмес. - Үпөл күлө-бага ага карады. - Кыздарды жалгыз койбо, тиги Мааданбекке бала жөнөттүм, келип калышат келин экөө.

- Жакшы кылыпсың, сен кыздардын сөзүнө капа болбо, алардын жашоосу бөлөк, анда-мында келип кете турган конок. - Бекмурат кыздарына ичтен нааразы болгонун сездирбей аны жайгара сүйлөдү.

- Эмнесине капа болом, айтса айтып коюшаар, эне деген кыйын, энесинин ордуна капкайдагы тааныбаган аял келип калса күйүнбөй анан, түшүнөм чал.

- Асылзаада аялсың, көтөрүп кой. - Бекмурат сөөлөтүнөн жазбай, эки колун артка ала арыта ойноп жүргөн небересин чакырды. - Адил, келип чоң отун алып келип берчи балам.

- Азыр, чоң ата! - Адил бери карай жүгүрдү, - Чоң ата мен келдим, отун каякта?

- Бастырмада турат.

- Макул. - Адил отун алып келмек болуп бастырманы көздөй жүгүрдү.

Бекмурат анын артынан жылмая карап туруп калды. Үпөл үндөбөй казан жакта күйпөлөктөп жүрө берди: "Ээ жараткан, жакшы жүрдүм, жакшы жашадым, бир арманым, ушунча жашаган өмүрлүк жарымдын көзү өтүп кеткени болду. Балдарым кудайга шүгүр элден кем эмес, мени тартып чоң кызматка умтулушпады. Кыздарым мени кыйнамак болду, бул аял мени сыйлап турат, кийим таза, тамагым даяр, төшөгүм салынуу, ушул жашымда кыз-күйөө менен келиндерден тартынып кимисине жаман көрүнөм", деп Үпөлдү карап турган Бекмурат оор күрсүнүп алды. Аңгыча Мааданбек менен келини Сайнагүл келип калды. Келини кайнатасын ызаат менен баш ийкей учурашып ары жакка өттү. Мааданбек атасы менен учурашып туруп калды.

- Ата, денсоолук кандай, жакшы турасызбы?

- Жакшы, уулум, эжең менен эки карындашың келиптир, кир үйгө.

- Алар эмне жумуштап келишиптир?

- Жөн-жай эле, менден кабар алганы келишкен го?

- Аа-а, иши кылып тынччылык элеби?

- Тынччылык эле уулум, алардын баягы сөзүнө көнүп калбадымбы? - Бекмурат ийнинен дем ала, оор үшкүрүнө үйгө баштап кирди.

- Оо келиңиздер! - Мааданбек эжеси Айшакан менен учурашып анан карындаштарын карады. - Бу чогулуп алып айылчылап жүрөсүңөрбү?

- Ооба, эми сага дагы барабыз, Таалайбек болсо шаарда, сен атамдын кандай жашап жатканынан кабар алып турасыңбы? "Атам кандай киши эле, эми кемпири жокто кыйналып калдыбы" деп келип, көз салып койсоң боло, кайдагы бир катынга бийлетип койбой. - Айшакан инисине какылдап кирди.

- Ой эже-е, атам жакшынакай эле жүрөт, Адил болсо эртеден кечке биякта. Эми Үпөл апама жаман айтпай эле жүрбөйсүзбү, ал киши жакшы аял. Түшүнүп эле турам, өз энебиздей кайдан болмок, бирок аракет кылып эле жатат, кыскасы атамды жакшы караса болду да? Биз экөөбүз тең иштейбиз, үйдө жаш балдар бар, атама убагында ысык тамагын-чайын берип туруш керек, атам азыр жакшы камкордукта, эмнеге минтип жатасыз? - Эжесин жактырбагандай караганда Айшакан унчукпай калды.

Жымжырт болуп калышканда тамагын кыра Бекмурат сөз баштап:

- Балдарым, мен силерге ыраазымын, силер болбосоңор менин ал-абалымды ким сурап, мен жөнүндө ким кам көрөт эле, кудайга миң мертебе шүгүрчүлүк, силер барсыңар, эми мени жакшылап уккула. - Бир саам мурутун жаный ойлуу отурду да. - Мен бул жерден эч жакка кетпейм, мени сыйлаганыңар чын болсо менин көңүлүмдү оорутпагыла, менин дагы Үпөлдүн да жүрөгүн сыздатпагыла, ырас ал силерге өз энеңердей боло албайт, мага Апакандай боло албайт, бирок тагдыр кошуп жатса силердин да, менин да аргам канча?! - дегенде ага эч кимиси каяша кыла албады.

Аңгыча козунун эти келип, бир туугандар тамактанып болуп кетмек болуп калганда, Сагыйпа деген Бекмураттын карындашы келип калды. Ал Бекмураттын атасы менен бир тууган Токтогул дегендин кызы эле. Токтогулдан келген. Бекмурат аны жакшы тосуп алып, кайра үйгө киришти. Сагыйпанын үч уулу бар. Бир баласы кошо келиптир. Аларды коноктоп, ал күнү ошол жерде жатып калышты.

Сагыйпа ошондо элүүлөрдөгү аял, көкүрөгүндө өткөн өмүрүнүн ачуу өкүнүчү, тагдырына таарынган арылгыс арманы бар. Сиңдилери менен конок болуп, жакындан таанышып, өткөн-кеткенди сүйлөшүп, таң атырышты. Эртеси аларды Мааданбек үйүнө чакырып барып конок кылды. Сагыйпанын ата-энеси өтүп кеткен. Балдарына Таласта эки жашында калган Артыкбай деген уулу жөнүндө көп айтат. Ушул жолу дагы Бекмураттан сураштырып отурду.

- Мен кызматтарда жүрүп айылга кийин келдим, эми сураштырып көрөйүн, билем сенин кайын журтуңду, күйөөң Кубанычбекти билем, ал быйыл өтүп кетти, - деди Бекмурат.

- Баламды таап, бир көрсөм болот эле. - Сагыйпа агасына муңая карады.

- Аман болсо көрөсүң карындашым, жаман эмес балдарың бар экен, кудай деген куру калбайт деген сөз бар, энени бала танбайт, чанбайт.

- Ошонун дайнын билбей кыйналып жатам, жардам бер аке.

- Колдон келген аракетти жумшайм карындашым, кам санаба. Балаң жаңылбасам отуз бештерге барып калгандыр?

- Ооба, он бешимдеги да. - Сагыйпа жер карады.

- Аты ким эле?

- Артыкбай.

- Табылат, көп ыйлай бербе.

Көпкө сүйлөшүштү, өткөн-кеткенди козгошту, анан конок каадасы кылып Мааданбектин сойгон коюнун этин жеп-ичип, аерде түнөштү. Айшакан Сагыйпага дагы Үпөлдү жамандап кирди эле, ал ага минтти:

- Сиңдим, акемди карыган кезде күйөө баланын босогосуна алып барба, бир кезде канча адамдын үстүндө жүргөн кишинин көңүлү чөгөт, зээни кейийт. Атаны нааразы кылбагыла, өз үй, өлөң төшөгү, кемпиринин баскан-турган жери, өз колу менен тиккен дарагы, мөмө-чөмөсү турат, зериккенде аралай басып көңүлүн көтөрөт, өткөнүн эстеп аз да болсо моокуму кана, кере дем алып, кенен басат. Кыздын төрүндө жүрсө корунат, тагдырына нааразы болуп кейип, көңүлү чөгөт, кыйнабай эле койгула, - деди Сагыйпа.

- Эже, негедир эле жанагы Үпөлдү көргүм жок.

- Кой антпе, жакшы эле аял экен, аздыр-көптүр акемдин ысыгына күйүп, суугуна тоңуп, калган өмүрүн акем менен өткөргөнгө даяр экен сиңдим. Кудай кылса кубарыңдын акысы барбы дегендей бир перзенттин айынан карыган кишиге тийүүгө аргасыз болгон тура, мына мен ушул куракта эрге тийээр белем, жок дегенде балдарымдын босогосунда өлөйүн демекмин да.

- Деги мени баарылап жеңдиңер, ырас эле атам көптүн бири эмес, журтубузда эки жакшы болсо ошонун бири эле, кыйнабайын эми, - деп Айшакан унчукпай калды.

- Эсиң бар айланайын, күйөөңдүн эшигине алып барып, назарын суутпа, көңүлүн чөктүрбө, колуңдан келсе ал-абалын билип тур, сый бол, мен болсо алыстамын, тагдыр ташым алыска түшүптүр, - деди Сагыйпа үшкүрүнө.

- Ырас айтасың эже, атамдын көңүлүн кейитпейин.

- Ошент садага, Мааданбек туура айтат, карыган кезинде келинге көз каранды кылбагыла.

Үпөл ичинен тынып сыртынан сыр билгизбей алар менен чогуу конокто, келин-уулу аны сыйлап отурушат, аларга ыраазы: "Тагдырым пешенеме жазганы ушул болсо аргам канча, буйруганын көрөөрмүн, сыйлаганды сыйлаармын, сыйлагысы келбегенин унчукпай жеңээрмин, кудай кандай азап-тозокту жазса көтөрөөрмүн, көтөрбөскө аргам жок", деп ичтен сызып жатты. Аңгыча Адил менен Мааданбектин кичүү кызы Сауле Үпөлдүн жанына келип эркелеп калышты.

- Чоң апа, - Сауле анын тизесине отуруп алып мойнунан кучактап алып, - Чоң апа, мен дагы силейдикине байайынчы.

- Бара гой көлөкөм, Адил экөөң барып бизге эрмек болгула. - Үпөл кызды саамайынан жыттай эркелетип койду. - Мага жардам берип, чай кайнатып бересиң да ээ?

- Ооба да, Адил акем экөөбүз байабыз, мен чай кайнатып бейем.

- Ыкы, сен жардам бере албайсың, чоң энемди кыйнайсың.

- Кыйнабайм ээ, чоң эне?

- Жо-ок, мен силерден кыйналбайм. - Мээримдүү жылмайып койду.

- Чоң энем сени жакшы көйө-өт, - Сауле Адилге ээликтей карап койду. - Чоң атам дагы-ы.

- Мени деле жакшы көрөт. - Алар ошентип жатканда Айшакан Сагыйпага шыбырап калды:

- Байкуш апам десең, ушуларды көрбөй гана өлүп кете бербедиби?

- Кой угат, капа болуп жүрбөсүн, анын дагы биздикиндей жүрөгү бар да, Айшакан. - Алар ушинтип сүйлөшүп жатканда, Бекмурат менен Үпөл чыгып кетти.

- Болсо боло берсин, апамды ойлосом такыр көргүм келбейт.

- Капырай, ал күнөөлүү эмес да, өлгөндүн артынан өлмөк жок экен, минтип өлгөндү кайрый албай мен деле жүрбөйүнбү, бирок мен атама аябай нааразымын.

- Эмнеге?

- Атам мени он үч жашымда кудалап коюп, өз эркимди жоготуп, өмүр бою өкүнүч-өксүк менен келе жатам. - Ойлуу карады Айшаканды. - Сен Жолдошбек менен сүйлөшүп, баш коштуң беле?

- Ии-ий эже, сиз эмне дегени турасыз. - Айшакан эжесине күлө карады. - Эмне, бирөөнү сүйдүңүз беле?

- Оо кокуй, азыркылардын сүйүүсү оюнчук да, биздин убактагы сүйүүнү айт, кандай гана сүйүшпөдүк! Ошондо мен он бешке эле чыккам, жаңы гана бүчүр байлаган чырпыктай солкулдаган жаш келин элем…

- Келин элем дейсизби? - Айшакан таңдана кулак төшөдү.

- Ооба, келин болчумун, атам мени он үчүмдө сөйкө салган адамга күйөөгө берген, мен аны менен бир ай гана жашагамын…

- Кызык, чоң атам ошондой киши беле, эмнеге жапжаш бойдон күйөөгө берет, жаш кыз эмнени билет…

- Ошондой сиңдим, балтыркандай жаңы көктөп, ак караны жаңыдан таанып, ажырата баштаганымда ой-боюма койбой берип койгон.

- Жаман болгон экен, анан кимди качан сүйүп калдыңыз, эже?

- Ал узу-ун жомок, көкүрөгүмдөгү толгон бук, арман менен ыза өмүр бою жүрөгүмдү сыздаткан оору жанымды кейитип жашап келе жатам. Бир гана бактым - балдарым бар, өкүнүчтүүсү сүйбөгөн адамымдан балалуу болгонум, кимге айтып арманымдан арылаарымды билбейм, жок дегенде болгон окуя кимдир бирөөнүн көңүлүн буруп, сүйүүнүн ыйыктыгын сезип, булгабай жашаса деймин. Сүйдүм дешет, сүйүүнү билбей туруп. А сүйүүнүн ачылбаган сырлары көп, чечилбеген суроолору толо. Жалган сүйбөй, чын жүрөктөн берилип сүйө албасаң, өзүңдү алдаба… - Сагыйпа өзүнчө ойго туна берилип сүйлөп жатты.

Аны көрүп турган Айшакан ичинен: "Сүйүү деген деги барбы, мен Жолдошбекти сүйөмбү, алчы, ал мени сүйөбү?", деп ойго чөмүлө түштү. Бирок ал оюнун аягына чыга албай Сагыйпа эжесинин тагдырына кызыгып:

- Эже, башынан айтып берсең, түн бакырдыкы дейт эмеспи, эми эле кеч кирди, түн узак, сүйлөшүп жаталы, тигилер болсо уктады, - деп Айшакан ага карады.

- Кой, кызым, кийин бир жайчылыкта айтып берээрмин, азыр болсо атаңы көп кыйнаба, кантсе да улгайып калбадыбы… - Сагыйпа бежиреп отуруп, уйкуга алдырып кетти...

Айшакан эки сиңдиси менен кайра атасыныкына келди. Үпөл аларды адатынча жаркылдап жайнап тосуп алды, өзү толук ак жуумал келген сулуучумак аял.

- Келгиле кыздар, сапарыңар жакшы болдубу?

- Эне, өзүңөр кандай, атам жакшыбы, биз эми кетебиз, - Асылкүл жайдары карай жооп күттү.

- Жакшы эле, кудайга шүгүр, кирип чай-пай ичип алып анан чыккыла.

- Атам үйдөбү? - Арзыкан кайдыгер сурап койду.

- Атаң үйдө эле жатат, жашында эмгекти жасап койгон тура, эми эс алсын, - Күлүп койду, негедир ал жылмайганда жүзүнөн мээримдин учкундары чачырап жылдыздуу эле.

- Жүргүлө атама жолугалы, - Асылкүл эки эжесин карады.

- Жолукпай кетмек белек, - деп Айшакан ичкериге кирди, анын артынан экөө ээрчий кирди.

Үпөл дасторконун алып келип, тамак ашын алып келди. Аны карап туруп Айшакан: "Жылдыздуу аял экен, төрөбөгөн аялдар мээримсиз болот дечи эле, байкушту көп эле жерий бербейинчи, кудай кылса кубарыңдын акысы барбы дегендей апам өлбөсө алмак беле атам", деп ойлонуп алды. Ошентип чай ичип атасы менен сүйлөшүп, көпкө отурушту, ошол кезде эшиктин алдына машина токтогондой болду, Үпөл чыга калып:

- Кир-кире гой, үйдө ал, - деп калды.

- Ушул жерден эле кетишим керек, Айшакан эжени алып кетишим керек, - Айдоочу болбой койду.

- Айшакан, сага келиптир, - деди Үпөл үйгө кирип.

- Эмнеге, жөн-жай бекен?

- Айтпады, алып кетем дейт го?

- Кой анда ата, мен кетейин, Жолдошбек келген го, - деп Бекмурат менен коштошо шашылыш чыгып кетти.

Асылкүл менен Арзыкан да чогуу жөнөштү. Айдоочу эч нерсе дебеди, бирок аны жаман кабар күтүп жаткан эле. Жолдошбек ачуулуу ары-бери басып, күтүп жаткан экен, аялын көрүп эле бакылдап кирди:

- Сен өзүңдү-өзүң билип кайда жүрөсүң, балдарды баш-көзү жок таштап коюп?

- Эмне болду, атамдын акыбалын көрүп келейин деп эле баргам, - Айшакан ага моюн бербей алкына кетти, - Качанкыга үй күчүк болуп отура берем, сен кызмат деп үйгө жолобосоң мен карыган атамды көрө албаймынбы?

- Эй энеңди урайын, бас биякка, - Жолдошбек аны ары колтуктай алып барып, болгон ишти айтты, - Ошондой болуптур, эми балаңды соттогону калды.

- Баланы арачалап кала албасаң, кызматта чиренип эмне кылып жүрөсүң, кокуй ай, балама алып барчы мени, бир көрөйүн, - деп чыйпылыктап жиберди.

- Азыр болбойт, жолугуп келдим. Кайда жүрдүң, кайда барасың деп сурап койбой ээн-эркин кое берип ушул болуп отурат да, Айгерим кайда кеткен, көрүнбөйт да?

- Үйдө эле болчу, - Айшакан анын көлгө кеткенин жашырып күнөөлүүдөй үйгө карай кадам шилтеди, оюнда аны дагы бирөөлөр зордуктап койгондой жүрөгү шуу дей түштү.

Мелис үч миң сом алып достору менен тоого чыгып беш бала, беш кыз болуп, тамак ашты мол алып, ичкиликти толтуруп, ойноп-күлгөнү барышат. Баары ичип кызуу абалда кыздарга тийише баштайт, алардын ичинен Таңсулуу деген кыз ичпей да коет, өзү татынакай сулуу кыз, ата-энеси жок, таенесинин колунда чоңойгон максаты бийик кыз эле. Узун чачын өрүп койсо, согончогуна жетип турат, өтө назик, кичи пейил кыз. Мас болуп алган кыздар балдар эки-экиден болуп кучакташып отурганда жанындагы жигитине:

- Мирлан, мен минтип кеч калаарыбызды билгенде келбейт элем, сен менин жаныма отур, мен сага ишенем, - дейт акырын.

- Сени көзүмдүн карегиндей гана сактайм, жаным.

- Рахмат.

Кыз отту тиктеп отурганда Мелис жанындагы кызын таштап, алардын жанына келди:

- Эмне силер түндү ушинтип тозосуңарбы? Мирлан дос, бүгүнкүдөй убакыт күндө эле келе бербейт, селкиң аябай сулуу экен, кел экөөбүз алмашабыз.

- Байкап сүйлө Мелис, Таңсулуу андай кыздардан эмес, биз таңды ушинтип эле тособуз, - Мирлан ачуусу келе Мелиске бир тийди, - Бар кызың менен өзүң көңүл ача бер, бирөөлөргө тийишип эмне кыласың?

- Ом-ээй Мирлан, серезно айтып жатасыңбы?

- Серезно.

- Андай кыздардан болбосо эмнеге келди?

- Мен үчүн келди.

- Да-а, сен үчүн дечи, - Мелис Таңсулуунун жанына отуруп - Сулуу кыз экенсиз, - деди ээгинен өйдө кылмакка колун сунуп.

Таңсулуу колун кагып жиберди:

- Уятың жок тура Мелис, кызыңа барбайсыңбы?

- Эй, - Мелистин ачуусу келип кетти, - Мени кага турган сенсиңби ыя, мен өз каалаганымды кылам, ал менин алып алган аялым эмес, керек болсо сага дагы жарайм!

Ыржая күлгөндө жаакка чаап-чаап жиберди Таңсулуу:

- Акмак, тапкан экенсиң, кыздардын баарын бирдей ойлоп жатасыңбы? Баалуусу да баасызы да бар, байкап мамиле кылып жүр! - Таңсулуу ордунан тура калып, көздөрүнөн жаш куюла сүйлөп жатты, - Сен атаңдын мансабына чиренбе, бирди көрүп каласың!

- Эй кыз, оозуңа карап сүйлө, атамдын бул жерде кандай тиешеси бар?

- Эң сонун бар, арам акчага көппөй, көзүңдү ачып жүр! - Таңсулуу Мирланды карады, - Мирлан кеттик, сенин мындай досторуң бар экенин билгенимде, сени ээрчип келмек эмесмин, - дегенде Мирлан туруп аны колдон ала жөнөдү.

- Мирлан, досторуңду ушундай арсыз кыздар үчүн кыйып кетесиңби? - деп Мелис үн катканда ары жактан кызуу, чачтары саксайган Ырыс жетип келди:

- Мелис, жаным, жүрчү, алар кетсе кете берсин, - деди эле Мелис аны түртүп ийди:

- Жоголчу ары, ушул кызга азыр бирди көрсөтөм, - деп кетип жаткандардын артынан жүгүрдү.

Калган балдар кыздары менен эч нерседен капарсыз бадалдын арасына кирип кетишкен эле.

- Мелис дейм, аларды тим кой, жаным, койчу ошолорду!

- Жап оозуңду, кааласаң башкасына жабыш, таап ал! - Мелис жүгүрүп жетип Мирландын колун бекем кармап алып жүгүрүп бараткан Таңсулууну карыдан булка тартты, - Сен ошондой эле кыйын кыз болсоң көрөлүчү, - Көздөрү чакчайып, кызуулугунан эмне кылып жатканын да билбей башы тумандап турган, - Канчабызга туруштук берээр экенсиң!

- Тарт колуңду, мени кое бер!

- Кое бербесемчи?

- Мелис, койчу эми дос, кыз кишиге мындай мамиле кылган болбойт. үйүнө жеткирип коюп, кайра келем, - Мирлан Мелистин колун бошотмок болуп ортого түштү, - Кое берип койчу?

- Эмнеге кое берем, сен бар тиги Ырыска, ал сени жыргатат, а мен Таңсулуу менен жыргайм!

- Жинди болбо Мелис, ал таза кыз, жооп берип каласың, кое бер, жөнөтүп коелу.

- Тур деп жатам!

- Тийбе Мелис, бул менин кызым, Ырысыңдын мага кереги жок, - Мирлан дагы ага ачуулана Таңсулуунун колун андан бошотуп экөө жүгүрүп жөнөдү.

Мелис жинденип колуна жерден таш алды да аларга жетип барып, Мирланды башка бир койду, Мирлан кулак үстүнө тийген соккудан жыгылып түштү.

- Сен уктап тур, эртең өзүң жалдырайсың, - деди да узап бараткан кызды колунан кармап, өзүнө күч менен тартып, - Качпа-а, сен өзүңдү асмандагы айга теңебе, жерде жүрсөң. Кана көрөм азыр… сенин күчүңдү көрөм, - деп көйнөктөрүн айрып ыргыта баштады, чырылдап түнкү тынчтыкты буза кыйкырган кыздын үнүнө, боздогон көз жашына карабады:

- Кое бер акмак, түрмөдө чиритем, жырткыч айбан, кое бер мени! Жарда-ам! Жардамга келгиле-е!

- Жап оозуңду, бир аздан кийин өзүңө дагы жагып калат, жалдырап кыңкыстап жүрбө!

- Макулуктан айрымасы жок акмак, кое бер дейм, - Кыз кара терге түшө аны менен күрөшүп жатып шайы кетип калды.

Мелис аны энеден туума жылаңач кылды да, өзү чечинип денесине чөп, тикендин өткөнүнө карабай басып жыгылды, тыбырчылап сүйлөп, бакырып жаткан кыздын оозун бир колу менен басып алып, өз максатына жетип, шымын кийип жатканда кызуу Ырыс тамтаңдай басып келип:

- Менден өйдө бекен, сулуу бекен? Мелис, сага эми мен жакпай калдымбы? - деди да колундагы арактын бош бөтөлкөсүн Таңсулууну көздөй шилтеди, - Азыр экөөңдү тең өлтүрөм, мени сүйөм деп кыздыгымдан ажыраткансың.

- Жогол дебедим беле, менден өлө албай турасыңбы, ыя жалап?

Мелис аны бир чапканда Ырыс жыгылып кетти. Таңсулуунун башына бөтөлкө тийип, ал эси ооп жатып калды. Ошол кезде Мирлан эсине келип, аларды көздөй келе жаткан. Таңсулуунун эчтеке билбей, энеден туума жылаңач жатканын көрүп:

- Энеңди урайын Мелис, бул эмне кылганың? Сени мен адам экен деп жүрсө ит экенсиң, эртең өзүң жооп бересиң, - деп сөгүнүп, сүйлөнүп Таңсулуунун ар кайсы жерде жаткан кийимдерин жыйнап келип, - Тур, Таңсулуу кетебиз, турчу кетели, - деди.

- Сүйгөнүңдүн акыбалын көрдүк, талашы жок кыз экен, анысынын баасын сага төлөп коем, үйлөнүп алсаң анда-мында барып турам ха-ха-ха, биринчиси өзүм болбодумбу?

- Энеңди! - Мирлан ага жетип жакадан алды, экөө алышып калды, Ырыс көзүн ачып тура калды да Мелиске болушуп аны түртүп ийди, - Жырткыч, макулук айбан, кыз кишиге ушундай мамиле кыласыңбы? - Мирлан аны менен мушташып жатканда, Ырыс экинчи жолу түрттү эле, ал жини келип, - Эй жалап, сен эмне тойгузалбай калдыңбы, же улам жаңысы менен болуу сен үчүн максатпы? - Мирлан Мелисти бир муштап, ортосунда Ырыс чырылдап жүрүп, заматта масы таркай түштү:

- Балда-ар, жардамга келгиле, балда-ар! - деп кыйкырып кирди.

Ары жактан эки-экиден жаштар жетип келишти. Караңгыда эч нерсе көрүнбөй, Таңсулуу эптеп кийимин кийинип, ботодой боздоп туш келди кетип жатты.

- Силерге эмне болду балдар, эмнеге мушташып жатасыңар?

- Силер жинди болдуңарбы? - дешип экөөнү эки жакка бөлүп, машинаны көздөй басты.

Мелис дагы ичкен арактын уусу тарап, башы зыңылдай эмне иш кылганына башы жетпей, машинага отурду. Мирлан болсо Таңсулуунун артынан жүгүрүп жетти.

- Таңсулуу, токтой турчу, бети-колуңду жууп, өзүңө келчи, - деди ага.

- Жогол көзүмө көрүнбөй, сенин мындай акмактар менен жүргөнүңдү билсем жаныңа жоломок эмесмин, ал акмакты түрмөгө чиритем, аянаар эч нерсем жок! - Таңсулуу аны түртүп ийип, жүгүрүп жөнөдү.

Түн ортосунан ооп калса да, айсыз караңгы түн өз өкүмүн жүргүзүп, ар кайсы тараптан куштардын сайраганы, түнкү тынчтыкта алда кайдан шаркыраган суунун үнү угулуп, теребел мемиреп турган.

- Мени кечир, Таңсулуу, сени жеткирип коеюн, жол алыс, токточу эми…

- Эмне, кечирейинби сени? - Таңсулуу көркүрөгү айрылган көйнөгүн колу менен кымтылап кармап алган, токтой калып Мирланды тике карады, - Мына, сенин көз алдыңда кордолдум, аласыңбы мени, сүйөм-күйөм дечү элең, эми дагы сүйөсүңбү?! - деди үнү дирилдей.

- Таңсулуу, мен сени жеткирип коеюн деп жатпайынбы, жолдо дагы бирдемеге кабылып жүрбө.

- Ыя, мындан дагы өткөн балээ бар бекен? Ушундан көрө жырткычка жем болсом кана, көрдүңбү сен эми менден аргамжы бою алыс качасың, анткени мен кордолдум, сенин акмак жырткыч досуңа уктуңбу? - деди да жүгүрүп кетип калды, кийими тытылып, денеси ооруксунуп, жылаңач денесин чөптөр тилген бечара кыз түнкү тынчтыкты бузуп, өңгүрөп-өксөп ыйлап да, жүгүрүп да баратты. Мирлан анын артынан келе берди: "Ырас айтат, мен Таңсулууну сүйгөнүм менен үйлөнө аламбы? Ойлонуп көрүшүм керек. Акмак Мелисти бул бойдон калтырса ого бетер көбөт, бирок, Таңсулуу элдин алдында абийири төгүлөт да, андан кийин ага ким үйлөнөт", деп ар ойдун башын ойлонуп келе жатканда Мелис менен кыздар болуп баары сүйлөшүп жатышты.

- Корочье, - деди Нурлан дегени, - Таңсулуу кайда барбасын далилдей турганы жок, өзү уят болот, давай Мирланды жайлап салабыз.

- Эмнеге, өлтүрөсүңөрбү? - Жибек көздөрүн алайта карады.

- Антпесе баарыбыздын абийирибиз төгүлөт, силердин ата-энеңер билсе эмне дейт, ал баарын айтат. Бир гана жол, Мирланды жок кылыш керек!

- Туура, - деди Мелис, - Эгер ушул иш жабылып калса, ар бириңерге беш миң сомдон ооз басырыкты мен берем.

- Бир пикирге келсек болду, араңардан бирөөңөр шек билгизип койсоңор болбойт!

- Сүйлөштүк, анда тигилерди тезирээк кууп жетүү керек, - дешип машинаны ызылдата өңгүл-дөңгүл жол менен катуу айдап келе жатышты.

Жибек гана оозунан сөз чыгаралбай коркуп келе берди, бир кезде жолдо жалгыз кетип жаткан Мирланды жарыктан улам таанышты да, газды басып, үлгүртпөй уруп кетишти. Жибек бакырып көзүн жумуп ийди.

- Сен эмне болуп жатасың? - Жигити Кемел анын оозун басып калды, - Минтип жүрсөң эчтеке жашыра албайсың.

- Туура эмес кылдыңар, балдар-кыздар, жана эле чогуу отурган баланы өлтүрүп алып, кантип тынч жашайбыз, убалычы? - Жибек ыйлап жатты, - Туура болгон жок…

- Өзүңдү карма Жибек, мына айылга келип калдык. Макулдашып алалы: Мирланды биз көргөн жокпуз, Таңсулуусун дагы, кандай дейсиңер? - Мелис артында отургандарга карады, - Мен эртең менен эрте шаарга кетип калам, колуңардан келсе баарыңар убактылуу биерден кетүүңөр керек, - Машинасын токтотту.

- Каякка кетебиз Мелис, анда мени шаарга өзүң ала кет, - деди Ырыс.

- Сени кайда алып барам? Чогуу жүргөнүбүз болбойт, ар кимибиз өз-өзүбүзчө кетели, - Мелис кызга жини келе карады, - Сен мени жөн эле күйөөңдөй көрөсүң да?

- А өзүң мени алам дебедиң беле, сүйөм деп жүргөнүң жалганбы?

- Болду, азыр сүйүү жөнүндө сөз болууга тийиш эмес, тиги Таңсулуу кайда кетип калды экен, ал милицияга жеткиче изибизди суутуп кетели, - Мелис машинасын ордунан жылдырып жөнөдү.

Жибек ичинен жини келип жатты: "Таңсулуу өз абийирин төккөндөн коркуп унчукпай калат, анын сыры белгилүү, булардын абийирин өзүм төгөм, сөзсүз үйгө барбай эле милицияга барам", деп ойлоп келе жатты…

Мирлан ыргып барып, жол жээгине түшкөн менен анча жаракат алган жок, буту аксап, чекесинен кан шүүнүндөп агып зорго турду. Борпоң топуракка тийгенге жеңил эле, кокус таш же асфальт болгондо талкаланып калмак. Эки сааттай жатып, анан ордунан турган, досторунун бул кылыгына башы жетпей: "Мас немелер мени көрбөй калды го, эптеп үйгө кирип кийимимди которуп алып, Таңсулууга барайын, "мен өзүм алам" деп. Аны эч кимге айтпа дейин, эртерээк жетпесем ызасына чыдабай арыз жазып коет", деп ойлонуп денесинин ооруганына карабай зорго келе жатты. Таң агара баштап, чыгыштан супа салып калганда, атчан адам жанынан өтүп баратып:

- Ой сен кимсиң, кайда барасың? - деди үңүлө.

- Мен Турдаалынын баласымын.

- Ой атаңдын оозугач-чайын десе, Мирлансыңбы, кайдан таң атпай? - Атчан токтой калды.

- Ушул жактан эле, - Башын шылкыйта жооп берди.

- Учкаш.

- Аке, мен мине албайм го, бүткөн боюм ооруп жатат.

- Эмне болду эле?

- Жардан кулап кеттим.

- Эмнеге бардың эле?

- ? . . .

- Кел анда, мен сени өзүм мингизейин, - Аттокур түшө калып аны көтөрүп, атка мингизмек болгондо Мирлан бакырып ийди, бүт денеси ооруксунуп турган, - Сенин бир жериң сынган го, кабыргаңда мандем бар, доктурга барбасаң болбойт, - деп Аттокур аны мингизип, өзү артына учкашып, атка камчы салды.

- Үйгө жеткирип койсоңуз болду, - деди Мирлан онтолой.

- Жеткирбей анан, - деп койду Аттокур.

Аны жеткиргенде атасы Турдалы эшикте жүргөн, Аттокур аны көтөрүп, түшүп жатканын көрүп, чоочулай жетип келди:

- Эмне болду, уулум?

- Эчтеке, - деп Мирлан басып жөнөмөк болуп, чаңырып ийип, көмкөрөсүнөн түштү, Аттокур менен Турдалы кармай калып үйгө алып кирди, Мирлан эчтеке сезбей дагы басып келатканына таң калды, арка сөөгүнөн ажырап, бутунун жоон санынан жарака кетиптир, денеси бүт көгала, ооруканага алып барып жаткырып, ошондо гана козголо албай калды, көрсө кызуулугунан сезген эмес экен. Ал антип, ооруканада жатканда Жибек үйүнө барбай эле, милицияга кайрылды, ал болгонун болгондой айтып келип:

- Мирланга жардам керектир, ал өлгөн эместир, мен алардан корктум, балким мени дагы өлтүрүп коебу деп, - деди ыйлап отуруп.

- Чогуу белеңер?

- Ооба, чогуу отурганбыз, Таңсулуу ичпей койгон, ошого Мелис деген бала тийишип жаткан, анан аны.. - Ыйлап бетин басты, - Аны зордуктап коюптур.

- Мирлан каякта эле?

- Жанында болчу.

- Ал кошо кирдиби?

- Билбейм, биз ары жакта болчубуз, - деп ыйлап айтып берип жатканда, Таңсулуу баш бакты. Ал Жибекти көрүп: "Муну дагы зордуктап койгон го", деп мостоюп кирип келатканда Жибек тура калып аны кучактап:

- Мирланды өлтүрүп коюшту-у! - деп шолоктоп ийди.

- Ким, кимдер өлтүрдү?

- Мелистер, мен дагы машинада болчумун, мен бакырып ийсем Кемел менин оозумду басып туруп алды, алар эч кимиси айтпай шаарга качып кетмек болуп жатышат!

- Акмакта-ар, Мирлан… - Таңсулуу өңү боппоз болуп барып, өзүн жоготуп койду.

- Жардам бериңизчи! Таңсулуу, көзүңдү аччы, эсиңе кел, Таңсулуу! - Жибек аны кучактап бетине чапкылап жатты. Милиция кызматкери жардамдашып отургучка отургузушуп бетине суу сээп, - Көзүңдү ач Таңсулуу, - деп чыйпылыктап жатты Жибек.

Көптө барып, көзүн ачкан Таңсулуу:

- Жибек, Мирланды кайда таштадыңар? - деди акырын үн чыгара.

- Жолдо, жолдо калды, машина менен уруп кетти Мелис.

- Ай кудай ай, өлүп калдыбы Жибек, эми эмне болот? - Таңсулуу көздөрүнөн мөлтүлдөгөн жаш куюла өйдө болду, - Мен ага барышым керекпи?


Толук окуйм десеңер, алуу шарты биерде >>>



п»їjanyzak@mail.ru

+996777329784
Алган материалга шилтеме бериңРёР·!
 © J.Janyzak, Kyrgyzstan 
Ссылки на взятые статьи обязательны!
Яндекс.Метрика