Интернет библиотека Жанызак@басма
Самое дешевое издание книги за счет автора! 

Ватсап: +996777329784
Сотка +996700329784
емейл: janyzak@mail.ru

Книги автора Айгүл ШАРШЕН на кыргызском языке

Аталык парз

Жылдызкан менен Бегиш сүйлөшүп жүрүп баш кошушкан. Бир балалуу болуп, тамтуң басып калгандан кийин экөөнүн арасына кара мышык аралап, уруш-талаш көбөйдү. Күндө ичип келет, андай күндөрү:

- "Кыз экенде баары эле жакшы, жаман катын кайдан чыгат", - деген чын экен, жылтыраган өңүңө кызыкпай, жакшы катын издесем болмок! - деди бир күнү.

- Мен сага жабышып тийдим беле, кааласаң азыр ала бер жакшы катынды! - Жылдызкан тилин тартпады.

- Тилиңдин узундугу жыландыкындай, уусу адамды өлтүрөт тим эле, - Бегиш ачуусу менен чаап ийди эле Жылдызкан:

- Өлүгүңдү көрөйүн алкаш, өзүңдүн ичип жүргөнүңдү билбей, менин балакетимди аласыңбы?

- Энеңди урайын катын болгон, бала-салаңды ал да жогол!

- Мен эмес сен кетесиң, балам менен эч жакка кетпейм мен! - Экөө урушуп жатып, акыры Бегиш сабап салды. Эки күндөн кийин Жылдызкандын ата-энеси келип, аларды ортого алышты. Энеси Жумабү кызына болушуп, күйөө баласына ажылдап киргенде, Жамгырбек аны тыйды.

- Болду, экөөндө тең күнөө бар, биринен болбойт, кана күнөө кимден кетти? - Кыз-күйөөсүнө карады, - Уруш-талашыңар эмне?

- Ата, баарын менден көрөсүңөр, качан болсо ичип келип алып, сөгүп уруп жатса деле, унчукпай коембу? - Жылдызкан ыйлап, балбалактап жатты.

- Балам, жашоону жаңы баштадыңар, уулуңар бар, ичкилик адамга жакшылык алып келбейт, жакшы жашоо үчүн үйдө тынчтык, ынтымак керек, - Жамгырбек токтоо сүйлөп, кыз-күйөөсүнө акыл-насаатын айтты. Бегиштин апасы жок, атасы экинчи аялы менен жашачу. Окууга өтүп, экинчи курстан таштап, Жылдызканга үйлөнүп, айылдын четинен жер алып, эки бөлмө үй салып алышкан. Жамгырбек колунан келгенинче жардам берип турчу. Ошондуктан Бегиш өйдө карай албады, күнөөсү өзүнүн ичип келгенде сөгүп, кагып урушуп калган адатын эстеп, Жылдызкандын тилинин ачуусун айта албады, үндөбөй отуруп, кайрадан жашап калды. Жылдызкан күйөөсүнүн унчукпаганынан пайдаланып, үстөмдүк кыла баштады. Бегиш жакшы эле ичкенин токтотуп, жумуш издеп чыгат деле, кайрадан кызуу келет, өзүн кармап, андай убакта уулуна алаксып, аялына сүйлөбөскө аракет кылган менен Жылдызкан атырылып кирчү болду.

- Ийи, арактан атаң өлгөнсүп, дагы ичип келдиңби, качанкыга ата-энем багат сени, иштесең иште, болбосо мен ажырашам!

- Жылдызкан, жумуш таппай жатам, болуп калса эле иштейм, - Бегиш нымтырай жер карады.

- Жумуш жо-ок, жумуш жо-ок дейсиң, аракка акча табасың, сендейлер керилтип үй салып, үйүн толтуруп, катындарына кийбегенди кийгизип багып жатат, а сен тырмактай балаң экөөбүздү багалбай арак ичип, сенделип басып жүрөсүң!

- Эмне кылайын анан, жумуш табам буйруса, - деп унчукпай жеңчү болду.

Бир күнү Жылдызкан коңшусу менен сүйлөшүп отуруп:

- Тажап кеттим Аккыз, күндө ичип келет, иштеген иши жок, - деп кейип-кепчип калды.

- Ии-ий, мен сага бир сөз айтайынбы? - Аккыз ага акырын шыбырады, - Сен көрүп жүрөсүңбү, Бектин досу келип жүрбөйбү. Анын аялы жок, өткөндө сени көрүп жактырып калыптыр, - деп аны бир чаап күлүп калды, - Ал өзү бизнесмен, тапканы укмуш, кыз жакпай бойдок жүрөт.

- Койчу калпыңды, ошондой бизнесмен болсо, кыздарды жактырбай жүрсө, мени эмне кылмак эле? - Жылдызкан кыткылыктай күлүп, Аккызды чаап койду.

- Чын айтам, келген сайын мага айтканынан күйөөңдөн коркуп, айталбай жүрөм, тааныштырып кой деп, жанымды койбой жатат ой.

- Билбейм ай, күйөөмдөн да тажап кеттим, качан болсо төркүнүмдөн сурап, алып келип отурам, өмүр бою ушинтип жашайлыбы ыя?

- Эй кызык экенсиң, ушу убакта пайдаланып кал да, дагы бир-эки жылдан кийин сени эч ким карабай калат, - Аккыз аны ого бетер көкүтө баштады, - Жанагы ичкичтен, сен эмес көргөн сайын мен тажап, жиним келе берчү болду.

- Көрөм го? - Жылдызкан ойлуу туруп баратып, өзүнчө ойлонуп баратты: "Эмне болмок эле, күйөөмөн жыргабасам, же иштебейт, эгер чын эле жагып калсам, көздү жумуп кете берем", - деген чечимге келип турду. Ошондон баштап, эшикке чыкса, коңшусунун үйү жакты карай берет. Кашайып анысы да келбей калды, Жылдызкандын күткөнүн айт. Бир күнү Бегиш ичпей биртике эт, кант-чай, акча алып сүйүнүп келди.

- Жылдыз, мен жумуш таптым, буйруса крупный алам, бирөөнүн үйүн бүткүчө алдык, ачкычын тапшырабыз, - деди кабагын ачып, бакылдай уулун алдына алып.

- Жакшы болгон тура, эми ичпей жакшылап иштесең.

- Ичпей калайын, уулум экөөңдү жакшы багам.

- Ошент, уулубуз чоңойсо, кийим кийет, чоң ичет, элден корунбагандай бололу.

Бул күнү жубайлар алгачкы күндөрдөгүсүндөй бактылуу бапырап отурушту: "Бегиш иштеп жакшы тапса, мал күтүп, эл катары жашасак, башканын мага эмне кереги бар, уулум чоңойсо, атасы бөлөк дедирбей жашай берем", - деп ойлоп алды. Бегиш ошондон баштап, бир жумада бир келип, жатып иштей турган болду. Жылдызкан уулу экөө калып түнү бою ойлонуп жатып уйкусу кача турган болду: "Эртең Бегиш келет, кийимин жууп, тазалап койдум, келсе тазараак кийип кетсин", - деп кир жууп жаткан. Аккыз келип калды.

- Кир жууп жатасыңбы?

- Ооба, эртең Бегиш келет, кийимдерин жууп коеюн, кайра кетет да.

- Аа-а байкуш десе, "эрдин азабы да, азили да бар" дегени чын, жумуш таап иштеп калганга көңүлүң тынып калдыбы, он-он беш күн, бир ай иштейт, андан кийин кайра эле баягы таз кейпин кийет да.

- Мейли, такыр иштебей, ичип жүргүчө иштеп калып, жакшы болду, - Жылдызкан анын айтканына терикпей, кайра күйөөсүн жактап сүйлөдү.

- Жылдызкан, мен сага баягы иш боюнча келдим, Курманбек эртең менен келиптир, сени көргөн тура, бүгүн бир тааныштыр дейт, - Аккыз аны сынай карады.

- Эже, жинди болсо деле эрим менен болоюнчу, жан кашайганда киши сүйлөй берет экен, балам турса…

- Ой кокуй десе, сени эмеле алып кетип жатты беле, бир жолугуп таанышып кой, жөн эле кире калган болуп. Балаңды ээрчитип бар, - деп коюп Аккыз кетти.

Жылдызкан отурган жеринде ойлуу: "Эмне кылсам, жылуу очогумду суутпай, тынч эле жүрө берсемби, күйөөм турганда эмне кереги бар", - деп бир топко отура берди. Баласы коляскада отуруп, ыйлай баштаганда, ала коюп, үйгө кирди. Жай отуруп, чай ичип, анан бети-колун жууп, кийимин алмаштырды: "Көрсө көрүп коеюн, таанышканда эмне болмок эле, өзү үйлөнбөгөн болсо, мени эмне, көрөт да? - деген ойдо уулун көтөрүп, үйүн бекитти да, Аккыздын үйүнө жөнөдү. Ал келгенде, төрдө жазы маңдай, кашы калың, мурду кырдач, ак жуумал жигит отурган экен. Жылдызкан киргенде, ал ордунан тура калды. Тартынып Жылдызкан шашып кеткенинен:

- Отура бериңиз, биз бул эле жерден келдик, сиз коноксуз, - деди жылмайган бойдон.

- Жок-жок, аял кишини сыйлаш керек, пайгамбарды да аял төрөгөн, эненин таманында бейиш деген сөз бар! - Ал болбой Жылдызканды төргө өткөрдү, - Уулуңуз сизге окшош экен, - күлө карап калды.

- Ооба, мага да атасына да окшош дешет, эмнеси болсо да аман болсо болду, - Жылдызкан эңкейе уулун өөп алды.

- Кантсе да биринчи көрүшүп жатабыз, таанышып алсак кандай болот? - деди ал, - Менин атым Курманбек.

- Менин атым Жылдызкан.

- Эң жакшы болду, эми сүйлөшүп отурсак болот, - Курманбек алдында турган тарелканы ага жылдырып, - алыңыз, - деди.

- Сиз ала бериңиз, мен ушул жерден эле… - Сылык жооп кыла кашык менен аста алып, оозуна алып баратканда, уулу Рамис кашыгын тартып алып, этегине салат төгүлүп калды, Жылдызкан уяла баласын отургузуп коюп, салфетка менен тазалап койду.

- Жылдызкан, жөн эле кой, эчтеке болбойт, бала ошентет да, - Аккыз аны уялбасын дегендей жайгара сүйлөдү, күйөөсү винодон куюп, ар биринин алдына коюп:

- Кана эмесе, Жылдызкан сүйлөп койбойсуңбу, демейде кирчү эмес элең, бүгүн бир келип калыпсың, Курманбек досум келип калыптыр, - деп Жылдызканга карады.

- Сүйлөп кой Жылдызкан, - Аккыз да сүрөп койду эле, ал стаканды колуна алып, сүйлөп кирди.

- Эмне дейин, достугуңуздар мындан ары артып, ар дайым ынтымакта жүрө бериңиздер, баарыңыздарга бак-таалай каалайм, - Жылдызкан жылмая карап, стаканды оозуна тийгизип, кайра коюп койду.

- Апээй, ошо кантип болсун, ошону жөн эле алып кой эми, - Аккыз Жылдызканды нааразы боло карады.

- Мен ичпейт эмесминби, өзүң деле билесиң го, кыйнабай эле койчу, Аккыз.

- Жок-жок, болбойт, бул ичимдик деле эмес, вино, азыраак алып кой эми.

- Болбойт, эртең күйөөм келет, ичкенимди билип калса…

- Тобо-о, Бегиштин мурунку күнү ичкениңди билип койчу касиети барбы ыя? - Аккыз аны сырдуу жылмая карады.

- Болушу мүмкүн, Бегиш абдан сырдуу жигит, - Бек аны карай тамаша ыргытты, - Эч үйдөн чыкканыңды да көрбөйм, мүмкүн ал баарын билип турат го ээ?

- Ошондой болушу мүмкүн, иши кылса корком.

- Сиз абдан ыймандуу келин экенсиз, "күйөөмдөн корком" деген аялды биринчи көрүп турам, - Курманбек Жылдызканды какшыктагандай карап сүйлөдү, - Алып коюңуз эми, биздин көңүлүбүз үчүн, адам көңүлү гүл дешет го, анын сыңары гүл көңүлдү оорутпаңыз да, соолутпаңыз!

- Иче албайм десе болбойсуңар, Жылдызкан көзүн жумуп туруп ичип жиберип, оозун басып калды эле, Курманбек:

- Арак ичкендей ачууркандыңыз да, бул вино эле го? - деп күлө карады.

- Ичип жүрбөгөн соң баары бир эмеспи, ичкилик болгон соң ачуу да, - Жылдызкан кымырына отуруп калды, - Аккыз, мен барайын, балам да уктап калды.

- Кое тур эми, бата кылгандан кийин деле кетесиң, бул эле жерге барасың го?

- Отура туруңуз, күйөөңүздү абдан сүйсөңүз керек? - Курманбек сырдуу жылмайып, аны карап койду.

- Ооба, сүйлөшүп жүрүп, үйлөнгөнбүз.

- Ык… - Курманбек көзүн жумуп ийди, анын жүрөгү чындап Жылдызканды жактырып калган эле, азыр өзүнүн аялын эстеди аргасыз…

Курманбек шаарда окуп жүрүп, кышкы сессиядан кийин келсе, апасы катуу ооруп жаткан экен. Эки кыз бир уул, Курманбек жалгыз бала. Төшөктө жаткан Акылбү уулунун чекесинен өөп:

- Уулум, мен бул оорудан өйдөлөнбөй калдым окшойт, жок дегенде сени үйлөнтүп, келинимди көрүп өлсөм, арманым жок эле, - деп көз жашы кылып араң сүйлөдү.

- Апа, сиз жакшы болуп кетсеңиз анан үйлөнөм, өзүңүз жоолук салып тосуп аласыз, - Курманбек апасынын колунан кармалап, жубата сүйлөдү, - Жакында сакаясыз.

- Кайдан, - Акылбү онтолой карап, уулуна жалдырап ийди, - Сенин келечегиңди ойлоп, азап чегип жатам уулум, эжелериңдин өз жашоосу бар, алардын көзүн карабай үйлөн уулум, баарын даярдап койгом, кыздын ата-энесине да сүйлөшкөмүн, кыз абдан жакшы кыз…

- Апа, мен ал кызды көрбөсөм кантип?

- Көрсөң жактырып каласың, өңдүү-түстүү кыз, акылдуу дагы, үйлөнөм деп сөз бер жарыгым, - дегенде, алсыз энесинин демигип, зорго сүйлөгөнүнө зээни кейип, көпкө ойлонуп турду да аргасыз:

- Макул апаке, сиз өлөм дебеңизчи, мен баарына макулмун! - деп жиберди.

Ошентип, Элмирага үйлөндү. Бир айдан кийин Акылбү кете берди. Ыйлап-сыктап, аны өз жайына койгондон кийин Курманбек окуусуна кетти, келинчеги үйүндө жалгыз калды, эжелери жакын болгондуктан, ага балдарын жөнөтүп карап калышты. Бирок көңүлү жок үчүн Курманбек келбеди, апасынын кыркында келип, кайра кетмек болгондо Элмира:

- Сен кетсең, мен дагы кетем, мен сенин үйүңдү кайтарууга тийдим беле сага, болбосо шаарга ала кет! - деди эле Курманбек ага каршы болуп койду.

- Бир аз чыда, апамдын турпагы сууй электе үйдү жаап, ээн таштап койсок кантип болсун, жайында сырттан окуу бөлүмүнө которулам, анан чогуу болобуз.

- Дагы ошого чейин жалгыз жүрөмбү, элден уялып жатам, күйөөсү карабайт экен деп кеп кылышат го? - Элмира ыйлап жатты.

Курманбек аны эптеп жубатып:

- Эмнеге, мен окуп жүрөм да, болбосо кайда бармак элем, сен мени түшүн, кечээ эле апам өлсө, мен сени алып, шаарга кетип калсам болбойт, эжемдер сени жалгыз койбойт, - деп аста өөп коюп, жөнөп кетти.

Анын жүрөгүндө Элмира үчүн бир дагы жылуулук жок эле, жүрөгү муз менен таш болуп деги жактыра албады. Элмира кашы көзү кара, татынакай эле келин, бирок жылдызы жок эле. Негедир адамда сүйкүмдүү көрсөтүп турган жылдыз болот эмеспи, кээде анчалык сулуу эмес кыздын да адамга жылдызы жанып, өзүнө тартып турат. Элмира муздак эле, канчалык өзүнө сулуу көрүнгөн менен адамдарга жакчу эмес. Курманбек ага бериле албады, сүйө албады. Жазда келем деген бойдон келбеди. Элмира атасыныкына кетип, андан ары күйөөгө тийип кетти. Аны шаарда жүрүп уккан Курманбек айылга келип, эжелеринен аныгын угуп: "Туура кылган экен, баары бир жашай алмак эмеспиз", - деп кубанып алды. Андан бери төрт жыл өттү, көңүлүнө кыз жакпадыбы же өзү кыздарга шыгы жокпу, бойдок жүрөт. Бек экөө аскерде чогуу болушкан, жакындан бери келип, короого чыкканда эки жагы тосулбаган үйдүн эшигинен Жылдызканды көрүп, бир келгенде Бекке:

- Бул келиндин күйөөсү барбы? - деп сураганда ал күлүп:

- Ооба, күйөөсү бир дөөпөрөс да, катын баласын багалбай ичип жүрөт, - деди.

- Бек, мүмкүн болсо ушул келин менен тааныштырбайсыңбы? - деп калды Курманбек.

- Ой сен соосуңбу, анын күйөөсү бар да? - Бек ага таңгала карады.

- Мейли, кандай болсо да тааныштыр…

- Кызык экенсиң дос, башы бош суйкайган кыздар толуп жатса, бирөөнүн аялын эмне кыласың, бирөөнүн катыны бирөөгө кыз көрүнөт болуп жатасың го?

- Баары бир, сен кандай ойлосоң ойло, бирок мага ошону жолуктур! - Курманбек ушинтти да басып кетти. Курманбек аны жан дили менен сүйдү, аны эстегенде уйкусу качып, иштеген ишин да унутуп, бир башкача абалга келди да кайрадан Бектин үйүнө келди, жок дегенде короосунан бир көрүп алгысы келди, көргөн сайын көргүсү, жүрөктөгү эч жанга айтылбаган арзуусун, ак сүйүүсүн дал ушул жаш селкиге арнагысы келди. Бек менен Аккыз ага ары айтса да, бери айтса да болгон жок, отурган жеринде Бекти тикирейе карап:

- Канча кааласаң берем, Аккыз экөөң эмки келгенимде аны менен сөзсүз жолуктургула! - деп алдына бир боо акча таштады.

- Ой дос, мындайыңды кой, эрлүү катын биздин тилди алабы-жокпу, кеп ошондо, - Бек акчасын өзүнө жылдыра жаман абалда калды.

- Кандай болсо да, мен аны менен таанышкым келет! - Курманбек таштаган акчасына карабай туруп кетти.

Ошондон кийин гана Аккыз кеп учугун чыгарып, Жылдызкандын сырын тарткан болчу. Азыр ошолорду ойлоп, эрди-катын бирдемени шылтоо кылып чыгып кетип, экөөнү жалгыз калтырды. Жылдызкан ыңгайсыздана уулун бооруна кысып, туруп кетмек болгондо, Курманбек аны колунан кармай калды.

- Жылдызкан, бир аз отура турчу!

- Кой, сиз менен азилдешип отургудай башы бош аял эмесмин, кечирип коюңуз мени, уулумду кыйнабай үйгө алпарып жаткырайын, - Жылдызкан ыңгайсыздана анын колун түртүп, бир колу менен уулун бооруна бекем кысып, бошонууга аракеттене тартып жатканда:

- Мен сизди көпкө кармабайм, бир ооз гана сөзүм бар, анан бара берсеңиз болот! - деп колун кое бергенде аргасыз туруп калды, - Жылдызкан, мен сенден бир сөз сурасам болобу?

- Сураңыз тезирээк.

- Күйөөңүздү сүйдүңүз беле?

- Сүйгөм, сүйлөшүп жүрүп үйлөнгөнбүз.

- Ал сизди чын дилден сүйөбү?

- Эмнеге сүйбөйт, сүйгөн үчүн мага үйлөнгөн да?

- Жалган! - Курманбек анын көздөрүнөн тигиле карап, - Сиздин көздөрүңүздө сүйүүнүн бир дайыны жок го? - деди.

- Эмне? - Жылдызкан аны элейип, бир азга карап туруп анан, - Кызык жан экенсиз, сөзүңүз бүттүбү? - деди.

- Бүттү, - деп башын ылдый кыла эки колу менен мыкчый чайкап күлүп алды, - Эми бир мүнөткө тура туруңуз, - Курманбек төш чөнтөгүнөн кат алып чыгып ага сунду, кат калың конвертке салыныптыр, - Ушуну окуп, анан мага жообун берээрсиз, - деп коюп кыңкая жатып алды, - Жакшы барыңыз?

- Жакшы туруңуз, - Жылдызкан катты баласынын артына далдоолоп алып, чыгып баратканда Аккыз:

- Кеттиңби Жылдызкан? - деди да кошо чыгып, короонун четине чейин узатып келип, - Жакшы бар эми, капа болбой өзүң жакшылап ойлон, мен деле сени бузуп жиберейин деген оюм жок, бирок жакшы адамдын назарын сындырба. Чынында Курманбек сенин кадырыңа жетчүдөй, күйөөң ичпей калган менен көнгөн адаты калмак беле, бир күнү жумуш жогуна шылтоолоп ичет да, жакшы жашап бактылуу болгуң келсе, жакшылап ойлонуп чеч! - деп кала берди.

Ананчы, акча деген адамды кандай нерсеге алып бараары белгилүү эмеспи, бир боо акча беш миң сом болчу, бекерден келген акчаны аш кылуу дагы оңой эмес, ооздун желин аямак беле?

Жылдызкан үйүнө келип төшөгүн салып, баласын жаткырып жаап койду да, столдун үстүндө турган конвертти колуна алып ары-бери карап: "Окубай эле койсомбу, балким азгырыктын баары ушунун ичинде болуп жүрбөсүн", - деп ойлогон менен карегине жабышып калган сымал, Курманбектин элеси тартыла калды. Анан шаша-буша ачып окуганга киришти.

"Жылдызкан, мен сени капа кылайын деген ойдон алысмын. Бирок күнү-түнү жаныма жай бербеген жүрөгүмдүн үнүн сага жеткире албай күн-түнү азап чегип келем. Анткени, сени бир көргөндөн бери элесиң ээрчип алды, ургаачыга ушул кезге чейин көңүл бурбаган экенмин, көрсө ыйык сезим адамга келмейин, эч нерсени баалабайт турбайбызбы? Мен үйлөнгөмүн, бирок ага көңүл буруп, жашай албадым, балким аны сүйбөдүм окшойт. А сен менин жүрөгүмдүн ээси болооруңа бир көргөндө эле ишенгем, сени мен ушунчалык катуу сүйдүм, андыктан сенсиз жашай албасымды сезип олтурам. Суранам, сүйүүмдү четке какпа, жүрөгүмдү суутпа, балаңа ата, өзүңө сүйүктүү да, туруктуу да жар болуп берүүгө сөз берем, өмүрүмдүн ар бир мүнөтүн кубанычка, ырахатка бөлөөр жалгыз өзүңсүң, сенсиз менин жашоом тозокко айланып, күнүм түнгө айланаары шексиз… Курманбек" - деген жерге келгенде Жылдызкандын колу калтырай кагаз менен кошо конверт түшүп кетти, андан кымбат баалуу чынжырча менен шакек, сөйкө ыргып көзүнө көрүнө түштү: "Кызык, күйөөм туруп, мен ага кантип кетмек элем?", - деп эңкейип чынжырчаларды алды, баасы менен экен, конвертке салды да, кайра коюп койду: "Эртең өзүнө берип коеюн, Бегиш көрсө эмне дейт, кайсы акчага сатып алдың десе, эмне кылам?", - деп уулунун жанына кыңкайып уйкусу качып телмире шыпты тиктеп жатып кеч уктаган, ойгонсо күн көтөрүлүп калыптыр. Үйүн жыйнап, бети-колун жууп чай коюп койду да, конвертти алып сыртка чыгып баратканда, короонун оозунан Бегиш көрүндү. Кыйшая басып, көкүрөгүн жая басканынан эле кызуу экенин сезди Жылдызкан: "Дагы ичип алган тура", - деп ачуусу келип, урушмак болду да кайра: "Өлүп кетпейби, минтип жүрө берсе кетип калам, урушуп мээ короткон кайран сөз", - деп ойлонду да кайра үйгө кирип кетти. Бегиш кирип келип эле.

- Жылдызка, карачы мен канча акча алып келдим, көрдүңбү, уулум экөөңөргө мыкты кийим-кече алсаңар жетчүдөй акча! - деп бакылдап жатты.

- Канча таап келдиң? - Жылдызкан аны жекире караган менен башка сөз айтпады: "Ичип жүрө берсин, бул баары бир көнгөн адатын таштабайт го, Аккыз туура айткан экен", - деген туюмуна ишенди, үндөбөдү. Бегиш иштеген акысынын жарымын алып келген экен, жыйырма беш миң, толук бүтсө, элүү миңден алышмак, үч жүз элүү миңге баалап, жетөө иштеп жаткан. Суз гана акчаны ары коюп, чайын коюп, дасторкон жайды. Кызуу келген Бегиш анын бул мамилесин байкабады, жатып уктап калды. Жылдызкан кайтарып бермек болгон буюмдарын берүүдөн баш тартты, эмне болсо да өз тагдыры үчүн, жакшы жашоого, уулунун келечегине карап баарына көз жумуп кете бермек болду. Бирок кыз кылыгына, аялдык амалга салып, Курманбекти жакшылап сынап көрмөк болду оюнда. Эртеси Бегишти үйүнө коюп, өзү айылдын чоң дүкөнүнө барды да, өзүнө баалуу кийим-кече, бутуна жакшы туфли, уулуна бир сыйра, Бегишке дагы бир сыйра кийим-кече алып келди, азыртан ага шек бергиси келбей, өз оокатына киришти. Кечке маал Аккыз келди, ал Жылдызканды ымдай сыртка чакырып чыгып:

- Бегиш үйдөбү? - деди шыбырай.

- Жок, ал азыр эле чыгып кеткен.

- Жумушунабы?

- Эртең кетет, бирге иштегендеринин бирине жолугам деп кетти.

- Аныңды кечээ эле көргөм, итабар кызуу келди го ээ?

- Ий-и, ичип алыптыр, акча алышыптыр, анан ичишсе керек да.

- Ой ичпеген киши ичпей эле коет, ушуга ишенип, бир мүмкүнчүлүктү колуңан чыгарганы турасың, байкуш сен деп, жүрөгүнө аш барбай жаман кыйналып жүрөт, ишенсең ал сени уш-шунчалык катуу сүйүптүр ай!

- Түшүнбөйм деги, сүйүп эле үйлөндүк, же үйлөнүп алгандан кийин сүйүүнүн кадыр-баркы билинбей калабы, - Жылдызкан ойлуу короонун оозун көз албай телмире сүйлөдү, - Сүйүп жүрүп жетпей калса, ошондо гана адам арман кылып, сүйүүнүн баркын сезет экен да?

- Кой, сени менен сүйлөшүп жатып келген жумушумду унутуп калганымды кара, - эки жагын карана шыбырап койду, - Курманбек сага жолуксам дейт!

- Кантип, азыр менин күйөөм үйдө, эри бар аялды аңдыган кандай неме, андан көрө мунусун алпарып берип коюңуз, - деп конвертти колуна берди.

Аккыз элейе карап койду да, басып кетти.

Ошол күнү Бегиш кайрадан жыгылганча мас болуп келди. Жылдызкан короосунун оозунда турган эле, Бегиш жолдун аркы өйүзүнө бир, берки өйүзүнө бир басып ооп, зорго келе жатканда Бек менен Курманбек да чыга калды. Аларды көргөн Жылдызкан үйүнө кирип кетти.

- Жж-ыл-дыз, ме-мени кеч-чирип ккой-чу жа-ан-ым, ич-иип алды-ым, - Бегиш тамтаңдай босогону зорго аттады да, көмкөрөсүнөн жыгылып түштү.

Жылдызкан ызасынан көзүнө жаш тегерене аны бир топко карап туруп: "Өлүп кет", - деди да жатып алды. Түн бир оокумда ойгонгон Бегиш:

- Ой жок дегенде төшөккө жаткырып койбойт белең? - деп туруп келип жанына жатканда Жылдызкан негедир өз күйөөсүнөн өзү жийиркенип кетти, - Угуп жатасыңбы? - деп ачуулана түрткөндө, жини келип башын көтөрө:

- Сени көтөрүп жаткырганга алым жетеби, арактан атаң өлгөнсүбөй, эсиң менен ичпейт белең, эчтеке билбей өлүк болгуча ичесиң! - деп жиндене кагып салды.

- Койчу эми, балдар ичебиз дегенинен эле, көбөйүп кетпедиби…

- Ошентип ичип жүрсөң, кантип адам болосуң, эгер ичкениңди токтотпосоң баламды алам да, кетем!

- Кой баламды менден ажыратпа, экинчи ичпейм, уулум атасы жок чоңойсо, сени күнөөлөйт, эмне деп жооп бересиң? - Бегиш дале кызуулугу билинип, ылжыңдай аны белинен имере кучактамак болду эле, ал колун түртүп ийди, - Сен эмне болуп жатасың, эмне менин катыным экениң жалганбы?

- Ичип алып сас-сып турсаң, сага ким чыдасын, сен өзүңдү бир карап көрсөң боло, келе жатканыңда коңшулар карап турса, уялганымды сурабай эле кой, ачык эле айтамын азыр, дагы бир жолу ичип келсең, мени токтотуп калам деп ойлобо?

Экөө көпкө чейин чукулдашып жатып, таң да атып кетти. Бегиш башы ооруганынан эчтеке ичпей жумушуна кетип калды. Эки жагын жыйып, баласын жуунтуп, кир жууп, анан ойлонуп отуруп калганда, сырттан Аккыз кирди.

- Отурасыңбы, күйөөң кеттиби?

- Ооба кетти, келиңиз, - Жылдызкан ага жылмая төргө өткөрдү, - Чай ичиңиз.

- Жо-ок шашып жатам, - Аккыз нан ооз тийип эле, чыгып кетти.

- Отурсаңыз боло?

- Кой, жумушум көп, - Аккыз болбой кетип калды.

- Мейли анда, - Жылдызкан унчукпай узата карап турду.

Уулун көтөрүп алып чыгып бараткан эле, алдынан Курманбек чыга калды, экөө беттешип калды.

- Оой сиз…

- Ооба, сени көргөнү келдим Жылдызка, азыр көрсөм эле, кайрадан көргүм келет, түшүнчү, алтышка! - Курманбек аны эки колу менен тосо кучактамак болду, - Кечирип кой Жылдыз, мен сенден жооп угуу үчүн өзүм келдим.

- Мен али ойлоно элекмин, өз турмушум турса, кантип мен ак никемди бузуп, бөтөн эркек менен басып кетем? өзүңүз деле ойлонсоңуз боло, ортодо балам турса…

- Жылдыз, сезип турам, сен деле күйөөңдү сүйбөйт экенсиң, мен сени алтынга бөлөйм, астыңа машина мингизип, кол алдыңа кызматчы жалдап берем, ишен мага! Сен мага түбөлүк жар болуп берсең болду?!

- Жо-ок, мен ойлонойун, бир аз убакыт бериңиз, өзүмө келип алайын, мени кыйнабаңыз, - Жылдызкан аны жалооруй карады. - Азыр кетиңиз, коңшу-колоң көрүп калса, ушак кылат, мындан ары үйгө келбеңиз, мен өзүм жолугам.

- Макул-макул, жаным, мен эки жумадан кийин кайра келем. Мына муну ал, мен муну сага атайын арнап алгам, - Курманбек конверттин ичиндегини колуна кармата чыгып кетти.

Жылдызкан турган жеринде катып калды, Бегиштин паспорту жогунан ЗАГС ала албай уулуна күбөлүк ала алган эмес, ушуларды ойлоду: "Жадагалса өз баласына атын бере албаган неме мени жыргатат беле, андан көрө жашоонун жыргалын көрүп, каалагандай жашаганым жакшы эмеспи, келин болсом да жалдырап турган жигитке кете берсемби?" Ошондон баштап, жуунуп таранып, өзүнө каранып калды. Бир-эки жумадан кийин келмек болгон Курманбек тез эле келип калды. Бул кезде жумушунан көп ичкенинен куулуп, Бегиш үйдө болчу. Жылдызкан ого бетер карайып алды: "Ушундан көрө, өлүп калбайбы, мен ушуга кор болгончо" - деп ойлонуп жатканда Аккыз келди. Бегиш мас болуп жаткан. Ал акырын көзүн ымдай Жылдызканды эшикке чакырды.

- Ай, ушунуңа жаш жаныңды кор кылбай кетип эле калсаң боло?

- Шашпа, мен дагы ойлонушум керек Аккыз, аның дагы бир күнү "эриңди таштап келгенсиң" деп башымды оорутуп жүрсө канттим, "аңгектен качсаң дөңгөккө"- деп азабымды жебеймби?

- Эч кандай азап тартпайсың, төбөмө көтөрүп багат элем деп жатат, кудай десең күйөөң, балаң турса сага ашык болуп, эсин жоготуп калыптыр, бир келген бактыңды теппе!

- Сен бара берчи, бул азыр баш ооруганын жазганы кетсе өзүм барам, - Жылдызкан Аккызды жөнөтүп, үйүнө кирип кетти.

Бегиш коңурук тартып уктап жаткан, жанынан өтө бергенде буруксуп арак жыттанып, Жылдызкандын көңүлүн айлантып жиберди: "Ырысы жок, кантээр экенсиң, балаңдын, аялыңдын сенден кетип жатканын сезээр бекенсиң, шордуу" - деп көзүнөн мөлт этип жаш ыргып кетти. "Кантсе да кыз алган жарым эле, арга канча, күндө минтип ичип жүрсө, адамча жашай албайбыз", - деп акырын отуруп алып, уулун ойнотуп жатканда Бегиш туруп каны катып, суу ичти да башынын ооруганынан эшикке чыкты. Жылдызкан үн дебеди: "Атаңдын канын ичкенсип, дагы кеттиң", - деп ойлоп жатты. Бегиш аялынын унчукпай калганына ичинен кымылдап: "Жакшы акча таап келип койгонго эчтеке дебей калды, эми ичпейм, башым басылса токтотом", - деп ойлоп чөнтөгүндөгү катып алган акчасына баш жазганы жөнөдү. Ал кетээри менен Жылдызкан үйдөн чыкты. Жүрөгү абалкысынан башкача лакылдап, ыйлагысы келип, ары-бери басып тынчтана албай жатты. Көптөн кийин чечкиндүү ойго келди да, Аккыздыкына жөнөдү. Курманбек аны чыдамсыздык менен күтүп туруптур.

- Келдиңби, ардагым? - деп аны көкүрөгүнө кысып алып, бир демге турду да, - Кана, жообуң даярбы? - деп шыбырай сурады.

- Ооба, мен даярмын! - Жылдызкан жер карап туруп жооп берди, - Мен сиздин эркиңиздемин!

- Оо ардагым, мен ыраазымын, - Аста бетинен өөп, - Качан кетели? - деди.

- Сиз качан десеңиз… бирок менин ким менен кеткенимди эч ким билбеш керек!

- Ал сөзсүз, түн катып кетип калабыз, мен даярданып келейин, - Курманбек эчтекеге карабай түндөп, жөнөп кетти.

Аккыз менен Бек ошентип ичтеринен тынып кала берди. Жолдоштуктун милдетин аткарып, алардын тоюна камынып, Жылдызкан менен тымызын сүйлөшүп жатышты. Бегиш болсо көзүн ачпай иче берди. Жылдызкандын аны таштап, басып кетээри түк оюна келген да жок. Үч күндөн кийин Бегиш адатынча эчтеке билбей мас болуп жатканда, Жылдызкан жасана кийинип алып Курманбектин машинасына түштү да, кете берди. Алдыда кандай мүшкүлдүү иш же бакыт турганы ага бүдөмүк болсо да, баарына кайыл болуп турду. Кантсе да өзүн сүйүп, сүйүү катын арнаган жигиттин жары болууга даяр болду. Курманбектин заңгыраган беш бөлмө тамы ичи толгон дүнүйө, экөөнү эжелери аны жакшы тосуп алып, чакан той өткөрүп үйлөнүп алышты. Уулун ала келген. Курманбек аны өз баласындай үйрүлүп түшүп, көтөрүп, эркелетип жаны калбайт, Алар абдан ынтымактуу. Жылдызкан чечимди туура кабыл алганына ичтен өзүнө ыраазы болуп жүрдү.

Бегиш эртең менен ойгонуп, сынып ооруган башынын айласын таппай, чөнтөгүн сыйпалап, эчтеке таппады. Жылдызканды жаткан ордунан таппай сыртка чыкты, төшөк салынбаганын көрүп: "Атасыныкына кетип калган экен" - деген ойдо карыздап иччү дүкөнгө барса, ал жолотпой койду. Үйүнө келип, жарым кап унду, май менен кантты көрдү да, унун көтөрүп барды.

- Мына эже, жарым кап ун, бир бөтөлкө берсеңиз болду, - деди.

- Деги жан койбойт экенсиң го, үйүңдөгү жеген наныңды сатып ичсең, талаада каласың, ырысы жок десе! - деп дүкөнчү аял самапал аракты колуна карматты.

- Рахмат эже, башымды жазып алсам эле, экинчи ичпейм, - Бегиш бөтөлкөнү койнуна катып жөнөдү.

- Тобо-о, аракты койнундагы аялынан, баласынан да артык көрөт, буга окшогондор, - деп дүкөнчү аны жаман көзү менен карап кала берди.

Бегиш башын жазып, эки-үч күн үйүндө жатты, анан бир аз өзүнө келип алып, кайнатасынын үйүнө барды.

- Кел Бегиш, өзүң эле келдиңби? - деди короодо жүргөн Жамгырбек.

- Мм, Жылдызкан келген жокпу? - Бегиш кайра кайнатасына суроо берди.

- Жо-ок, ал биякка келмек беле?

- Үч күн болду, келээр десем жок, анан өзүм келдим.

- Кудай ур, экөөңөр дагы уруштуңар беле? - Жамгырбек күйөө баласынан күмөнсүй карады.

- Жо-ок, урушкан деле эмеспиз, - Бегиш күнөөлүүдөй жер карады.

Үйгө киришти. Жумабү угуп алып, ыйлап кирди. Жамгырбек аны тыйды да, Бегиштин апасынын үйүнө издеп, түндөп тынчсызданып Бегиштин өзүнөн көрө баштады. Эч кимге билгизбей ич арадан коңшуларынан сураштырып жатты. Бирок эч кимден оңдуу жооп ала албай үйүнө келди. Бегишти кошо ала келип, милицияга алып бармак болуп, кеңешип жатканда, эртеси таң заарында эшигинин алдына машина токтоду. Жамгырбек утурлай басып барганда, түшө калган жигит учурашты да кат берди. Жамгырбек катты окуп, үнсүз жини келгени же кубанганы белгисиз туруп калды. Катта мындай деп жазылган экен:

"Ата, апа кандайсыңар? Ата, сиз мени кечириңиз, анткени мен силерге айтпай, Бегиштен өз эрким менен кеттим. Аргасызмын, Бегиш ичкенин токтото албады, адамдай жашоону билбеди, өзүңөр билесиңер, Рамиске күбөлүк ала албады, минтип жүрсө бизди кантип багат? Өмүр бою көз жашымды төгүп, силерден оокат сурап жүрүп өтөт белем? Биздин ЗАГС да жок. Ошондуктан өз тагдырымды өзүм чечтим, сүйлөшүп жүргөн жигитке турмушка чыктым. Мындан аркы бактым ошонун колунда. Кечиргиле ата, апа, менин башка аргам калган жок! Эгерде кызыңарды туура көрүп, чечимиме каршы болбосоңор, ушул машина менен келип кеткиле, биз сиздерди күтөбүз, Жылдызкан, Курманбек" - деп акырына кол коюп да коюптур. Селдейе көпкө турган Жамгырбек каттын маанисин Бегишке айтпай, аны жөнөтүп ийди да, Жумабү экөө кеңешип алып, чабаганчы жигитти үйгө киргизип, чай беришти да, кызынын ал абалын билүүгө жөнөштү. Эркек эмеспи, Жамгырбек кызынын кылыгына ичинен ачуусу келип жатты. Анткени менен сыртынан билгизбеди. Шаарга жетип, заңгыраган кооз үйлөрдү аралап барып, жер үйлөрдүн көчөсүнө кирип токтогондо, үйдөн Курманбек чыга калып, кайра кирди да, Жылдызканды чакырып чыкты, адегенде эле "мен күйөө балаңармын" деп айтыш ага кыйын болду. Жылдызкан акырын чыгып баратканда, жездеси Урмат аны токтотту.

- Жылдыз, кир кире бер үйгө, биз турбайбызбы, "куда-кудагый тосуп алаар эч кимиси жокпу?" деп ойлобойбу, биз эле тосуп алабыз, - деп бажасы Кылычты ээрчитип, дарбазаны ачып, машинаны киргизди да:

- Келгиле кудалар, келиңиздер! - деп машинадан түшүрүп алышты.

Эжелери Айтурган менен Айтолкун дасторконун жайып, жаркылдап тосуп, үйгө киргизип, коюн союп, конок шаанисин кылып жатышты. Жылдызкан менен Курманбек экөө кирип учурашышты эле, Жумабү кубанып, экөөнү бетинен өөп, алкап жатты. Анткени турмуш жайын көргөндө эле: "Садага кетейиним, туура эле кылыптыр, өзүн карай албай ичип жүргөн алкаш жыргатмак беле? Жашоосу ойдогудай, жетиштүү эле экен, кызымды кор кылбай бакса болду" - деген ойдо болуп турган. Жамгырбек деле көргөндөн кийин ошону ойлоп калган.

- Куда, - деди Айтолкун улуусу болгондуктан, - Күйөө балаңар Курманбек биздин жалгыз инибиз, ата-энебиз өтүп кеткен, биз өбөк-жөлөк болуп, ушунун аманчылыгын тилеп отурабыз.

- Эч нерседен кабатыр болбоңуздар, Жылдызканды келинибиз эмес, сиңдибиздей көрөбүз, иним жалгыз, баласын оор көрбөйбүз, бул чоңойсо, Курманбектин бир жагына өбөк-жөлөк болот, - Айтурган эжесин коштоду.

- Биз Курманбекти үйлөн деп чарчап бүттүк эле, үйлөнөм дегенин угуп, кубанып жетип келдик. Айылда чоң үйү турат, бул үйдү жакында алган, бизнеси жакшы, жашоосу кудайга шүгүр, көрүп турасыздар, талаша турган эч кимиси жок, өз оокатын өздөрү жасап, бала-чакалуу болуп, бактылуу жашаса, биздин кубанычыбыз, - Урмат да кайнисине ниети таза экенин, өз бир тууганындай көрөөрүн айтып отурду. Кылыч андан бетер барбалаңдап, кудаларын сыйлап жатты.

- Биз ыраазыбыз го, - Жамгырбек ойлуу алардын ар бирине токтоло карады. - Биз Жылдызканды издеп жатсак, катты алып барып калды, эмне болуп кеткенин билбей да калдык, билип келели деп эле келдик… - Башын ылдый сала, - Жылдызкан жалгыз эмес, эки агасы, бир эжеси, сиңдиси бар, тууган-туушкан дегендей, силер бизди эмес, агалары менен чоң атасы, жеңелерин сыйлагыла, салтта ата-энеси кууп келген адам жок, - деди.

- Ооба айланайын, кабатыр болуп жатканбыз, анан кандай болуп кеткенин түшүнө албай калдык, - Жумабү күйөөсүн коштой сүйлөдү.

- Куда-кудагый, эч кам санабагыла, Курманбек аман болсо баарын сыйлап алат, биз дагы четте калбайбыз.

- Баш алган жер чабылат, чачылат, бүлөбүз жарашса эле, башкасы эч кеп эмес. Курманбегимдин учу узарып, бир башы эки болуп, бактылуу болсо, булардан эчтекебизди аябайбыз, - Айтолкун аларга жылмайып сүйлөп отурду. - Жылдызкан келинимдин башынан ак жоолук түшпөй, убай-чубай ак уул, кызыл кыз төрөп берип, үйдүн ичи баланын күлкүсүнө толуп турса, кандай ырахат, куда?

- Туура айланайын, эми экөө бак-таалайлуу, ырыс-кешиктүү эле болсун, кудай экөөнө ынтымак берсин, - Жумабү чын ниет менен ак батасын берип, ыраазы болуп турду.

Ызаат-сый менен астына акча коюп, кийит кийгизип, кешикти мол салып берип жөнөтүштү. Жылдызкан бактысы башынан ашып, Курманбекти бактысына жолуккандай сезип, жаратканга ыраазы. Курманбек жаңы алган келинчегине келгендин эртеси эле алтын жасалгаларды алып берип:

- Жылдыз ыраазысыңбы? - деди кучактап отуруп.

- Абдан, ишене албай турам, "балким түшүмбү?" деп да ойлоп коркуп кетип жатам, - Жылдызкан ага наздана карады.

- Ардагым менин, мен сени кандай сүйөөрүмдү билесиңби? - деп Курманбек кытыгылай басып жыгылды, - Мен сүйүүнү түшүнчү эмесмин, отузга чыккыча сүйүп көргөн жокмун, башкалар айтса, таң калаар элем, көрсө сүйүү керемети күчтүү сезим тура, акыл эсимден ажырап кала жаздадым, эгер сен макул болбосоң ала качмакмын!

- Койчу, чын элеби?

- Чып-чын.

- Кызык…

- Айтчы Жылдыз, сен мени сүйөсүңбү? - Курманбек анын тизесине башын коюп алып, көзүнө карап, жооп күтүп калды.

- Курман ойлосоң, мен сүйгөнгө жетише албадым, бир жагынан Аккыздын, экинчи жагынан сенин айткандарың, үчүнчү менин зээнимди кейитип, Бегиштин ичип туруп алганы санаага гана салып туруп алды. Ишенсең тагдырыма таарындым, күйөөмө өчөштүм, анан минтип сенин жаныңда отурум, - Жылдызкан ага күлө карады, - Эч кам санаба, мен сенин түбөлүк жарыңмын, кө-өп жылдар бою бирге жашап, уул-кыз үйлөп, небере-чөбөрө көрүп, бактылуу болобуз.

- Жа-аным, мейли жанымда отурганың эле мен үчүн чоң бакыт! - Курманбек Жылдызкандын тизесине башын койгон бойдон, аны кучактап алып, кере дем алып алды, - Менин бактым, ак кушум, кайталангыс ак сүйүүм!

- Ыраазымын, өмүрүм өткүчө ыраазымын, сен жолукпасаң эмне болоорумду ким билет эле? - Жылдызкан ойлуу, аны эңкейип өөп койду, - Бактыма жаралсаң керек, бизди тагдыр жолуктурду, Курманбек!

- Туура, тагдыр кошту экөөбүздү, - деп сүйлөшүп отурду, айтылып бүтпөгөн сүйүүнүн сөздөрү, жүрөк эргиткен, көңүл көкөлөткөн сезимдер экөөнү ушул ирээт бактынын бийик чокусуна чыгарып турду. Рамисти өзүнчө жаткырып коюп, түндүн керемет шоокумун тыңшап, бири-бирине ырахаттуу сезимдерди арнап, сүйүүнүн алгачкы жемиштерин эки жүрөк бирине-бири тартуулап жатты.

Бегиш эмне кылаар айласын таппай, ичмек турсун баласы менен аялын ойлоп, үйүнөн чыга албай калды: "Ага эмне болду, балким менин ичкениме жини келип, апасы бекитип жаткандыр, же шаарга кетирип ийдиби? Эмнеге ичкиликти катын баламдан артык көрдүм экен, чын эле ичпей туралбай калгамын, мага чала, кокус өлүп калса канттим, а баламчы", - деп сары санаага батып ачка ток жата берди. Жылдызкан беш миң сомду сандыгына салып катып койгон, ичээрге эч нерсе жок калганда сандыкты ачып, сатканга бирдеме издеп жатты. Аңтарып жатып жаңы эркек көйнөк, эндей кездемелерди таап чыкты: "Эптеп өткөрүп, жегенге бирдеме алсам болду", - деп ойлоп, кайра буюмдарды ичине салып жатып, баласынын көйнөгүнө оролгон акча чачылып кеткенде, сүйүнүп кетти. Тамак ашын алып келип, анан негедир оюна досу түштү, ордунан туруп, ага баратып короосунун жанында турган Бекти көрүп, андан бирдеме сурамакка аны карай басканда ал короосуна кирип кетти, Бегиш артынан барып:

- Бек, ээй Бек, токтой турчу!

- Эмне болду? - Ал бурулуп сүйбөгөндөй бурк этти.

- Токточу, - Жетип андан жактырбаганын сезсе да.

- Бек, Жылдызкандын кайда кеткенин билбейсиңби? - деди.

- Өз катыныңды сен билбесең, мен кайдан билмек элем?

- Жөн эле сүйлөсөң эми, теңтушпуз го. Аккызга кайда бараарын айтпады бекен?

- Аны кайдан билем, өзүң өлгөн доңуздай болуп күндө ичип, коңурсуп жатсаң, аял дегендин кадырын билбесең кетет да, кетээр катын сырын бирөөгө айтмак беле?

- Иттики десе, өзүмдөн да өтүп калды, аның туура, кой мейли кошуна, - Бегиш үңкүйө басып баратты.

Досу өзүнө окшоп ичип коюп, кара жанын багып, жашап жүргөн Бактыбек деген бар эле. Жолдо кетип жатып, дүкөнгө кайрылгысы келди, бирок өзүн токтото ары жөнөдү, алдынан чыга калган бет маңдайындагы коңшусу аны көрүп:

- Беке кандай, мына эми оңолупсуң, ушинтип эле ичпей жүрө берсең болот эле го, катының да кетпейт эле, - деп бакылдап калды.

- Ит болдум, ушу каапырдын айынан катын-баламды жоготуп алдым, катуу таарынды го, көңүлү калды.

- Таарынмак турсун, аның эрге тийип кетпедиби?

- Эмне?

- Эмгиче уга элексиңби?

- Сен эмне деп жатасың, кайдагы катындардын ушагын угуп алгансың го? - Бегиш ишенип-ишенбей аны оңурая карады.

- "Катын каңырыш укпайт, укса калп болбойт" дейт, катындардын ушагы жок эле, болгон иш, сасып ичип жүрсөң, койнуңдагы катының качат да? - Дүйшөбай аны жини келе карады, - Керек болсо кайнатаңдар ага барып келген!

- Кантип, Жылдызкан койнумда жатып эле эр издеп жүргөнбү? Андай болушу мүмкүн эмес, бул ушак, ушак, ушак!!! - деп темтеңдей басып баратты, ал азыр ичпей мас болуп турду.

Үйүн көздөй сенделип баратты: "Мен аны табам да өлтүрөм, менден кыйын күйөөнү тапканын көрөм, эн-неңи урайын акмак десе! Эрдин башын аттап кеткен кандай болоорун ага көрсөтпөсөм элеби, баламды бирөөгө кор кылбай алып келем", - деп ойлонуп жатты. Ачуусу келип, жаны жай албай дүкөнгө барып, беш бөтөлкө аракты алып келип алды да, иче баштады, эч нерсе билбей улам көзүн ачып, кайра ичип алат, ошентип ал ызасынан жан кейиткен санаадан кутулуш үчүн ичип алып, издеп барууга чамасы келбеди. Акыры көзүн ачпай ичип жатып, бир айдын ичинде сакал муруту өсүп, эч ким тааныгыс болуп өзгөрдү. Тамак аш ичпей карандай ичкилик ичип, эси ооп жатып, дайыны чыкпай калды, бир күнү атасы анын дайынын угуп, кабар алганы келип, үйдө өлүп жатканын көрдү. Ал колуна бош бөтөлкөнү кармаган бойдон үзүлүптүр, аргасыз ыйлап-сыктап, алып кетти да, өз жайына койду. Ошентип Бегиш аял, баласынын таштап кеткенине чыдай албай, акыры өлүп тынды…

Жылдызкан анын өлгөнүн Аккыз менен Бектен укту, зымырайып унчукпай тим болду, анын ичип жатып өлгөнү аны ого бетер жиндентти: "Өлүп кеткир, арактан атасы өлгөнсүп, катын-баласынын кеткенин да сезген эмес го?", - деп ойлоп уулун жыттап коюп, отуруп өзүнүн азыркы бактысына ыраазы болуп турду. Курманбектин өзүн чын жүрөктөн сүйгөнүнө көзү жетип, ага бериле баштаган, Рамис тамтаңдап басып калган эле, Курманбек жумуштан келип, үйгө кирип келе жатканда.

- Ата, ата-ата… - деп аны көздөй канатын жая жетип барганда, кубанып кулачын жайды.

- Уулум, жыгыласың, садага кетейин десе, атасынын уулу го, сагынып кеткен го атасын, - Курманбек көтөрүп ала коюп, көкөлөтө өөп жыттап жатты, ан сайын борс-борс күлгөн наристе анын кулагын, оозу-мурдун кармап ойноп жатты.

- Ата-ата-ата!

- Атаң айлансын сенден!

Аларды карап турган Жылдызкан көзүнө жаш тегерене кубанычтан кудайга, ушул алган жарына ыраазы болуп, көз жашын көргөзбөш үчүн ашканасын көздөй басканда, Курманбек:


Толук окуйм десеңер, алуу шарты биерде >>>



п»їjanyzak@mail.ru

+996777329784
Алган материалга шилтеме бериңРёР·!
 © J.Janyzak, Kyrgyzstan 
Ссылки на взятые статьи обязательны!
Яндекс.Метрика