Интернет библиотека Жанызак@басма
Самое дешевое издание книги за счет автора! 

Ватсап: +996777329784
Сотка +996700329784
емейл: janyzak@mail.ru

Книги автора Айгүл ШАРШЕН на кыргызском языке

Жесир

Урматкан ата-энесинин эрке кызы болчу. Ал эркеликтин айынан окууну да жакшылап окуган жок, мектепти элдир-селдир барып келип, кээде эки алып, кээде үч алып, жүрүп бүттү: "Кара кыздын агынан эмес, багынан", - дегендей бүтүрүү кечеси болуп өткөндөн кийин эле, аны ала качып кетти. Мурда-кийин көрбөсө да, катын-калачтын жабылып, жалбарганынан улам отуруп калды. Көрсө: "Соодагер баркы менен бөз өтөт, ата кадыры менен кыз өтөт", - деп Токтобектин кадыр-баркы менен: "Жакшы кишинин кызы, тарбиясы жакшы", - дешип, Токтобектин кызын ала качыптыр. Бектемир жаңы эле армиядан келген. Адегенде тыбырчылап:

- Тийбейм күйөөгө, мени жеткирип койгула! - деп бакырып жатты, - Кое бергиле мени, баары бир кетем!

- Кой айланайын, кыз дегенди ушинтип ала качып алат, кыздын жакшысын, көңүлгө жакканын ала качат, жаман жер эмес, жакшы кыздарды жерге тийгизбей ала качат, - деди шакылдаган Сары кемпир.

- Жакшы кишинин кызысың айланайын, кыз тынаар жерине ыйлап барат дейт, баарыбыз эле ушинтип келин болгонбуз.

- Ыйлаба айланайын, Бектемир жакшы жигит, кыздай созулган жигит, - дешип жоошутуп, кийим кийгизип, жоолук салышып, отургузуп коюшту. Ыйлап-ыйлап Бектемирди көргөндөн кийин унчукпай калды. Ата-энеси жеңелерин жөнөтүп: "Кыймылдабай отурсун, кетем десе үйгө келбесин", - дешип катуу эскертишкен. Акыры таш түшкөн жеринде оор деп, тагдырына баш ийип, отуруп калган. Бектемир жакшы күйөө болуп берди, беш балалуу болгуча жаман айтпады, чекесинен чертпеди, таап келип берип, эч нерседен кемчил кылбады. Он беш жыл жашап, эң улуусу он төрт жашка чыкканда, капысынан көз жумуп кете берди. Урматкан боздоп ыйласа да таппады, балдарынын алды он төрттө, эң кичүүсү жетиде. Жыйган дүнүйөсү болбосо да, өлбөстөй оокаты бар, каралуу отурганда, төркүндөрү менен кайын журту жардам берип, жогун алып келип, берип турду. Жыл маалына араң чыдады, карасын алгандан кийин эки жакка чыгып, курбу-курдаштары көбөйүп, шарактаган аялга айланды. Калима күйөөдөн чыккан аял, экөө шынаарлашып бирге басып, бирге туруп калды. Дүкөнгө шыпыргыч болуп иштеп да алган. Бир күнү Калима ага келип:

- Ай Урматкан, бүгүн бир жерге барабыз, сенин колуң бошойбу? - деди ага келип.

- Сен айтканда бошотом да, - Урматкан шакылдай карады, - Жок деп, өлалбай жүрүптүрмүнбү?

- Ой алтын десе, сенин ушинтээриңди билгем, - Калима ага көзүн кыса жакындай калып шыбырады, - Абдан жакшы жигит экен, өлбөгөн жанга көрүп коелу.

- Ананчы, өлүп кетелиби, балдар эмне, чоңойсо өзү менен өзү кетет экен, карды ток, кийими бүтүн.

- Анда кечинде даяр тур, мен машина менен барам.

- Болуптур, - деген Урматкан кыңылдап ырдай дүкөндү жууп, баарын тазалап коюп, үйүнө жөнөдү. Үйүнө келсе, балдары тамак жасап жатыптыр, бириси камыр жууруп, нан жасаса, бири үйүнүн полун жууп, жыйнап жатат, кыскасы, эң кичүүсү дагы эшигин шыпырып жаткан экен. Балдарынын бул кылганына ичинен кубанып: "Өзүм тарбиялаган балдар, кудай буйруса жакшы үйрөтүп жатам", - деп ойлонуп, компое кийим-кечесин которуп, чачын оңдоп тарап, желкесине түйдү да, жоолукту чыкыйта байлап алып, көзүн-кашын боенуп, даяр турду.

- Темир, сен балдардын улуусусуң го, мен кечиксем, эшикти бекитип жатып алгыла, буларга баш көз бол макулбу? - деп балдарына карады.

- Макул апа, сиз каякка барасыз?

- Бир таанышым той берип жатыптыр, күндүзү колум бошобойт, Калима менен барып келе калайын.

- Эрте келесизби?

- Ким билет, эрте келгенге аракет кылам, кокус кечигип калсам, эшиктерди бекитип алгыла, - деди кайталай. Ошол убакта үйдүн тушуна жеңил машина токтоп калды, шашылган Урматкан короодон чыгып, Калиманын жанына отуруп жөнөдү.

- Менин подругам, таанышып койгула, аты Урматкан, - деп Калима аны тааныштырып калды.

- Жакшы экен, мен Өмүрбек, - деди алдыда отурганы башын бери бура жылмайып.

- Менин атым Жапаркул, - деди дагы бири.

- Эмесе таанышып алдык, кайда барабыз? - деди айдоочу жолду караган бойдон суроо сала.

- Айдай бер, эс алуучу жайга, - деп Жапаркул каткырып калды.

- Баягы көнгөн жакка да, кайда болмок эле, бу келиндердин дагы эригип-зеригип жүргөн кези болсо керек, бир көңүл ачалы, - Өмүрбек айдоочуга колун жаңсап койду, - Менимче, бизди күтүп жатышса керек?

- Кеттик анда, - деп айдоочу унчукпай кете берди. Алар айылдан алыс жайгашкан мал сарайга барды, аерде чабыр кой баккан Алымбек бар болчу. Күндүзү Жапаркул менен Өмүрбек келип бир козуну даярдатып койгон. Төш тарапты көздөй зымыраган машина өңгүл-дөңгүл жолдордо карс-курс этип, кетип жатты. Сарайга жете бергенде, арсылдаган иттер ээрчий ажылдап, кошо жүгүргөндө, үйдөн чыга калган койчунун аялы:

- Кет, кет дейм! - деп иттерин ары айдап жөнөдү.

- Келгиле, - деп койчу, өзү тосуп алды аларды, - Келдиңерби?

- Келбей анан, - Жапаркул койчу менен учурашып калды, калганы машинадан түшүп, эки жакты карай ырахаттана туруп калганда, койчу аларды үйгө баштады. Булар Алымбек менен Арзыгүл эле, жаштары ортолоп калса дагы, кой багуу менен алек.

Жапаркул менен Өмүрбек машинадан алып келгендерин түшүрүп, ичкери киргизди да, орун алышты. Арзыгүл дасторконун жайып, үстүнө өздөрү алып келгендерин жайнатып, чай куюп отурду:

- Жеңе кандайсыз анан, денсоолуктар жайындабы, неберелер чоңоюп жатабы? - Жапаркул үй ээсине жаркылдай суроо салды.

- Кудайга шүгүр айланайын, неберелер менен алышып жатабыз акең экөөбүз, картайдык коюңарды алгыла, тынч отуралы эми десек, болбой чабыр койду берип койгон, ушинтип жатабыз.

- Өзүңүздөр деле малга көнүп калгансыздар да, ошондуктан кете албайсыздар, малды ишенген үчүн башкарма дагы, сиздерди колдон чыгаргысы келбейт да?

- Ошентип жатышат, пенсияны алып иштей бергиле, деп жатпайбы? - деп Алымбек мактангандай болду. Арзыгүл бир кезде, табакка үймө кылып, боор куурдак алып келди эле, анын артынан койкойгон ак моюн Русскийден кошо койду дасторконго, бапылдаган Жапаркул колуна бөтөлкөнү алып, стакандарга куйду да, ар бирине карматып, өзү бирин алып:

- Кана эмесе, бүгүнкү таанышканыбыз үчүн, денсоолукта, ойноп-күлүп оорубай, кайда болсо бирибизди-бирибиз, жүз грамм деп тоорубай аман жүрө берелик, алып койгула эми, - деди беркилерди карай.

- Мен иччү эмес элем, - Урматкан саал тартына карады, - Мүмкүн болсо, кыстабай эле койсоңуздар.

- Ошо кантип болсун, сиздердей сулуу келиндер үчүн алып жатсак, силер албайм десеңер кандай болот? - деди баятан бери унчукпай отурган Өмүрбек, - Анда биз деле ичпей коебуз.

- Туп-па туура, келиндер ичпесе, бизге эмне, биз дагы ичпейбиз, - деп Жапаркул колундагысын жерге койду, - Урматкан бизди жактырбай калган го?

- Жо-жок, чынында ичкен эмесмин.

- Койчу ай, ичпесең ичип кой, ушунча кишинин сен үчүн таптакыр эле кадыры жокпу ыя? - деп Калима чыкты бир жагынан.

- Кечирип койгулачы эми, ооз тийип берейин, - деп Урматкан ого бетер сүзүлө жылмайганда, Жапаркул ага жакындай отуруп алып, стаканына стаканды тийгизе:

- Келиңиз алып коелу, ак улакты соелу, шараптан ичип батыраак, эт-шорпого тоелу! - деп анан, - Эмесе сизден келсин, сүзүлүшүң аркардын өзү, көздөрүң карагат өзү, оозуңуз оймоктой экен, кашыңыз чыккан айдын эле өзү, тийишпей кое албадым, деги мен сизге жагамбы өзү? - дегенде баары күлүп калышты.

- Өзү-өзү эле дейсиң, ким ал? - деп Өмүрбек күлүп калды.

- Ушу келин эле өзү, - деп Жапаркул купшуңдап койду. Өмүрбек менен Калиманын башынан мамилеси бар болчу. Экөө сыр билгизбей отурушту. Жапаркул Урматканга улам тийишип, аз-аздап ичирип жатып, кызып калды. Козунун эти бышканча, баары кызуу болуп калышты, анан эшикке чыгып, дөңгө отурушту, ала чыккан арагын стаканга куюп, дагы бирден ичип, Өмүрбек менен Калима кокту жакты көздөй кеткенде, Жапаркул Урматкандын ийинине колун кое:

- Экөө кетип, экөөбүз калдык, ээн эркин отуралык, мүнөзүбүз келишсе достошуп, келбесе тынчыраак эле кайталык ээ? - деди күлө карап.

- Сөзүңүз табышмактуу, карашыңыз башкача, жүрөгүңүз каалап турса, сүйлөшсөк болоор ынтымактуу, - дегенде:

- Ап-п бали Урматкан, сөзүң акыйкат болду, - деп кучактай, көк шиберге отурушту, - Өзүң жөнүндө айтчы эми. Кулак түрө угайын.

- Менде беш бала бар, күйөөм бир жарым жыл мурун күтүүсүз өлүп калды, оорубай этпей эле кете берди…

- Жаман иш болуптур, балдар бойго жетип калгандыр…

- Оо кайдан, алды он бешке араң чыкты, үч уул эки кызым бар.

- Өлгөндүн өзүнүн шору дешет го?

- Ошондой экен, акырындап унутпасак да, сууп баратабыз.

- Жашоо ошондой Урматкан, менин үч уулум бар, аялым абдан кызганчаак, ошого карабай кыз-келинди көргөндө, көзүм кызарып кеткен адатым бар, - деп тамашалай күлдү, андан кийин дагы бирден алышты. Өмүрбектерден дайын жок. Экөө кобурашып көпкө отурушту, улам сарай жакты карап коюшат, кечке маал машина келмек, кайрадан жолго чыгып, үй-үйүнө жөнөшөт, бирок машинанын карааны көрүнбөдү. Тээ бир оокумда шаңкылдай күлгөн Калиманын үнү угулганынан карашса, экөө кучакташып келе жатыптыр.

- Оо-ой келгиле! - деп сарай жактан Алымбек колун булгалап калганда, алар ылдыйлап жөнөштү.

- Силер эмне, булактан алтын издеп жүрдүңөрбү же кен казып жаттыңарбы? - деп аларга Жапаркул тийише сүйлөдү.

- Казчуну каздык да, - деп Өмүрбек каткырып койду.

- Азаматтар эй, деги кыйынсыңар да, ынтымагыңарга баракелде!

- Өзүңөр ынтымакташып албайсыңар, ынтымакташып кен казгандарды көрө албайсыңар, - деп Калима чоюла басып, алдыда кетип баратып, бурула карап койду.

- Экөөңөр кендин кайда экенин таап алсаңар, кийин биз дагы билип калаарбыз, - деди Жапаркул. Алар келээри менен колдоруна суу куюп, анан үйгө киргизди Камчыбек. Жаш козунун этинен жеп, шорподон ичишти, кайрадан ак моюндан ачып, идиштерге куюлуп алдыга келди.

- Келгиле анда, бүгүнкү күн үчүн ичели, ынтымактуу кен казгыч геологдордон бололу! - деп көтөрдү Жапаркул.

- Адегенде үйрөнгүлө, андан кийин казасыңар, - Өмүрбек экөөнө карап, көз кысты, - Калима экөөбүз көптөн бери геологдон өтүп калдык, бизге теңелишке али көп бар!

- Геологсуңарбы? - деп сурап калды Урматкан, баятан бери угуп жаткан сөзгө түшүнө бербей.

- Жапаркул үйүндө казат, эми коендон жоош болуп жатат го? - Өмүрбек каткыра, санын чаап калды.

- Шашпа, экөөбүз бүгүн кен казабыз, - деди Жапаркул ага көзүн кысып.

- Түшүнсөм өлөйүн, - деп койду Урматкан. Ал көбүрөөк ичип алганга, башы ооруп уйкусу келе баштаган, келем деген айдоочу жок, ал күнү калып калышты, күүгүм кире алдыларына төшөк алып, алдыда төш тарапка чыгып кетти. Жапаркул менен Урматкан экөө бирге отуруп, Өмүрбектер ары көздөй кетип калышты. Имере кармап кучактап өөп:

- Урматкан, эми өзүң билесиң да, аял менен эркекти бириктирген бир гана нерсе бар, көңүлүмө жагып калдың, бизге берилген керемет түндү бекерге өткөрбөйлү, кел бирге калкып, асманда сүзүп, ырахаттын көлүнө калкыйлы, - деп төшөккө жыкты.

- Неге, жөн сүйлөшүп отурсак болбойбу? - деди наздуу шыңгыр күлкүсүн чыгара Урматкан, - Жөн жат эми.

- Жаныңда суйкайган сулуу келин жатса, кандай эркек жата алат?

- Эмнеге отуздан жаңы ашкан келин кыздан айрымасы жоктур? - деп болбой эле, жулмалап кирди.

Төшөнгөн төшөк биякта калды, көк шиберди уйпалап, тээ бир убакка чейин келиндин кылыктуу дабышы менен эркектин күшүлдөгөн үндөрү угулуп, түнкү тынчтыкты бузуп жатты.

- Мен эри өлгөн жесир аялмын, кокус боюма болуп калса, эмне болот? - деди шыбырай Урматкан.

- Болбойт, болсо көрө жатаарбыз, - деп эч нерсеге карабай өпкүлөп жатты, махабаттын туу чокусуна чыгып, керемет дүйнөнү аралап, чалкыган көлдө сүзгөн учурда ким гана убада бербеген.

- Башкача жан экенсиң.

- Эмнеге?

- Күйөөм мындай эмес болчу.

- Кандай эле?

- Эритип жиберген кудурети жок болчу.

- Алсыз беле?

- Жок ай, алдуу-күчтүү эле, бирок мындайга жок болчу, бала жаратканга жакшы эле… - Шыңк эте күлүп койду.

- Чынбы, ырахат алдыңбы?

- Ооба, укмуш экенсиң ай.

- Жолугуп жүрөлү ээ?

- Кааласаң.

- Сүйлөштүк анда, кел эми, дагы бир жолу, андан кийин эс алалы, - Жапаркул кайрадан өпкүлөп кирди.

- Аялыңды ушундай рахатка бөлөйсүңбү?

- Аял менен ойношко кылган мамиленин ортосу эки башка болот, сен уктуң беле: "Ойнош оттон ысык", - деп.

- Уккамын: "Кала берсе боктон сасык калаарын", - Урматкан шыңкылдай күлүп калды, - Убагы келгенде сасып каласың де…

- Жоок алтышка, эгер сен мени жакшы көрсөң өмүр бою сени менен жүрөм, аялыма билгизбей канча жакшы күндөрдү, махабаттуу түндөрдү өткөрөбүз.

- Качан аялынан чыгып, мага келет деп, акыйып күтө берет экенмин да?

- Келээр күнүмдү өзүм айтам, даярданып турасың.

- Болуптур, деги сага жактымбы? - Наздана эркектин мойнуна колун артты, - Бирөөгө жагаар бекенмин деги?

- Мага албетте жактың, - деп Жапаркул сүйлөп да, демиге күшүлдөп да жатты. Экөө таң агарганда гана көздөрү сүзүлө, кучакташып уйкуга кирди. Күн көтөрүлгөндө ойгонушту, Өмүрбек менен Калима эбак келип, алардын ойгонушун күтүп отурушкан экен.

- Уйкуңар кандыбы, түнү бою уктабай алтын казгансыңар го? - деп Өмүрбек тамашалай каткырды.

- Кен табылды… - Жапаркул уйкулуу жооп берди.

- Молодец, ошону билип биз алысыраак кетпедикпи.

- Чогуу бир жерде болсок, тиги сарай солкулдап урап кетмек, - баары күлүп калышты. Төртөө дөңдөн түшүп келип сарайга киришти. Алымбектер эбак эле туруп, күнүмдүк тиричилигине киришишкен. Тамак ысытып ичип, анан калган арактарын ичишти. Машинасы кечигип жатты. Ага чейин төртөө кайрадан, Алымбекти айылдагы дүкөнгө жөнөтүп, арак алдырып, күрү-гүү болуп, каткырып-күлкүгө мас болуп отурушкан. Бир кезде жигули келип токтогондо, Өмүрбек жеңил боло чыга калды.

- Ой сен эмне кечиктиң?

- Манастан Чубак кем бекен? - деп Токтосун каткырып койду, көрсө анын жанындагы дагы моймолжуган жаш, сулуу келинчек отуруптур, аны көргөн Өмүрбек:

- Андай болсо, чогуу эле биерде болбойт белек? - деди күлө. Токтосун өтө тигилерден жашыраак болчу, ошондуктан уялып калды.

- Сиздерге кантип аралашмак элем?

- Ма-акул эми, үйгө кирип тамак ичкиле, анан жолго чыгалы, - деп ичкери киргизди. Шопурга деп алып койгон устуканды кошуп, Сабирага да мүчө беришти. Арактан куйду эле, Сабира ичпей койду. Аны Урматкан таанычу, экөө бири-бирин карап, баш ийкеше тим болду. Сабира жаңы эле күйөөсүнөн ажырашып келген, жыйырма бештердеги келин болчу. Токтосун аялынан ажырашып жүргөн. Экөөнүн жылдыздары келишип, сүйлөшүп, анан бир жаздыкка баш коюп, үйлөнмөк болуп жүрүшкөн.

- Кана эмесе ушул эки жаштын тилеген тилеги ишке ашып, келечекте бактылуу жубайлардан болушсун! - деп тост көтөрдү Өмүрбек.

- Туура Токтосун менен Сабиранын бактылуу болушу үчүн ичели!

- Бактылуу болгула! - дешип алып ийишти.

- Рахмат сиздерге! - деп Токтосун аларга күлө карады, - Айтканыңыздар келсин.

- "Миң кишинин нааласына калгыча, жети кишинин батасын ал", - деген илгерки ата-бабалар, биерде туура тогуз киши экенбиз, - деди Жапаркул күлүп, - Биздин батабызды алсаң, жерде калбайсың.

- Сиздерге рахмат.

- Аман болгула, бирок кечикпей жүргүлө, - деди Өмүрбек Токтосунга карап, - Келем дегенде келиш керек!

Баары ала-гүү болуп, машинага отурушту. Жолдо келе жатып ырдап келе жатышты, адегенде Урматкан үйүндө калды. Келсе балдарынын бири жок, үй бек, көрсө ичинен илип алып, уктап жатыптыр. Урматкан эшикти такылдатты эле, тестиер кызы ачты:

- Ушул убакка чейин уктап жатасыңарбы ыя?

- Мен качан эле ойгонгом, акемдер уктап жатат.

- Эшикке чыгып карап койбойсуңарбы? - деп өзү зорго уйкусу келип турган Урматкан кирип балдарын ойготту.

Туруп өздөрү жасаган тамагын ичип, үй ичин жыйыштырып болуп, анан кичүүлөрү ойноп кетти, эч нерсеге көңүлү келбеген Урматкан алдына калыңдап төшөк салып, башына бийик жаздык койду да, жатып алды. Бул Урматкан жесирдин алгачкы жазгырышы эле. Дүкөнгө бараар учурдан кеч келди, дүкөнчү ага:

- Эже, эртерээк келип жүрүңүз, мына бул коробка, кагаздарды алып чыгып өрттөп, бир сыйра шыпырып туруп, жууп коюңуз, - деди сүйүңкүрөбөй.

- Макул эми, бүгүн кичине ооруп калып кечиктим, болбосо, эрте эле келмекмин, - деди да айткандарын бүт аткарып жатып: "Алганым жетимиш сом, ушуларга көз каранды болуп бүттүм", - деп жинденип колунан келсе, иштебей койгусу да келди. Бирок ошол жетимиш сом анын баардык оокатына жетчү да. Үндөй албай иштей берди. Бирок аны ошол күнү дагы бир күтүлбөгөн окуя күтүп турган. Районго жаңы райком келмек болуп, аны тосуш үчүн райондун кызматкерлери бүт жүгүрүп жүрүштү. Райондун экинчи секретары Аманкан Урматканга келип:

- Эже, бул айылда сулуу жакшы кыздардан Турдубек аганын кызы бар, ал сиздин кайынсиңдиңиз болот эмеспи, жаңы райкомду тосууга ошол кызды ээрчитип, сиз дагы барыңыз, - деди шашыла.

- Ой, ал Гүлбү өтө эле жаш да?

- Жаш болсо, райком деле жаш, ага ошондой жаш кыздар кызмат кылыш керек, ал койнуна алып жатмак беле? - деп күлдү Аманкан сырдуу жылмая, - Эгер райкомго жагып калса, сиз дагы, мен дагы куру калбайбыз, - деп шыбырап койду.

- Ай, деги мен балээге калбасам болду? - деп шыңк күлдү Урматкан.

- Кайнагаңыз ичкен арагынан башка эмнени билет, унчукпай ишти бүтүрө бериңиз, кыздар көп ошонун ичинен көзгө урунганын карайт да.

- Ма-акул, - деп Урматкан үйүн көздөй жөнөдү. Ал күнү Гүлбү менен атайын өзү барып сүйлөштү. Турдубектин аялы эки жыл мурун өлүп калып, эки кыз, бир уулу менен кала берген. Ошондон бери ичип да кеткен.

- Гүлбү, мен сени жаман жакка алып бармак белем, райкомду тосконго кыз-келиндерди боз үйгө коюп, жалаң сулуу кыздар даам алып чыгат экен, сен дагы ошолор менен бирге тососуң, мындай бакыт ар кимге эле бериле бербейт, ушул убакка чейин райкомдун атын угам, өздөрүн көрө элекмин, - деди ага сөздү алысынан баштап.

- Жеңе, мен үйдөн чыксам эле атам уруша берет, - деди Гүлбү ага.

- Урушпайт, тез эле келип калабыз, кийимиңдин жакшысын кийип, чачы башыңды оңдо, мен анан келем, машина келет, - деп коюп, үйүнө кетти. Гүлбү турмушунда бир өзгөрүү болоорунан кабары жок, өзү теңдүү кыздар менен кыргыз кийимин кийинип алып, колуна түрдүү даамды көтөрүп алып, аэропорттон райкомду тоскону барышты. Чынында, көп кыздардын ичинен ал башкача бөлүнүп турду, кыргыз кийими өзүнө куп жарашып, узун чачы артына чубалжый алдында турган. Исабек Мусаевич аны бир карап коюп, колундагы даамдан ооз тийди да, калгандарына башын ийкей күтүп турган машинага түшүп, конокту күтүп жаткан боз үйгө жөнөштү. Совхоздун дирекциялары, агартуунун директорлору, койчу, бир райондун чоңдору чогулган бул жерде Исабектин көзүнө бир гана Гүлбү көрүндү. Жанында отурган директордон эңкейе калып:

- Бул кыз кимдин кызы? - деди.

- Жай жүргөн эле адамдын кызы, быйыл мектепти бүткөн.

- Окууга барбадыбы?

- Атасы окута албады, апасы өлүп калган, инилерин карап үйүндө, - деп Жеңиш элпектене айта салды.

- Аа-а, жаман болуптур, - деп койду райком.

Анын еврей аялы бар, кайсы кызматтарда жүрбөсүн, кай тарапка барбасын ал барбайт, ар дайым жалгыз барып иштеп Фрунзеге келип-кетип турат. Балдары дагы орусча өсүп, дини кайыр болгондуктан, ылайыктуу келин-кыздарга көз салып жүргөн кези эле. Өзүнүн уругунда ар улуттун каны бар. Көп бир тууган. Мусаевдердин чынында көбү билимдүү, кызматкер. Өзүнөн кийинкиси Мусабек аскер адамы. Көз алдынан ушуларды өткөрүп, дал ушул кызды өзүнө ылайык көрүп, эптеп колго алууну көздөп жатты: "Атасы менден кызын аябас, колумдан келгенин жасайм, жакшы аял болчудай экен, балалуу болсом, Мариядан ажырашууну талап кылам", - деп да ойлоп ийди. Чимирик болгон кыз-келиндер тамак аш көтөрүп, кирип-чыгып жатты. Кеч киргенде, райкомду эс алуучу бөлмөсүнө киргизгенден кийин кыздарды үй-үйүнө жөнөтүштү. Урматкан менен Гүлбүнү Аманкан жеткирип келди. Ансыз дагы өлкө будуң чаң түшүп, бөлүнгөнү турган. Горбачев базар экономикасын ойлоп таап, өлкөнү бөлүп турган учур эле. Түнү бою ойлонгон Исабек Мусаевич эртеси кабинетке келип отургандан кийин Аманкан Ашымович кирди. Ал кызмат ордун которгону жүргөн, эртелеп райкомду колуна алууга ашыккандардын бири.

- Ассалоому Алейкум аксакал, орун кут болсун! - деп кош колун сунуп учурашты ал.

- Салоом Алейкум, кел жигит, - деди коңур, токтоо үн менен Исабек Мусаевич, - Кандай, эл-жер тынчпы?

- Баары жайында, - деп Аманкан үзүлүп түшө, мамилени жакшы жасап, ушу баштан жагынууга аракет кылып, колундагыны акырын бере салды, - Сиздин орунуңузду майлайлы деп эле келип калдым, - деди тузак тарта.

- Тим эле койсоңор болмок, а…

- Аманкан Ашымович, менин атым Аманкан, аксакал, - деди ага жалтактай.

- Аманкан, кечээки кыздардын эң алдындагы кыздын аты жөнү ким? - деп сурады Исабек.

- Гүлбүнү айтып жатасыз го?

- Ооба, ошол кыздын дарегин уксам дедим эле…

- Аксакал кам санабаңыз, ал кыз биздин колдо, - Аманкан шыпылдай калды.

- Ата-энеси барбы?

- Атасы бар, энеси жок, бир иниси, бир сиңдиси бар.

- Жашоолору кандай?

- Эл катары эле го, жетип-жетпей дегендей…

- Ошол кызды мага тааныштыр, экөөбүз гана билели, сенин кандай ишиң болсо, орундалды дей бер! - деп экөө кол алышып калды.

- Кам санабаңыз, кыз чынында жаш, жакшы кыз.

- Да-даа, көрүнүп турат, бир аз ойдоло-ор, анан көнбөй кайда барат, - Исабек Мусаевич керсейе отурган жеринен чөнтөгүнө колун сала чиренип алды, - Алардын көксөгөнү байлык, биздин көксөгөнүбүз башка-а!

- Туура айтасыз, мен аны колуңузга тийгизем, шартты өзүм дайындайм, сөз бүттү, мен өзүм кабарлайм, - деп Аманкан коштошо кабинеттен чыкты: "Буйруса колго түштү, исполкомдун орду меники", - деп алаканын жаный машинасына отурду да, дароо эле Урматканга келди. Ал үйүндө отурган, жанында Калима бар болчу, экөө дагы бир жакка жөнөмөк.

- Урматкан эже, сизде сөз бар эле… - деди Аманкан баш багып.

- Кел-кел, үйгө кир.

- Жо-жок, рахмат эже, зарыл иш бар эле.

- Азыр, - деп Урматкан ордунан туруп, эшикке чыкты, - Тынччылыкпы деги?

- Тынчылык эле, Гүлбү үйүндө элеби?

- Үйүндө болуш керек.

- Анда бүгүнкүгө үйүңүзгө эле чакырыңыз, мен анан бир кой берип ийем, сое турган балдар келет, сиз даярдана бериңиз, - деди да кетип калды.

- Эмне дейт курган бала, түшүндүрүп да койбойт, - деп үйүнө ойлуу кирди.

- Эмне болду? - деди Калима ага суроолуу.

- Билбейм, үйгө конок келет экен, мен баралбай калдым го?

- Эмнеге, Жапаркул өлбөйбү?

- Өлсө өлөт да, конокту тосуп албасам болбойт, - деген Урматкан унчукпай калды.

- Кызык экенсиң, ал кайдагы, эмне деген конок?

- Өзүм да билбейм.

- Сен бу экономисттин коногун качантан бери тосуп калгансың?

- Бүгүн эле…

- Кыз-зык, кечиктим, мен кете берейин анда?

- Мейли, барсаң бар, салам айтып кой.

- Айтпайм, өзү келсе айтасың да, - деп Калима таарынгандай үн катып чыгып кетти. Урматкан унчукпады, үйүн жыйнап, тазалап конок бөлмөсүн желдетип, конок күтчүдөй камынып жатты, анан эсине түшө калып, Турдубек кайнагасынын үйүнө жөнөдү. Ал келгенде, Гүлбү кир жууп отурган, ордунан тура калды.

- Келиңиз жеңе.

- Келдим, колуң бош эмеспи?

- Эмнеге?

- Үйгө конок келмек, жардам берип кой дедим эле.

- Аа-а, азыр бошойм.

- Анда барып кал ээ?

- Макул.

- Акем кайда?

- Ал дагы ичип, жүрөт окшойт.

- Балдарчы?

- Алар ойноп жүргөн.

- Ии-ий, анда барып кал, - деп Урматкан үйүнө келип, эшигин шыпырып жатканда, машина келип токтоп, эки жигит түштү да, бир койду алып, жетелеп бири бери басты, бири сумкаларга салынган тамак ашты көтөрүп үйгө кирди.

- Муну өзүнчө берди, кыздардын кийими го эже, - деп өзүнчө, бир баштыкты колуна берди, - даярдап койсун деди, башка эч нерсе айткан жок, - деп бычак сурады да ары басты. Урматкандын улуу баласы Темир жардам берип жатты. Урматкан баштыктагы кымбат баалуу көйнөк менен ич кийим, туфлини көрүп:

- Ой-ий, тим эле укмуш, бул кебетеси райкомдун белеги го? - деп сыртына айтып ийгенин сезбей калды. Андан кийин берки эки баштыкты ачып, конфет-печеньелерди, өрүк мейиздерди мурда көрбөгөндөй бир топко карап турду да, жанында турган балдарына аз-аздан берип, - Кудайым колдоп силер дагы райком болуп калсаңар ажеп эмес, алдын жегиле балдарым, - деп койду да, ичкери кирип дасторкон жайды. Конок бөлмөнү даярдап жатканда Гүлбү келди, аны көргөндө шыпылдаган Урматкан, - Келдиңби, мен баарын бүтүп калдым, сен мончого түшүп алчы садага, келген конокко чай куюп берип турасың, мен болсо башка жакка бармак элем, - дегенде:

- Жеңе, кечээ эле мончого түшкөм, эмне ошончолук эле конокторуңуз урматтуу адамдарбы? - деп жылмайып койду.

- Ооба, абдан урматтуу адам келет. Баса Гүлбү, бери келсең, - деп Гүлбүнү үйгө киргизди, - Мынабу көйнөк жагабы?

- Ой-ий, укмуш го! Бул кимге, жеңе?

- Сен кийип көрчү, туфлини дагы.

- Эмнеге? - Гүлбү Урматканды таңдана карады.

- Кийип көрсөң эми.

- Ма-акул, - деп Гүлбү кийип көрүп жатып, ичиндеги ич кийимди көрө калып, - Эмнеге мунусу менен бирөөгө алып келди беле? - деди.

- Сага, мунун баары сага, райком сени жактырып калыптыр, бүгүн биерге келет, сен чоочулаба, ал сага жардам берет.

Адегенде Гүлбү өңү бозоро делдейип туруп калды.

- Жеңе кантип, эмне кылат экен?

- Эмне кылмак эле, сүйлөшүп кой, андан аркысын көрөсүң да, ай аттиң, жаш болуп калбаганымды айтсаң, - деп тамшанып койду.

- Жаш элесиз го?

- Отуз беш деген жаш картаюунун алды, жаштыктын арты, эркектин орто жашы элүү болот экен, аялдар отуздан оодуң бүттүң дей бер, андан көрө ушул райкомду бекем карма: "жамандын биринчи аялы болгуча, жакшынын көрөөр көзү болгонуң" оң.

- Көрөөр көз деген эмне? - деп чын пейли менен сурады Гүлбү. Он жетидеги эми өсүп келе жаткан кыз түшүнө бербей.

- Көрөөр көз деген байлардын токолу болгон, башка аялдарына энчи бөлүп берип, өзүнчө жашатып, жаш көрөөр көзү менен жашачу.

- Көрөөр көз болбой эле койдум.

- Ой сени ким көрөөр көз бол деп жатат, мисал кылып жатам: "жамандын аялы болгуча, жакшынын көрөөр көзү бол", - деп коет, күйгөн аялдар.

- Жеңе мен кете берейинчи, атам келип калса урушуп жүрбөсүн?

- Кой кокуй, тиги райком мени көргөнү келмек беле?

- Көрбөсө койсун, жолукпайм жеңе, атамдай киши менен кантип сүйлөшмөк элем, келбеди деп коюңузчу, - деп кыйылган менен оор, жетишпеген турмушта жашаган кыз: "Эмне экен, бул да болсо, тагдырымдын бурулушу болуп жүрбөсүн, жеңем айткандай, райком дегенди угуп, бирок көрбөгөндөр канча, пешенеме жазса, атам дагы жумуш таап, үй жайын оңдотуп, иним менен сиңдимди окутуп коем", - деп ойлонуп жатты.

- Гүлбү, мен сени жаман болсун деген жерим жок, ошончо кыздан сени жактырып жатканда, бир сүйлөшүп, кул жебестен жеп кал, - деп конок бөлмөсүнө алып кирди да, - Мына көрчү, ушунун баары сен үчүн, эшикте кой союлуп жатат, андан көрө атаңды тамак берип жаткырып, сиңдиң менен иниңди тойгузуп коюп, кайра келип кал, ал сени жөн эле баса калмак беле, сүйлөшүп сөзүн тыңдап көр! - деди шыпылдаган Урматкан, - Ме буларды кийип, сүлкүлдөп, бир келип калгын, көзү күйүп кетсин райкомдун.

- Коюңузчу жеңе, - деген менен кийимдерди баштыгы менен алды да, - Ойлонуп көрөйүн, - деп үйүнө жөнөдү.

Кой союлуп бүтүп, эттин жарымы менен башты казанга салды, андан кийин эки жигит унчукпай кетип калды, Урматкан калган оокатты өзү жасап, даяр болуп калганда, күүгүм кире үйүнүн жанына машина токтоду да, кайра жылып кеткендей болду. Аманкан Исабек Мусаевичти коштоп короого кирди.

- Кире бериңиз аксакал, сиз үчүн эшик ачык.

- Рахмат, - деген Исабек Урматкан менен баш ийкеше ичкери кирди. Төрдөн орун алып, - Бул келин ким болот? - деди Аманканга карай.

- Бул Гүлбүнүн жеңелери болот, жалгыз бой, күйөөсү өлүп калганына бир жылдан ашты.

- Аа-а, жаман болгон экен, - деди да сунулган чайдан алып, мейизден оозуна салды. Урматкан шашыла Гүлбүгө жетип барды, ал өзү да жуунуп таранып, кийинип алып, күзгүгө каранып отурган экен.

- Гүлбү, - деди босогодон акырын үн сала.

- Жеңе, эмне болду? - деп чыга калды кыз.

- Болбойсуңбу, ушундай адамды күттүрүп койгонубуз болбойт го?

- Жеңе, уялып жатам.

- Уялбай эле кой, жашоодо уялымыш этсең, баарынан куруу каласың, озунгандардыкы болуп кетет, райком деген кудайдын парманы болуп, ооматы көтөрүлгөн адамдар болот, жүрү тезирээк, - деп колдон ала жөнөдү, Турдубек аябай мас болуп келип уктап жаткан.

Экөө үйдөн чыгып, Урматкандын үйүнө келишти. Гүлбү бир топ эле жасанып-түзөнүп алган. Исабек Мусаевичтин үстүнө кирип барганда, ал тура калды:

- Кел-келгиле, чоң кыз.

- Келдик, - деп кыз үнү саал калтаарый чыкты.

- Отур-отура гой, - деп жанын көрсөттү, канчалаган адамдарды апкаарытып, калчылдаган райком ушул чычаладай чычкак кыздын алдында чарк көпөлөк айлана шыпылдап да, сүрдөгөндөй калтаарып да турган.

- Аксакал, биздин айылдын жаңыдан ачылып келе жаткан гүлү да, сулуусу да ушул Гүлбү, - деп Аманкан кошоматтана сүйлөдү.

- Ооба, буларды кементайга ороп койсоң да өзү эле билинип турат да-а, - деген Исабек Гүлбүнү карады, - Кысынбай эле отура бер чоң кыз, мен сени сүйлөшүп отурганга чакырттым, - деп колун дасторконго жаңсады, - Алып отур.

- Рахмат, - Гүлбү тердеп-тепчип кетти, али муундарынын калчылдагы кете элек. Аңгыча тамак келди, кесип алаар кара кесеги жок семиз эт алдыга келгенде, Исабек Аманканды карады:

- Рахмат иним, жакшы даярдапсың, баары эсте болот.

- Эчтеке эмес аксакал, мындай кызматты сизге жасабаганда кимге жасайбыз, бул менин сизге болгон урматым.

- Болду-болду иним, ойлогонуңду орундалды дей бер, - деди да тамакка кол узатты. Андан кийин коньяк келди. Андан аз-аздап ичип отурушту, Гүлбүгө сунду эле, ал баш тартып койду, кысташкан жок. Исабек Мусаевичке тамагынан дагы жаш кыздын койну керек болуп турду. Эт желип, колго суу куюлгандан кийин Урматкан жыйнап чыгып кетти. Аманкан болсо элпек болуп, улам коньяктан куюп жаткан, кызып калган Исабек Мусаевич Гүлбүнүн тизесине колун коюп алды эле, кыз бутун тартып алалбады.

- Исабек Мусаевич, жакшы эс алыңыз, мен барайын, - деп колун сунду Аманкан.

- Аа-а, бар-бар, - деп колун шилтеп коюп, - Гүлбү, менин башыма жаздык алып келчи, - деди ага карап.

- Макул, - деген кыз жаздык алып келип коюп берди да, өзү чыгып кетмек болуп бурула бергенде, колунан кармап калды:

- Каякка чоң кыз, бүгүн сен менин жанымда болосуң.

- Кое бериңизчи?

- "Колго түшкөн коенду, кое берген оңобу", - дейт, - деп Исабек Мусаевич аны карылуу колдору менен капшыра кармап, жыкты да, басып калды, - Аселим, шириним, качпачы менден! - деп жаш кызды өпкүлөп жатты.

- Кое бериңизчи! - деп тырмышып, жүзүн ала качкан кызды болбой эле жанталаша өөп:

- Шириним десе, мен сага баарын жасап берем, керек болсо сен үчүн эки кабат үй салдырып берем, тек менден качпачы, берекем! - деп көйнөгүн чечип, ыргытып ийди, - Берекем-көлөкөм менин, мен сени көргөндөн баштап көөнүм түштү, көргөнүмө бир күн болсо да, бир жылдай болуп кеткенсип, түндү зорго өткөрдүм.

- Аа-ай, тийбеңиз дейм мага, тийбеңиз мага, элге айтып шерменде кылам, атыңызды булгап аласыз!

- Мейли, сен үчүн булганса булганаармын, баары бир сен меники болсоң болду! - деп ич кийимине жармашты. - Каралдым, менин шириним, гүлдүн ширесиндей толуп турган кезиңден сенин, менин эркем болуп берчи, жанымда болчу! - деп жатып кызды уйпалап, өз максатына жетип болду. Урматкан каалганын сыртынан баарын тыңшап, угуп турду. - Гүлбү, мен сенин айтканыңдын баарын аткарам, болгону мага буйрук бер, алтын сарай кур десең курам, - деп ыйлап жаткан кызды алдында алып отуруп алып өпкүлөп жатканда, кыз ага карабай көзүн жумуп алды:

- Менин тагдырымды талкаладыңыз, эгер чоңдордун баары сиздей болсо, андай чоңдун элге кереги эмне, ишеничти аткарбай эле, көзүңөр кыз-келиндерде болсо, чоңго жыргаптырбыз!

- Андай эмес Гүлбү, мен сени жактырып калдым, менден өзүңдү ала качпа, айтканымды ук, - деп бир азга ойлуу отуруп, анан сөзүн баштады, - Менин аялым еврей, эки уулум бар, алар апасынын динин кармашат, ошондуктан жаш, жакшы аялым болосуң.

- Мен сизге кантип аял болом?

- Неге болбойсуң?

- Сиз картаңсыз, атам сиздей.

- Боло берет, сүйүү - жашоо, жаш-карыга карабайт экен, Гүлбү. Мен көп жерге барып партиянын тапшырмасын аткарып иштеп келе жатам, сенчелик көңүлүмө жаккан бирөө болбоду. Балким тагдыр экөөбүздү атайын жолуктургандыр…

- Ишенбейм, тагдырга да, жашоого да көңүлүм жо-ок! - Гүлбү ыйлап жатты.

- Берекем, - деп Исабек Мусаевич аны алдына алып отурган бойдон, жүзүн өзүнө каратты, - Шириним менин, аселим менин, мен сени керек болсо кабинетиме алып жүрөм, кайда болсо жанымда болосуң! - дегенин укканда, Урматкан өңгөчүн тарта оозун баса калды:

- Ай-иий - ай! - деп сырттан дабыш чыкканынан чыга калды, Калима кирип келе жатыптыр, - Чүш-щ - деди ага, - Бас үйгө кир, киши бар, үнүңдү чыгарба!

- Эмне болуп кетти, кайсы киши бар? - деп шыбырап, суроолуу карап таңгала, - Эшикте Жапаркулдар бар, - деди ага.

- Сен кире бер, мен аларды акырын чакырып келейин.

- Аларды үйгө киргизбей эле, сыртка чыгалычы, - деп Калима аны менен кошо сыртка чыкты. Жапаркул менен Өмүрбек машинада отурган, түшө калып бакылдаганда, Урматкан аларды да тыйды, түшүндүргөндөн кийин:

- Ох-хо, демек райком жаш кыз менен чардап жатат де, - деп Жапаркул күлүп калды, - Адегенде сени көргөн жокпу ал?

- Койсоңчу эримден бетер тескебей, мени менен иши деле болгон жок.

- Жүрбөйсүңбү, кеттик.

- Кой, үйдө киши турса, кантип кетем? - деп Урматкан болбой койду.

Жапаркулдар эртеси күндүзү келмек болуп, жүрүп кетишти. Таң сүрө баштаганда Исабек Мусаевичтин машинасы келип токтоп, ал өзү Гүлбүнү кучактап өөп:

- Кам санаба, эки күндөн кийин сенин атаңдын алдына киши жиберем, - дегенде унчукпай үйдөн чыгып кетти.

Исабек төшөктүн четине миң сом таштап койду да, чыга жөнөдү…

Урматкан миң сомду көрүп, кубанып кетти, анда рубль эмеспи, койнуна катып, дал Исабек отурган жерде отуруп алып: "Кудай ишимди оңдоор, үйүмө кыдыр жылоологон адам түнөдү, менин балдарым дагы жакшы чыгып калгысы бардыр", - деп көпкө ойлонуп отуруп калды. Түшкө жакын Жапаркулдар түз эле анын үйүнө келип калышты.

- Кандай, райкомду жыргатып, жөнөттүңбү ыя? - деп Калима тамашалап кирди.

- Акырын эми, эл укса Урматкан жайып ийиптир дейт, кирип андан көрө чоңдун кешигинен ооз тийгиле, - деди күлүп.

- Алып кел, атасынын көрү, райком жеген куйруктан ооз тиели буйруса, - деп Жапаркул менен Өмүрбек ала келген арак менен винолорун дасторконго коюп, орун алышты.

- Жакында буйруса той болот биздин айылда, Гүлбү райкомго жагып калыптыр, эки күндөн кийин жуучу жөнөтөм деди атасына, - Урматкан жебиреп жатып, дасторконун жайып, эттерин алып келди, калган оокаттарын алдыга коюп, - буйруса күйөө баланын пайдасын көрөбүз, - деди.

- Сен эле көрбөсөң бизге кайдан тиймек эле, жеңеси болуп, төшөк салып берген сен эле көрөсүң, - деп Калима күлүп калды.

Ошол убакта Гүлбү кирип келе жаткан, баласы алдынан тосуп:

- Үйдө конок бар, - деди эле, ал кайра кайтып кетти, эгер балдары болбогондо, өзү жөнүндөгү сөздү укканда, кыз бечара эмне болоорун ким билет? Ал жеңесине кеңешкени келе жаткан болчу. Үйүнө барып ыйлап жатып алды. Кийимдерин катып койду. Турдубек болсо тамак аш таап келмек турсун, өзү тоюп келип жатып алат, карандай чай менен жегенге наны да жок калган… Урматкандын үйүндө бака-шака түшүп, ырдап жатышты, калган эттен дагы куурдак кылып, улам арак ташып ичип, мас болуп калганда, Гүлбү кайра келип Замирден чакыртып алды.

- Жеңе, ун болсо берип туруңузчу, үйдө нан жок, же атам иштебейт, - деп ыйламсырады.

- Айла-анып кетейин десе, ун бербегенде эмне, бер-рем азыр, - деп кызуу неме чакага ун, эттен алып салып берди, ал тургай кечээги өрүк, мейиз менен конфеттерден да бергенде, кыз кубанып кетти.

- Рахмат, жеңе, - деп кубанган бойдон үйүнө жөнөдү.

- Ала гой, - деген Урматкан аны карап туруп, чөнтөгүндөгү миң сомду сыйпалап койду: "Төшөк пулу менде-е бечара кыздын. Бир чака ундан эчтеке болбойм, керек болсо, беш кап ун алып алам, эми сөзүнө туруп, алып алса, далай пайдасы тийээр эле", - деп кызуу болсо да, эртеңки күнүн ойлонуп жатты.

- Урматкан, кайда кеттиң? - деген Калиманын үнү чыкканда гана ичкери кирди, - Каякка кетип калдың ай, эс алып алалычы, - деди аны көрүп оолжуй.

- Мейли, ички үйгө кире бергиле, мен оокатымды жасайын, балдарым тамак иче элек, аларды тойгузайын, - деди Урматкан.

- Өзүң бил, - деп Калима, Өмүрбек экөө ички бөлмөгө кирип кетти.

- А менчи? - деди Жапаркул жамбаштап жаткан жеринен.

- Сен дагы эс ал, - деп Урматкан жылмайып коюп, ишин улантты.

Темир, Замир, Дамир үчөө эшиктен кирди, Акак менен Шурусу кичирээк, бешөөнү ашканасына киргизип, тамак берди. Анан аларды үйгө кирбегиле деп, ичинен илип алды да, Жапаркулдун жанына келди, - Уйкуң келбей жатабы?

- Ооба, сенсиз кантип уктайм? - деп Жапаркул аны кучактап жатып калды.

- Урматкан, - деди бир кезде Жапаркул.

- Ийи.

- Райком менен жакшы болсоң, кызматка сүйлөшүп көрбөйсүңбү?

- Сагабы?

- Эмне болот эле, дипломум бар.

- Кантип, ойношум эле деппи?

- Ошентип айт.

- Болбогонду койсоңчу.

- Эмне, болбойбу?

- Айталбайм го?

- Макул эми, келчи бир жарпыбызды жазалы, - деп экөө эзилише кетти, - Мен сени аялымдан да жакшы көрүп калдым, - деп жанталаша өөп, бүткөн боюн сыйпалап кирди.

- Койчу эми, балдарымдын көзүнчө, эшикти илип алдым, кокус бирөө жарым келсе, дароо эле сөз учурат, этиет бололучу, - деген менен аялдык сезими козголуп, өзүн кармай албай, өзү дагы Жапаркулга жардам берип, анын көкүрөгүнөн өөп-жыттап жатты. Кечке жатып уктап, эс алгандан кийин кечке маал Өмүрбек менен Калима кайдадыр кетип калышты. Жапаркул калып калды.

- Мен кетпейм.

- Эмнеге?

- Жөн эле…

- Көргөн киши эмне дейт?

- Көрсө көрө берсин.

- Мени жаманатты кылгың барбы?

- Андай жаман ойду ойлобо, Урматкан.

- Анан эмне, мени эл кеп кылат да, эри өлгөндөн кийин үйүнө эркекти киргизип алыптыр деп, ал сенин аялың укса келип, мени менен чачташып жүрбөсүн?

- Антпейт, ал Таласка кеткен.

- Ошол жактан болобу?

- Ооба, менден ажырашмакчы…

- Кой тамашаңды, үч балаң турса, ажырашканың болбогон иш, аялыңдан кечирим сурашың керек, балким бирдемени угуп алып, ошентип жаткандыр…

- Сен жөнүндө эмес.

- Билем, сенин жалгыз мени менен жүрбөгөнүңдү.

- Кайдан билесиң? - Жапаркул баш көтөрө карады.

- Сөздөрүң менен көздөрүң айтып турбайбы, мени билгениңе көп болсо бир жума болду, ага чейин жөн жүрдүң дейсиңби?

- Туура.

- Анда балдарың үчүн, сүйүүң үчүн кечирим сурап алып келишиң керек. Аялдын жүрөгү жумшак, жакшы сөз бат ээрийт, кылмышыңды өз көзү менен көрсө да кечирет, асты эркектер андай эмессиңер, силердей болуп, бирөө менен жүрмөк турсун, сүйлөшүп турганын көрүп, кызганасыңар, аялдын кадырын көзү жокто билесиңер…

- Акылдуу жансың, Урматкан.

- Менимче бардык аял акылдуу, артын ойлойт.

- Жо-ок, жаңыласың Урматкан, бардык эле аял сендей эмес.

- Эркектер акылкарачачтай аялдын койнунда жатса дагы, башка аялды артык көрө берет, - деди эле Жапаркул чычалап кетти.

- Аялдар бири-бириңерди жаман коргойсуңар да?


Толук окуйм десеңер, алуу шарты биерде >>>



п»їjanyzak@mail.ru

+996777329784
Алган материалга шилтеме бериңРёР·!
 © J.Janyzak, Kyrgyzstan 
Ссылки на взятые статьи обязательны!
Яндекс.Метрика