»нтернет библиотека ∆анызак@басма
—амое дешевое издание книги за счет автора! 

¬атсап: +996777329784
—отка +996700329784
емейл: janyzak@mail.ru

 ниги автора јйгүл Ўј–Ў≈Ќ на кыргызском €зыке

Ќамыс

“октогул жердиги таластык, “октогулда жашап, жердеп калган. —оно эң улуу кызы. Ёки уул, бир кызы жаш, колунда жок жарды болгондуктан эптеп күн көрчү. јпасы “олкун жоош момун, күйөөсүнүн айтканына каршы болбогон жан эле. —оно он үч жашка чыкканда —адыбай уулу  убанаалы деген колунда бар адам баласына кудалап, сөйкө салып койду да, күркүрөгөн күздө мал семирип, мөмө-жемиш бышкан кезде келинин алып кетти. —оно өтө жаш, элеңдеп карышкырдан корккон бөжөктөй көшөгөдө отурду. ќн үч жашар секелектин оюндан башка оюнда эмне болсун, боз үйдө отуруп алып, керегеде илинип турган тулупту көзү чалып, аны ала коюп ойногусу келди. Ѕирок чоочун үйдө эки жагын карап турса күйөөсү кирди. Ѕашында үкү тебетейди алып жоолук салып койгон, улам шыпырылып түшкөн жоолукту алып жанына коюп койгон эле.  айненеси јрзымбү мурун бир кирип кайра чыккан.  убанаалынын баласы —убанаалы эле, ал кирип жаш кызды карады. —убанаалы он тогуздагы болуп-толуп турган жигит эле, —онону көрүп күлкүсү келди да, жанына отурганда ал ары жылды.

- —оно, менден качпа, мен сенин күйөөң болом да?

- ?

-  ел, жаталы.

-  ойчу, апам менен эле жатам.

- Ёмнеге, эми мени менен жатасың. - —убанаалы аны өзүнө имере тартып кучактаганда —оно аны түртүп, өзү ары жылып кетти.

-  ет азыр, кетип калыңыз!

 өздөрүндө мөлтүлдөгөн жаш. јнын ушул турушун айтып берүү кыйын эле, ыза менен бирге кимдир бирөөгө кек кайнап турган. Ѕирок жаш кыз турса баралына жетип болуп-толуп турган жигит тынчып турмак кайда, эптеп көндүрмөк болуп жатканда жеңеси “отукан кирип келди да, кызды ой-боюна койбой чечиндирип төшөккө алып келип:

- —оно, сен эми бул баланын колуктусусуң, качпай жүр макулбу, бардык кыздар ушинтип эле күйөөгө тиет, мен деле ушинтип келин болгом, жата гой, - деп жумшак сүйлөп бетинен өбө жылып берди да чыгып кетти.

јкактай жаш кыз, секелегинде күйөөнүн койнунда а€лдык милдетин аткарып, келин деген атка конду. џйлап-ыйлап соолугуп уктап калды. ∆анында жаш балтыркандай солкулдаган, эне сүтү оозунан кете элек кыздын көз жашын —убанаалы ойлогон да жок.  учактап жатып корстон болду. Ёртеси төшөктү текшерип, жеңеси көрүндүк доолашып жатты:

-  удагый-куда, келиниңер эркек төрөдү, көрүндүк бериңиздер!

- Ѕолсун айланайын, болсун, көрүндүгүңө бир тай, - деди  убанаалы сакалын сылай сөөлөт менен.

- Ѕолсун, болсун кудагый, келиним эми баламдын үйүн толтуруп, убай-чубай уул-кыз төрөй берсин!

јрзымбү —ононун жеңесине ыраазы боло кубанычын жашыралбай кийит кийгизип, дасторконун кенен жайып, кайрадан кой союп коноктоп, кетээринде тай жетелетип, кыздын жеңеси кубанычтуу кайтты. јлар кыздын кийинки жашоосуна, тагдырына кайдыгер, тээ алмустактан келе жаткан кыргыздын салтын кубаттап, бактылуу болушун каалашты. Ѕирок кыз жүрөгү музга айланды, —убанаалыны көрөйүн деген көзү жок, апасы эптеп артынан көшөгөсүн жөнөткөндө ыйлап-сыктады эле атасынын: " айрылып эшигимди аттабасын, күйөөдөн чыгып келсе кызым деп жүзүн карабайм", деп айттырып ийгенинен улам апасынын бир тууган таежеси тыйып кетти. ќшентип бир үйдүн келини болуп жүрүп күйөөсүн жактырбай койнуна жатканда ары карап көргүсү келбей кээде бечара токмок жечү да болду.  ээде —убанаалы анын жаштыгына карап тим койчу. Ѕирок күндө сууга барганда ыйлап-ыйлап алып эптеп бир ай өттү. јпасы “олкун өзү кызынын абалын бир көрүп келүүгө келди да боздоп ыйлаган кызына боору ооруп үйүнө келгенде күйөөсүнө кыңкыстады. ќшол кезде “октогул туугандары менен байланышып, “алас жергесине көчкөнү жаткан. јргасыз а€лынын айтканын угуп, салмактап көрдү да, —онону ала кетмек болуп чакыртып алды да —убанаалы кеткенден кийин  етмен-“өбөдөн өз элине көчүп кетти. —оно күн өткөн сайын бою өсүп, суйсалган кыз болуп баратты, ал чоңоюп эсине кирген сайын өзүнүн кордолгон жаштыгына ызаланып, атасына нааразы болуп жүрдү. Ёлине келип, туугандарынын арасына орун алгандан кийин —оного көзү түшкөндөр көбөйдү. —оно болсо, ошол айылдан ∆акшыбек деген жигит менен таанышып сүйлөшүп калды, ∆акшыбек жетим бала, бир а€л алып ажырашып, бир баласы бар экен. “аластын  ара- оюн деген колхозунда жашап калышты. џдырыс уулу ∆акшыбек менен —ононун ошондогу сүйүүсү кылымдарды карыткан дастан, поэма, жомок сы€ктуу айтылып бүтпөй турган тунук махабат элеЕ

—оно дагы ата-энесинен жашырынып суу боюна барып, андан ары экөө жетелешип алып, адыр-түздүн жадыраган сулуулугуна суктанып, гүл терип кубалашып ойногондо тирүүлүктүн эң сонун керемети өздөрү үчүн гана берилгендей бул дүйнөнүн ашуусу бийик тоосундагы улар менен тең жарышып жашоодо өмүр менен өлүмдүн, кошулуу менен ажырашуунун бар экенин эске албай өксүк дегенди жокко чыгарып кумардан чыгып чер жазышаар эле.

- —оно, - деди бир күнү ∆акшыбек. - Ѕиз эч качан ажырабайбыз ээ? - деп —онону кучагына кысып туруп.

- Ёч качан, мен сенден ажыраган күнү өлүп калам, - —оно жигитке ого бетер кынала көздөрүн моймолжутту.

- —оно..

- »и-ии.

- ћен сени жанымдан да артык көрөм.

- ћен дагы.

- ∆аным, экөөбүз баш кошсок абдан бактылуу жашайбыз, анан кө-өп балалуу болобуз ээ?

- јлбетте бактылуу болобуз, - —оно жигиттин ийнине башын жөлөп алып улутунуп алды, - ћен сага таза бойдон бара албаганыма өкүнөм, күйөөгө тийип чыкканыма атам гана күнөөлүүЕ - ћуңа€ түштү келин.

- Ёч кабатыр болбо жаным, мен сага жолугуп калганым үчүн бактылуу болуп турам, - ∆акшыбек келинди саамайынан сылай жыттап койду, - Ѕиз баш кошобуз, балдарыбызды чоңойтуп өстүрөбүз.

- јлтыным, сага ыраазымын.

- —оно.

- »и-ии.

-  ачан макул болосуң, мен тез эле үйлөнгүм келип жатат, ата-энеңдин алдына агамдар келсинби?

- јзырынча болбойт, атам мага нааразы, күйөөдөн чыккан ал үчүн абдан у€т экен, намысымды түшүрдүң дейт, - ∆ер карай сүйлөдү —оно.

- Ёмнеге, көңүлүңө жакпаган адам менен түбөлүккө кантип жашамак элең, сүйүү болбосо жашоо кантип болсун?

- ћен өтө жаш болсом да аны менен жашагым келбеди, жаштыгыма карабай күйөөгө бергенине капаланам, - деди —оно.

Ёкөө көпкө чейин сүйлөшүп турушту, дал ушул күнү атасы “октогул атчан келе жатып, —ононун бейтааныш жигит менен турганын көрүп ачуулана үйүнө келип “олкунга кыйкырды:

-  ызыңды тыйбайсыңбы, ким менен сүйлөшүп жүрөт? Ёлге журтка кеп кылып, эркек менен турганы эмнеси, бүгүндөн баштап үйдөн чыкса жыга чабам, айтып кой тынч жүрсүн!

- јчуулана бербечи эми, жаш кыз болсо сүйлөшсө сүйлөшүп койгондур, же бирдемени сурап тургандыр, - “олкун күйөөсүнө токтоо жооп берди, - Өз эркине койбой күйөөгө бердиң, жаш неме өз теңин тапсын да, үйдөн чыкпаса күйөөгө кайдан тиет?

-  үйөөнү өзүм табам!

- Өзүң тапканың ошолбу, баланын көз жашына карабай сыздаттың, - ”шул жолу “олкун күйөөсүнө сөз бербей кызынын таламын талашып жатты, - Ёрте күйөөгө берип, окуй албай да калды.

- ќкуп чилистен болмок беле?

- ∆ок дегенде кат таанып калат эле да.

- “ааныбаса койсун, айтканым айткан, бүгүндөн тартып үйдөн чыкса өз колум менен өлтүрөм!

“октогул ачуулана эшикке чыгып кетти. “олкун ойлуу телмире отуруп калды. „ыгып бараткан атасынын алдынан чыга калган —онону акшы€ бир карап алган “октогул басып кетти. Ёнесинен угаар деп ойлоду ал, ачуусу тарагыча басып жүрүп. —оно үйгө кирип келип апасына бир сөз айтмакка камданып калганда “олкун аны сүйлөтпөй:

- јтаңа жолуктуңбу? - деди.

- ќоба, эмне болду, апа?

-  им менен сүйлөшүп турдуң эле, көрүп калыптырЕ

- „ын элеби? - —ононун өңү бозоро түштү.

- ћенин калп айтканымды көрдүң беле?

-  ечирип койчу, апа, - —оно ушинтти да отуруп калды.

Ёне бала үндөбөй карашып калышты, эне сезди кызынын көздөрүндө улуу сүйүү турганын, жүрөгү зырп этип алды: " аралдым ай, тилегиңе жетсең экен, атаң кайда бармак эле, акыры көнөт да, бактылуу эле болсоң болду", деп ойлонуп алды. Ѕирок ошол эле учурда ∆акшыбек үйүнө келип, эң улуу ага-жеңесине сөз баштады:

- Ѕайке, үйлөн деп эле жаттыңар эле, мен таптым, эми качан үйлөнөйүн?

- ќо азамат, үйлөнсөң үйлөн да, качан алып келесиң? - Ѕагышбек инисин мулуңдай карап жооп күттү.

- Ѕайке, “октогулдун кызы, сүйлөшүп койдум, өзүңүз барып, ата-энеси менен сүйлөшсөңүз болот.

- јй бала, - жеңеси Ѕуудайбек ∆акшыбекти ормое карады, - “октогулдун эрден чыккан кызынбы?

- Ёрден чыкса эмне экен, жеңе? ћен жактырып калдым, экөөбүз сүйлөшүп жүрөбүз. ∆еңе, коюңузчу эми, макул деп эле койсоңуз, - ∆акшыбек жеңесине жагалдана күлүп жанына барды, - јбысын болот да, жеңе, туурабы?

- Ёгер аны алам десең мен таптаза каршымын, эжелериңе айтамын, сага а€лды өзүбүз табабыз.

- ћен андан башканы албайм!

- јнда ошонуң менен каалаган жакка бара бер! - деп Ѕагышбек дагы а€лынын сөзүнө кошулганда ∆акшыбектин аргасы кетип:

- Ѕайке, эмнеге каршы чыгып жатасыңар, өмүрүмдө өз каалаганыма баш кошсом жаманбы? - деди агасын карап, - Ёгерде ата-энем болсо деле укмак сөзүмдү, тилимди алмак, байкуш балам бактылуу болсун демекЕ

-  өп сөздү кой үкөм, андан көрө жеңеңдин тапканын көр, ал сага жагып калышы мүмкүн, колунда бар кишинин кызы дейт, “октогулдун колунда жок, аны эмне кыласың, сени эмес өздөрү тойбогон немелер.

- “ойбосо койсун, биз —оно экөөбүз бактылуу жашайбыз, мен аны сүйөм байке, уктуңузбу, сүйөм! - деп ∆акшыбек ордунан туруп эшикке чыгып кетти.

“алашып-тартышып бир пикирге келе албай ∆акшыбек ага-жеңесине таарынып —оного жолугуу үчүн анын үйүн акмаласа да ага жолуга албады. Ѕул ортодо ачууланган “октогул өз чечими менен кызын  ененбайдын уулу  убанычбекке бермек болуп, сөз бекитип, —онону үйдөн чыгарбай кайтарууга алып күйөөгө берүүгө камынып жаткан. —оно көз жашын төккөндөн башка эчтеке кыла албады. јргасы кеткен ∆акшыбек бир жеңесине жолугуп, чындыкты айтып жан үрөп түшүндүрмөк болду эле, ал:

- ћенин колумдан эчтеке келбейт, кайнагам абдан ачуулуу киши, кызды такыр чыгарбагыла деп жатат, - деди.

- ∆еңе, жардам бериңиз бизге, биз бири-бирибизди сүйөбүз, —онону экинчи жолу бактысыз болуусуна жол бербейм, аны алып кетем.

- ∆ок, андай болбойт, сөздөрү бүтүп калды, эртең кызды алып кетишет, - —улуукан анын айтканына көнбөдү.

-  удай жалгагыр бизди бөлбөгүлө жеңе, мен —онону сүйөм, жакшы көрөм, болбосо ата-энесине өзүм жолугам, - ∆акшыбек —улууканга жалдырай карады, - Ѕир эле жолу жолуктуруп койсоңуз, өзүнө бир жолугайын.

- Ѕолуптур, мен силерди карап турам, алыс кетпей ушул жерден сүйлөшүп, кайра кетесиң, - деди —улуукан аргасы кете жигитке боору ооруй үйдү карай басып баратып.

 өп өтпөй эле —улуукан —онону ээрчите жыла басып жетип келди. Ёки жаш бири-бирин кучактап, сагынычы тарагыча ооздорунан сөз чыкпай турушту, тээ бир топтон кийин гана ∆акшыбек аста шыбырады:

- —онун, качып кетпейлиби?

-  антип?

-  етип калалычы, эч ким табылбас жакка, алыс жакка кетип калалычы, макул деп койчу.

- Ѕолбойт, атам ага көнбөйт, ал экөөбүздү таап алат да өлтүрөт.

- ќшончолук каардуубу?

- ќоба.

- Ќеге өз баласынын бактылуу болушун каалабайт?

- Ѕилбейм, балким мени бактылуу кылам деген ойдодурЕ

-  антип, сен өзүң сүйбөгөн адам менен бактылуу болмок белең?

- јтамдын түшүнүгү ошондойдур, мен башканы сүйөм деп а йтуу менин колумдан келеби, эрким жетеби, кыз байкуш ошондой эрксиз, аргасыз жан турбайбызбы? -  елиндин көзүнөн жаш төгүлүп турду.

јл ушу кезде не кылаарын билбеди, аргасыз капаска түшкөн чымчыктай эт жүрөгү тыпырап жатты, кетип калайын дейт ага чыдабайт, акыры:

- ∆акшы, үйүңө эле алып барчы, атам аерден алып кете албайт, элиң бардыр, ошолордон батынып, мага эчтеке дебей калтырып коер, - деди.

- Үйдөгүлөргө сүйлөшөйүнЕ

- јнда эртең ушул маалда өзүм чыгам, жеңем билбесин.

- Ѕолуптур. - ∆акшыбек так жооп айта албады, агасы менен жеңесинин каршылыгын келинге билдирүү кыйынга турду.

јрсар жооп менен экөө эки жакка бөлүндү.  елиндин көңүлү тына түшкөндөй болду, сүйгөнүнө ишенди. Өзүн бактылуу сезип, жеңесин байкамаксан боло өзүнүн бөлмөсүнө кирип кетти. ∆акшыбек үйүнө келип төшөгүнө жата кетти, эмне арга кылаарын билбей ойлонуп жатты. Ѕирок эч кандай арга табалбасын сезди. “үнү бою ой-санаанын кучагында уйкусу качып жатып эртең менен башы ооруп зорго турду. јнын түрүн көргөн агасы Ѕагышбек аны ормое карады:

- “үнү бою уктабай кайда жүрдүң, түрүң эмне болгон?

- —илер ушуну кааладыңар беле, эми менден үмүт үзүп кое бергиле, —онону  убанычбекке алып бергени жатыптыр, мен бул айылда жүрө албайм, кетем!

- ∆акшы болуптур, тийсе тиет да, сен дагы үйлөн, эмнеси бар экен? - ∆еңеси ашкана тамдан келатып үн катты.

- —илердин максатыңар орундалды, мени өз сүйгөнүмдөн ажыраткыңар келди эле, мен силер үчүн адам эмесмин да, - Ёшикти көздөй кадам таштаганда:

- ќтур! - деди агасы, - Ѕир а€л үчүн өзүңдү таштап салгың келип жатабы, кайдагы бир неме сага јйчүрөктөй көрүнүп калган го?

- ќоба байке, мен аны сүйөм, сен сүйүүнү билбесең ошентесиң да, эгер сүйүп көрсөң минтпейт болчусуң, - деди ∆акшыбек токтой калып, - ∆үрөгүң жок!

- Ёмне, эмне дедиң ы€?! - Ѕагышбек туруп анын жанына келип ∆акшыбекти карыдан тартып өзүнө каратты. - Ёмне дедиң, мен сүйүүнү билбеймби?

- Ѕилсең, сүйүп көрсөң мени түшүнөт элең, каршы болмок эмессиң! - деди да ∆акшыбек чыгып кетти.

- јкмактын баласынын айтканын кара, сүйүп көргөн эмессиң депЕ - Ѕагышбек туталана жини келгенинен жаактары түйүлө, үйдүн ичинде ары-бери басты. - ќоба, туура айтасың, менде жүрөк жокЕ

- Ёмне болуп кетти, ошол иниңдин кы€л-жоругун билип туруп туталана бересиңби, болду эми чайыңды ичип ал, - деген Ѕуудайбекти ал кагып жиберди.

- »че бер өзүң!

- Ёмне, жиниңди менден чыгарасыңбы? - ј€лы аны акыра€ карап сүйлөнүп кирди. - ∆үрөгү жок дегенге капаланып жатканыңды билем, ƒаткайым үчүн жинди боло жаздаганыңды ал кайдан билмек эле, ооба ал билбейт, ал эми мен эң сонун билемЕ

- Ѕилсең ошол, бежиребей тилиңди тый!

- Ѕолду эми, сен үчүн деле бирөөнүн жанын үрөп жашап жүргөн а€лды түшүн, балдар турат, менин күнөөм кайсы? - Ѕуудайбек телмире ыйлагысы келип ызалана отуруп калды.

Ѕагышбек эшикке чыгып кетти. —ыртта көпкө басып жүрдү: "ќоба, мен акмакмын, жүрөгүм жок, сүйүп көргөн эмесмин", деп алды да, өз башынан өткөндөрүн ойлонуп жатты, көз алдынан жыйырма жыл мурун өткөн оку€ чубуруп өтө баштадыЕ

Ѕагышбек он сегизге толуп, баралына келип турганда, ата-энеси кубанычтын койнунда уулуна айылдан кыз издештирип калды.  олунда бар болуп, өтө бай болбосо дагы орто чарба эле. џдырыс өз оокатына тың, мээнеткеч адам болчу, а€лы јккүл өзүнө төп келген жар, экөө ынтымактуу жыйырма беш жыл жашап, эки уул, үч кыздуу болушкан. Ёң улуусу Ѕагышбекти үйлөнтөбүз деп, бар тапканын жыйып, камына баштаганына көп болгон. јнан капысынан Ѕагышбек ƒаткайымга айылдагы чоң тойдо жолугуп калды. Ёкөө эки-үч жолу жолугушуп, бири-бирин сүйүп калды.  олунда бар кишинин карегиндей сактаган жалгыз кызы болгондуктан ƒаткайым ар убак үкү тебетей кийип, үлүбүрөп аппак кош этек көйнөк кийип жүрчү. јта-энесине айтып келгенде џдырыс:

- ”улум, јрстанбек бизди теңине алаар бекен, бу чөлкөмдүн бай адамы, кызын береби бизге? - деди жаны кейигендей.

- јта, бир барып алдынан өтүп көрүңүз, болбосо ƒаткайымды ала качып алам.

- ќй бала, сен соосуңбу, сен ала качып алганда соо коебу сени, бизди көпкөн инилери чаап кетпейби? - Үрпөңдөй карады јккүл.

- „аап албайт, ƒаткайым өзү жооп берет, - деди Ѕагышбек ишенимдүү. - Ѕиз бири-бирибизсиз жашай албайбыз.

-  удай билет, - деп үңкүйдү апасы.

- “обокел, кыз сендик болсо јрстанбектин эшигине коркпой эле барам, тиги јбыш байкеңди чакыр, бир бээни жетелеп алып куда түшүп баралы, - деп џдырыс тобокел кыла уулуна дем берди.

ќшонун эртеси јбыш, айыл кадырманы  улубай менен џдырыс болуп јрстанбектин эшигинин алдына бир бээ, бир музоолуу уй, он кой кылып айдап барып, ƒаткайымга куда түшүштү. јрстанбек аргасыз кызынын көңүлү үчүн макулдугун берди. јнткени күпүлдөп келгендерди кайрымак болгондо, эрке кыз чыга калып:

- јта, мени бала ордуна асырап отурасыз, арманым кыз болуп калганым, кыз өмүр бою ата-эненин төрүндө жүрбөйт экен, эгер ушул келген адамдардын назарын сындырсаң, анда мен түбөлүк төрүңдө калам! - деди таста€.

јрстанбек кызын бир карап алып үйүнө кирип:

-  иргиз тигилерди, - деп а€лына кайрылды.

ќшентип аргасыз тома€кка куда болмок болуп, күркүрөгөн күздө той берип, кызын узатмакка сөз берди. јдам баласынын саат сайын өзгөрүлүп турчу тагдыр жолу эч кимисине белгисиз эмеспи. џдырыс капысынан ооруп көз жумду, анын кырк ашын бере электе эле јккүл кете берди, төрт жетим кала берди, ошондо ∆акшыбек беш гана жашта болчу. Ёки кызы удаа бойго жетип калган эле.  ийинки жылы күзүндө Ѕагышбек атасынын бир тууганы јбыш болуп келинди алып кетүүгө барганда, јрстанбек кызын бербей койду:

- —илерге эми кыз бербейм, кара жолтойсуңар, ата-энеңерди жутуп алдыңар, кызым топ жетимди бакканга барбайт.

- јта, кантсе да бата бар эмеспи? - деди ƒаткайым.

- Ѕата нике эмес кызым, бузуп койсо болот, сени эми ал үйдүн босогосун аттатпайм!

- ћен анда өзүмдү-өзүм өлтүрөм! - деп ƒаткайым атасын коркутмак болду, бирок ага жеңеси менен апасын кайтартып, өлүүгө мүмкүнчүлүк бербеди.

 өп өтпөй эч кимге кеңешпей јрстанбек аны ич арадан сүйлөшүп, өзүнүн тааныш теңтушунун баласына ала качтырып ийди. џйлап-сыктап отурбай жулунганына карабай аны отургузуп коюшту. Ѕотодой боздогон ƒаткайым өз атасын каргап кала берди. Ѕагышбек достору менен барып алып кетмек болгондо, эки жаат болуп чабышып, ортодо башы жарылып, буту-колдору сынгандар болду, акыры бул урушту айыл аксакалдары зорго тыйып тынчтандырды. ќшентип Ѕагышбек ƒаткайымдан айрылып кала берген. »нисине боору ооруган јбыш јрстанбекке айыл аксакалдарын салып атып берген малын толугу менен алды да, ушул Ѕуудайбекти алып берген. Ѕагышбектин эки уул, бир кызы бар, улуусу он бешке чыгып калган. Ѕуудайбек ƒаткайым экөөнүн жомогун өз көзү менен көрүп-билген кыз болсо да, жигиттин гүлү Ѕагышбектин жары болгонуна ыраазы болуп жашап келет, бир айылдан болгондуктан ƒаткайымды Ѕагышбек анда-мында көрүп калат, күйөөсү кызыл камчы. јтасы јрстанбектин көзү өткөндөн кийин уруп-сабаганы көбөйгөн, бир кызы бар, башка төрөгөн жок. Ѕа€гы келишкен келбети жок, айдай жүзүнө так түшүп, убагынан эрте бырыш түшүп, басмырт болуп да кеткен. јны көргөн сайын Ѕагышбектин жүрөгү жүз жеринен тилингендей сайгылашканын ким билет, ушул ∆акшыбек билеби аны?

”шуларды ойлонуп алып, Ѕагышбек оор күрсүнө тоо тарапты бир карап алды. јнткени ƒаткайым ушул учурда күйөөсүнөн ажырашып, ата-энесинин үйүндө турчу, кызын алып калып ∆олоочу башка а€л алып алган, үч балалуу болуп жашап жатат. Ѕагышбек ∆олоочуну абдан жек көрөт, кээде ƒаткайымды бактысыз кылганы үчүн аны өлтүрүп койгусу келсе да, өзүн-өзү токтотуп келет.  ыркка чыгып, балдары чоңоюп калгандыктан, ал ак никелүү а€лына кара санагысы келбей ичтен сызып, зорго жүргөндө ∆акшыбектин жүрөк көзөй айткан сөзү анын зээнин кейитти: "јсылым ай, карааныңа зар болуп мен мында, жалгыз караан сен анда, тагдырың түшкүр, мынча таш боор болбосо кантет, сагынычым ашып жатса да аргасызмын, арабыз жакын туруп эң алыспыз, асылым сени а€бай сагындым, сага жолугуп өзөктү өрттөп келаткан өкүнүчүмдү айтып бугумду чыгарып алсам ээ, жыпар жыттанган жытыңдан искеп, апакай жүзүңдөн кумарым канганча өөп, кучагыма көз ирмемчелик убакытка кысып алсам арманым жок эле, ээ?" деп ойлоп жолго чыгып эки жакты карады. јл азыр турмушунда андан да оор азап алдында турганын сезбедиЕ

- ќй Ѕагыш, кирип бирдеме ичип алсаң боло? - деди Ѕуудайбек аңгыча артынан чыгып.

- ∆үрөккө эчтеке баспай турат.

- »ниң кайда кетиптир?

-  айдан билем?

- ƒегеле бул жашоодогу бактылуу жан экенсиңер, сен дагы унутулгус сүйүүнүн кулу болуп, билгизбей жашап келесиң, иниң болсо андан башканы сүйбөйм да, албайм дейт, экөөңө эле сүйүүнү баалап берген го? - Ѕуудайбек ызасын чыгаралбай атайын тийише сүйлөдү. - “еги бала болуп сүйүү деген эмне экенин билбей эле жашап келатам.

- ∆аагыңды басчы!

- Ѕастым мына, жок дегенде орозоңду ачып албайсыңбы, орозо боло электе орозо кармабай.

- Өзүң иче бер да, мен жайлоодогу —агынбай абага жолугуп келейин.

- Өзүң билчи, - Ѕуудайбек үйгө кирип баратып, - Ёптеп шылтоо таап, ƒаткайымга жолуккусу келип калган го, деги ошону эми алып алсаң да, көңүлүм айттагыдай!

ћунусун Ѕагышбек укса да укмаксан болуп, ары жакка басып кетип баратып: "јлса алып алам, эмне болуптур?! ∆аштыгымда жалындап сүйдүм, жалбарып жетпедим, өмүрүм ортолоп калганда көңүл көксөөсүн аткаруу күнөө эместир, жараткан сүйсүн деп жүрөк берди, көрсүн деп көз берди, күтсүн деп үмүт берди, үмүтүмдүн али жиби үзүлө элек", деп коктуда оттоп жаткан тушалуу атына жетип жетелеп келди да жалын тарап, сылап-сыйпай токуп кирди. Ѕуудайбек кирип-чыгып күйөөсүнө эчтеке дей албай балдарына кыйкырып жатты. Ѕагышбек үндөбөй атын минип, бастырып кетип калды.

-  уураган чечек десе, кайдагыны эсине салып коюп жоголгонун кара, унута баштаганда.

- јбайлап сүйлөсөңүз боло жеңе, сизге эмне болгон, тиги жолго чейин угулуп жатат, - деп кайынсиңдиси  арлыгач көрүндү.

-  ыйкыра турган иш болсо эмне кылам кыз, жанагы иниңер тилди албай “октогулдун кызын алат элем деп агаңды капа кылды. Ёми кайда кеткени белгисиз, катынды алып эле бердик го, экөө жашай албай эми сүйдүм-күйдүм деп бирөөнүн кудалаган жубанына жабышып, эл караган бетибизди жер каратканы жатат, - Ѕуудайбек жаагы-жаагына тийбей эбиреп кирди. -  ой-ай деп койсоңор боло, өзүбүз тапканды алып берели десек укпайт.

- “им койгула да жеңе, жубан болсо болот да, көңүлүнө жакканын кылсын.

-  ой дегендин ордуна кайра ушинтип көкүтөсүңөр да, —агынай деле жакшынакай келин, “октогулдун жубан кызы андан ашык дейсиңерби, ата-теги илгертен бардар турушат.

- ∆еңе-е, капа болбоңуз, инибиздин ой-боюна койбой мурда тапкан кыздын кылганы тигил болду, эми тил кыска болуп калбадыбы? -  арлыгач жеңесине күлө-бага айтты.

- Ѕагыш силерге ата ордуна ата болуп калды эле, аны сыйлабай кыйкырып кетти, эми акең жүрөгү ооруп капаланган бойдон кайда кеткенин билбейм, - Ѕуудайбек буулугуп, ички ызасын кайынсиңдисине туюгунан төгүп жатты. »чи уйгу-туйгу болуп: "јл ƒаткайымга эле кетти, эски жарасы козголду, ал эми ага биротоло кетип калбаса эле", деп тынчы кетип жаттыЕ

Ѕагышбек атына олбуй-солбуй камчы салып, ойлуу кайда баратканы белгисиз, жүрөк жарасы сыйрыла тыз-тыз этип, көз алдынан ƒаткайымдын үкү тебетей кийген беш көкүл кези, карагаттай көздөрү менен кы€ карап жылмайып күлгөнү, үлпүлдөгөн аппак кош этек көйнөгү кетпей, кетип жатып, негедир аттын эси бардай јрстанбектин эскирип калган тамынын эшигине алпарып койгонун сезбей да калды.  ачан гана ат кошкура токтогондо эсине келип, ат мамынын жанында турганын көрүп чоочуп кетти, ушул тушта ичтен көөнөргөн эски чыптамачан ƒаткайым чыга калып, аны көрүп, утурлап тозоорун же ичкери кирип кетээрин билбей муундары калтырап, жер карай туруп калды. Ѕагышбек да үн катпай анын ушул турушун көз карегине сактап калгысы келгендей көз албай, оозуна сөз кирбей ат үстүндө тура берди. јттиң, ушул көз карашта эки адамдын не деген армандары, не деген өксүктөрү турбадыбы?!  өптө барып эркектик кылды бейм, Ѕагышбек:

- јрба ƒаткайым, - деди.

- Ѕар болгула, келген экенсиңер?

-  елдим, келгенимди да билбейм ƒаткайым, эркимди башкаралбай калдым, учурашкан айып эместирЕ

- ∆үрөк менен эркти башкарууга адам баласынын күчү жетсеЕ - ƒаткайым жашка мууна андан ары жагын айталбай туруп калды.

- “үшсөм мейлиби? - —уроолуу жооп күттү.

- ј€нган жан өтпөдүбү Ѕагыш, бирок сени унутту го дедим эле, эсиңде экемин кудайга шүгүр, - деди муңкана үнү калтаарый, - ∆үрөк үшүткөн күн көз алдымдан кетпей, тагдырыма баш ийип жашап калганымда.

-  антип унутам ƒатка, ар бир таңым сени эстебей жарык кирбейт, жатаарда оюмдасың, аргабыз канча, - Ѕагышбек аттан түшүп, эскирген мамыга атын байлап, ƒаткайымды көздөй басты, - ∆акшы жүрөсүңбү, жарыгым?

- Өлбөгөн күн өтүп жатат, суусуз чөлдө калган жандаймын, бактым кыркылды, жараткан жок дегенде кызымды өзүмө кыйбады, караанын көрүү үчүн мектебине барамЕ - ƒаткайым өзү ичкериге карай баштап кирди, - “өргө өткүлө.

- –ахмат, ушул үйгө күйөө болуп кирбедим, өзүңдү куштай кылып алып жүрө албадым, - Ѕагышбек мандаш токуна ƒаткайым төрт бүктөп салган төшөккө отуруп жатып айтты муну, - јл акыбал кандай?

- “ирүүнүн күнүн көрүп, жүргөн менен өлүү жандан айрымам жок, жашоо кунарсызЕ - ƒаткайым дасторкон жайып чай куйду, - „айдан алыңыз.

- јсылым, канчалык жакын болсок да ошончолук алыспыз, көз тунарганга чейин элесиң гана карегимде тура берет, тагдырыбыз ушундай экен, азыр сени көрүп туруп, кечээ эле күндөгүдөй жолугушууга келгендей өзүңө сүйлөөдөн апкаарып турам, - Ѕагышбек ƒаткайымдын колунан аста кармай, - —агындымЕ - деди үнү кардыга шыбырап.

-  айдан, менин жүрөгүмө, жүзүмө өткөн супсак, бактысыз өткөн жылдар өз издерин салбадыбыЕ

- ћен үчүн ба€гыдай эле, жамалың жүрөк толкутат.

- ∆ок, андай дебе Ѕагыш, биздин таза сүйүүбүз, таза бойдон акактай бойдон жүрөктөрдө сакталып кала берсин, биз тирүүлүктүн улуу сезими сүйүү деген азапты баштан өткөргөнүбүз үчүн бактылуубуз.

- јның чын, биз бактылуубуз, бири-бирибиздин жүрөгүбүздө сакталып жүргөнүбүз үчүн, - Ѕагышбек колун тартып алып улутунуп ийди, - јрдагым, асылым менин, өчпөс-көөнөрбөс сүйүүгө кабылып сенин элесиң менен жашоонун өзү дагы бакыт мен үчүнЕ.

Ёкөө тең унчукпай калды, Ѕагышбек үнсүз колдорун кайчылаштыра бир чекитти тиктеп үнсүз отурган ƒаткайымдын жүзүн астыртан тиктеп отурду, сол кашынын үстү, оң жак жаагы менен оозунун астыңкы эрдинде тырык пайда болуп калганын көргөндө жүрөгү зырп этип алды, анысын сезип тургандай ƒаткайым:

-  елгениңерге миң мертебе ыраазымын, мени эстеп, мени унутпаган адамым бар экенине жаратканга шүгүрчүлүк кылам.  өргөн-укканга кеп болуп жүрбөйлү, жарыктык элди билесиңер да бири угуп, бири көрүп сүйлөсө калганы көбүртүп-жабыртып жиберишетЕ

- “уура, бирок күнөөбүз кайсы ƒатка, сүйлөшүп жүрөк черин, сырдашып көкүрөктүн муңун жаза албадык го?

-  өз көрүп кубанат, жүрөк сезип кубанат Ѕагыш, менин жашоомдогу эң бактылуу күн бүгүн болду, атамды каргап жүрүп өтүп келатам, сексендеги кары€лардай болуп токтолдум, алдыдан үмүтүм аз, эмки жашоом √үлайым үчүн, жалгыз кызымды гана ойлоп күн көрүп келаткандаймын, - ∆ер карап ойлуу үн катты.

Ѕагышбек ыңгырана ордунан турду:

-  ош ƒатка, тагдыр бизди кошподу. —енин кызың да чоңойду, менин уулум да бойго жетип баратат, - деди да камчысын бүктөй кармап сыртка карай кадамын жай таштады, - јман жүр! - Ѕосогого токтой калды, - Ѕир көргөнүм мен үчүн канчалык кубат.

- ∆акшы жүр, сенин жүрөгүңдө жашаганым үчүн өзүмдү эң бактылуу деп эсептейм, - ƒаткайым ордунан турбады, көзүнүн жашы көл боло үнсүз төгүлүп турду.

—аамга босогону аттай албай туруп калган Ѕагышбек артына кайрылды да басып келип, эки карыдан ала өйдө кылып ƒаткайымдын жүзүнө тигилди, анын жамгырдай төгүлгөн көз жашынан эле жүрөгүндөгү армандын, өкүнүчтүн-күйүттүн ачуу даамы сезилип, буркан-шаркан түшүп, ички дүйнөсүндө сел жүргөн кең сайдагы таштардай аласалып ойлору чачкын болуп турганы белгилүү эле. Ѕагышбек аны аста бооруна кысты, экөөнүн түрсүл каккан жүрөктөрүнүн дабышы бири-бирине билинип турду, үнсүз гана бир саамга кучакташып тура беришти. ƒаткайым ошол кезде буркурап ийди. Ѕагышбек аны ого бетер бооруна бекем кысып ак жоолукчан а€лдын төбөсүнөн жыттап көпкө туруп анан:

- ƒатка, - деди шыбырай.

- ќов.

- —ен дагы эле мени сүйөсүңбү?

- јнын пайдасы канчалык?

- јйтсаң ачыгыңды.

- Ѕа€гыдай эле, өткөндү унутуп, азыр жаш секелектей сезип турам өзүмдү.

- јсылым ай, жүрчү эч ким укпаган, эч ким барбаган жакка кетип калалычы?

- Ѕолбойт.

- Ќеге?

- Ёл эмне дейт?

- Ёл эмне дейт, атам урушат деп жүрүп, ушул күндө калбадыкпы?

- ? .. .

- ∆үрү жаным, дүйнө кезип жетелешип кетип калалы, сени өзүм бактылуу кылам, ушунча чыдадык, тагдыр деп жүрүп, аз жашоодогу бактыбыздан пайдалана албай калабызбы ƒатка?!

- ∆ок болбойт, ушул жолугушуу дагы мен үчүн чоң кубаныч, чоң кубат Ѕагыш, бирөө жарым келип калбасын.

-  антейин асылым, ойлонуп көр дагы, сен али жашсың, алдыда дагы канча жашоо бар, бактыбызды табалычы, - Ѕагыш аны кое бербей көкүрөгүнө кыскан бойдон сүйлөп жатты, - Ѕилесиңби, бүгүн мени иним а€бай ыза кылды, ал мени "жүрөгүң жок, сүйүп көргөн эмессиң, сүйүүнү билбейсиң" дейт, сүйүүдөн жүрөк үшүп аргасыз жашоо өткөрүп жүргөнүмдү ал кайдан билсин, анда ал беш-алты гана жашта эмес беле? - Ѕагышбек ошол турушунда болгонун саймедиреп айтып берди.

- Ѕала да, сен ага каршы болгонуң болбойт.

- Ѕуудайбекти билесиң го, ал өз билгенин кое бербейт, ошол тапкан келинди "ал" десек болбой жатпайбы?

- “уура эмес, жүрөк каалоосу күч болсо кайып эмеспиЕ

-  елиндин атасы да каршы, он бештеги келин экен, бербейм деп жатса, анан эмне кылмакмынЕ

- ∆үрөгү жоктук кылбагыла да, - ”шул учурда ƒаткайым жылма€ карады, - —үйүүдөн өткөн айыкпас дарт болбосо керек, рактан да өтө кооптууЕ

- џрас айтасың.

- Ёмесе артыңарга кайткыла, силерди да сыйлап күткөн жарыңар бар, анын да жүрөгү, сезими ооруйт, аны сүйбөсөңөр балдарыңарды сүйүп отурасыңар!

- јл айтканың туура ƒатка, бирок мен сенден ажырагым келбей турат, ушул бойдон кучакташып катып калсам кайыл элем, кылымдарга эл оозунда дастан болуп калсак кана.

-  ойсоңорчуЕ - дегиче сырттан дабыш чыкты, эшикти аттап кирип келаткан ∆олоочу болчу, экөөнү көрүп, бир тынымга оозуна сөз кирбей туруп калды да:

- Ёнеңди урайындар десе, уурданып жалаптык кылып жүргөнүңөрдү кара, элдин алдында шерменде кылбасам элеби? - деп Ѕагышбекке жулунуп жакадан алаарда, ал озуна тигини жакадан алды да:

- Ѕир жолу ажыраткансың, экинчи жолу жол бербейм! - деп түртүп ийди.

- ∆олоочу, сен мени таштап койгонуң качан, мен азыр жападан жалгызмын, ал тургай кызымды каратпай отурасың! - ƒаткайым аны ызалуу көз караш менен карап ушинткенде ∆олоочу ага бакырды:

- ∆ала-ап, баары бир менин а€лымсың, мен сенин минтип жалаптык кылганыңа жол бербейм!

- ћен эркин адаммын, менде эми эч кандай акың жок. ј€лың, балдарың бар, азыр үйүмдөн чыгып кет! - деди үнүн пас чыгарып ƒаткайым.

- ћени кет дей турган сенсиңби, экөөңдү элге салам, жары€ кылып эл алдына шерменде кылам! - Ѕолбой эле жулуна берди.

- ∆олоочу, эркекче сүйлөшөлү, эгер катындык жайың бар болсо, азыр мен чыгып кетем, бирок ушунун бир жерин оорутуп, дагы бир жиндилик кылсаң, сени өз колум менен өлтүрөм, ушул убакка чейин астыңдан чыгып жаман айтышкан жокмун, эмне үчүн экенин сага айтып коеюн: ƒаткайымдын бактылуу болушун каалагам, карачы айдай жүзүнө так салганың жетишпейби, аның аз келгенсип жүрөгүн оорутуп жаш күнүндө картайтканың жетишпейби? - Ѕагышбек ачуулуу анын теке майдайына келип, көзүнө тике караганда ∆олоочу тайсалдап кетти.

Ѕагышбек бойлуу, олбурлуу жигит эле. Өзү дагы келбеттүү, кара мурут, көздөрү күйүп кеткендей көрүндү ага.

- Ѕолду Ѕагышбек, эркекче сүйлөшөбүз, ƒаткайымга эчтеке дебейм.

- јнда жигитче кетип кал!

- ћына кеттим, - ∆олоочу ƒаткайымды көзү менен ата карап босогодон чыгып кетти.

- Ѕагыш, жакшы болгон жок, эми бул элге өзү жа€т, сыры белгилүү, эртерээк кетип калганыңарда болмок, - ƒаткайым улутуна сүйлөдү, - јл эми дагы келет, кетирип ийип менин кантип жашап жатканым менен иши да жок, атамдан калган байлыктын барынан күн көрүп жатам, уул бала калбады атамдан, өлөөр өлгүчө арман кылып өттү, мен болсо аны кекетип өлгүчө жүзүн карабай өлөөр алдында чакыртканда келдим, ошондо гана менден кечирим сурап өкүнгөнүн билдирди, бирок баары кеч болуп калган болчуЕ

-  апалана бербечи алтыным, эми өзүм кабар алып турам, - Ѕагышбек ушул учурда анын жүзүнөн өптү, - јсылым ай!!!

- Өксүкмүн, ЅагышЕ

- Ѕилем, мен сенден артык эмесмин.

- јз да болсо сыйлап турчу жарыңар бар, бул болсо да жашоонун жакшы жагы эмеспи, баса улуу уулуңар канчага чыгып калды, Ѕагыш?

- ќн бештен өтүп калды.

- √үлайымдан бир жаш кичүү экен да?

- ќоба, удаа эле үйлөндүк го?

- џрас элеЕ

- ƒатка, көп ойлонбо, менин сөзүмдү ойлонуп чеч, мен сени менен дүйнө жүзүн кыдырып жүргөнгө да€рмын!

- Ѕала болуп кетесиңерби?

- ∆игиттик сөзүм.

- »шенем, бирок биздин жолдор кошулбай калды го?

- Ќеге, эми мындан аркысы өз колубузда. ∆аштык кылдым, ата-энем күтүүсүз капысынан өтүп кетип эсимди жы€ албай калып сенден ажырагам ƒатка, эл эмне десе ошо десин!

- ∆ок болбойт.

- Ѕолот! - Ёкөө талашып-тартышып көпкө турду.

ƒаткайым сөзгө келбей Ѕагышбекти үйүнө кетирүүгө шашып жатты. —үйүү керемети кандай гана кызык, ошол эле кезде ыйык, кээ бирөөлөр, айрыкча азыркы кезде сүйдүм деп, бири-бирин эптеп эле төшөккө сүйрөгөнгө ашыгышат. —үйүү ыйык, купу€ сакталса кандай жакшы, сүйүүнү сыйлабай жеңил карагандарга наалат. Ёки ашык көпкө бири-бирин телмире тиктеп, ошол көз караштар аларды бири-бирин сүйгөндүктөн ыйык сактап калууну өз дилдеринен ойлонуп эки бөлүнүштү, Үлпүлдөгөн араба чырактын жанында үшүгөн ак кайыңдай денеси дирт-дирт этип, көзүнүн жашы чыптамасынын этегине тыпылдай кыркка чыгып чыга элек а€л отурдуЕ

Ѕагышбек аттанып үйүн карай бастырып келаткан, шыңк эткен күлкүгө улай эркектин үнү угулду. јттын ооздугун тартып токтотту, ооздук шылдыр этип, ат кошкуруп алды.

- ћени сүйөөрүң жалган го, болбосо мени башкага ыраа көрбөйт элең, а€лдын укугу жок экен, болбосо каалаганыма барам деп басып кете бермекмин, - деди эмеле шыңгыр эткен күлкүсү чыгып жаткан келиндин үнү муңа€.

- »шенчи жаным, мен сени кандай сүйөөрүмдү билсең, агам менен жеңем каршы болуп жатпайбы? - “ааныш үн жүүнү бош а€л алдында мүңкүрөй үн катты, - —енсиз жашай албасымды айтып байкемдин жүрөгүн оорутуп да койдум окшойт.

- ∆акшы, ушинтип ажырашып калабызбы, мен  убанычбекти сүйбөйм, жашай да албайм.

- “үшүнүп турам алтыным, андан көрө жетелешип алып эле кетип калбайлыбы?

-  айда барабыз айтчы, мен сенин жаныңда болсом ач-жылаңач экениме карабай өзүмдү бактылуунун бактылуусу деп эсептейт элем, -  елиндин сөзүн угуп турган Ѕагышбектин оюна эбаккы өткөн оку€ны салып ƒаткайымды көз алдына келтирип алды: "∆ок-жок. ћен бактысыз болсом дагы иним бактылуу болсун, эртең эле “октогулдун үйүнө барам", деген ойдо атты башка бир чапканын сезбей калды. јттын дүбүртүнөн чоң дарактын түбүндө кыналышып отурган эки жаш селт этип алды. ”зап бараткан атчанды көрүп, бир демге тунжурай түштү, көптөн кийин ∆акшыбек:

- ƒагы кимиси болуп кетти, аңдып жүргөн го дейм? - деди көңүл кош.

- Ёгер атам болсочу, ал мени эми өлтүргөндөн кайра тартпайт, кой мен кетейин, бүрсүгүнү келип мени алып кетишет экен.

- ћен сени бербейм, эртең ушул жерден жолугалы алтыным, дагы барып айтам, ал тургай сени жетелеп алып, жер кезип кетээримди айтам, - ∆акшыбек келинди колтугуна кыскан бойдон сүйлөдү.

- ћакул, эртең көрүшкөнчө, кош ∆акшыЕ

-  ош алтыным.

-  ош! - Ёкөө кармашкан колдорун зорго бошотуп, эки тарапты көздөй жөнөштү.

Ѕагышбек түз үйүнө келип атты аса байлап, ээр-токумун алып акырдын кырына койду да, мал короо жагына басып кеткенде, шашыла баскан ∆акшыбек ичкери кирип кетти. јны көргөн Ѕуудайбек:

- »йи, керээли кечке ка€кта жүрөсүң, байкеңдин эски жарасын козгоп койдуң эле, илгерки чүрөгүн издеп кеткен бойдон жок! - деди кайнисин акыра€ карап.

- Ёмне дейсиз? - ∆акшыбек түшүнө бербей жеңесине карады.

- Ѕилбей калсаң угуп ал, байкең дагы сенден бетер тиги ∆олоочунун а€лын талашып жетпей калган, жүрөгүң жок деп койдуң эле, эчтеке ичпей кеткен.

-  ойчу жеңе, кайсы ∆олоочу, тиги ƒаткайым жеңеби?

- ќоба, ош-шол жеңең экөөнүн дастанын билбейсиң?

- „ын элеби?

- Ѕолду, эмне деп былжырап жатасың? - Ѕагышбек ошондо кирип келип, а€лына жиндене кетти, - —үйлөйт десе эле сүйлөй бересиңби?

- »йи, жалган беле, эртең менен иниңдин сөзүнө жинди болуп кете жаздадың го! ”шунча жыл ысыгыңа күйүп, суугуңа тоңуп, жамандык-жакшылыгыңа тең орток болуп келаткан мени көргүң келбей чыгып кеткениң жалганбы?! - Ѕуудайбек буулуга эрине айкырганда ал жетип жаакка чаап жиберди, эки кичирээк баласы чырылдап ийди эле, унчукпай төргө өтүп, отуруп калды.

- Ѕайке кечир мени, мен силерди уруштурайын деген жок элем, албаса албадым да, - ∆акшыбек күнөөлүүдөй жер карады.

- Ѕолоору болуп боесу канды, канча жылдардан бери зилдеп жүргөн агаңдын жарасын козгодуң, эми кечирим сурабай эле кой!

- Ѕолду деп жатам, тилиңди ты€сыңбы жеЕ

- Ѕашы бош, жалгыз тамда коколой калды, кааласаң кирип ал, ушундай эзилип бүттүм мен дагы, ушунча жыл жашап, мага жакшы мамиле кылганың менен ƒаткайымдай көрбөсүңдү билем! - Ѕуудайбек тилин тыйбай балбалактап ыйлап да, сүйлөп да кирди. - ƒегеле көөнүм айттагыдай, маа десең балдарыңды да ала кет, сени сүйсө балдарыңды да сүйсүн, мен ээн-эркин басып оңуп калайын!

- Ѕолду дегенди угасыңбы же чындап эрсиз калганы турасыңбы, минтип ажылдай берсең кетип калам!

- ќоба, араң эле жүрбөйсүңбү, ∆олоочу кое берген а€лга барып бактылуу кыл, мен сени кызганбайм дагы!

- ∆еңе, эмне болуп жатасыз эми, балдардын көзүнчө кайдагы сөздөрдү айтып, сиздин мындайыңызды билген эмес экенмин, - ∆акшыбек жеңесине таарына сүйлөдү. - ћен байкабай сүйлөп алыпмын, урушуңардын шылтоосу ошолбу?

- Ѕолду сен да көп сүйлөбөй, мен эртең “октогулдун үйүнө өзүм барам, эгер чын сүйгөн болсоң алып берем!

- Ёмне дедиңиз? - ∆акшыбек жаңылыш угуп калгандай, агасына күлүмсүрөй кубанычтуу карады, - „ын айтып жатасызбы?!

- —ени менен тамашалашып жүрчү белем,

- Ѕайке, —онону бүрсүгүнү кол менен беришет экен, сөздөрү бүтүп калыптыр да?

- Ёкөөң бири-бириңди сүйөсүңбү?

- ќоба.

- јнда —оно сеники, “октогул адам чыгаар, баласына бак-таалай кааласа каршы болбос.

- »йи, муну да өзүңдөй болбосун деп ойлогон экенсиң да, тегеле сүйгүчүлдөрүн кара, силерде эле жүрөк болсо дагы, - Ѕуудайбек кергиштей сүйлөдү.


“олук окуйм десеңер, алуу шарты биерде >>>



пїњ –Ш–Ј–і–∞–љ–Є–µ –Ї–љ–Є–≥–Є –Ј–∞ —Б—З–µ—В –∞–≤—В–Њ—А–∞
–µ–Љ–µ–є–ї:janyzak@mail.ru
+996777329784
–Р–ї–≥–∞–љ –Љ–∞—В–µ—А–Є–∞–ї–≥–∞ —И–Є–ї—В–µ–Љ–µ –±–µ—А–Єң–Є–Ј!
 © J.Janyzak, Kyrgyzstan 
–°—Б—Л–ї–Ї–Є –љ–∞ –≤–Ј—П—В—Л–µ —Б—В–∞—В—М–Є –Њ–±—П–Ј–∞—В–µ–ї—М–љ—Л!
–ѓ–љ–і–µ–Ї—Б.–Ь–µ—В—А–Є–Ї–∞