»нтернет библиотека ∆анызак@басма
—амое дешевое издание книги за счет автора! 

¬атсап: +996777329784
—отка +996700329784
емейл: janyzak@mail.ru

 ниги автора јйгүл Ўј–Ў≈Ќ на кыргызском €зыке

∆есир

”рматкан ата-энесинин эрке кызы болчу. јл эркеликтин айынан окууну да жакшылап окуган жок, мектепти элдир-селдир барып келип, кээде эки алып, кээде үч алып, жүрүп бүттү: " ара кыздын агынан эмес, багынан", - дегендей бүтүрүү кечеси болуп өткөндөн кийин эле, аны ала качып кетти. ћурда-кийин көрбөсө да, катын-калачтын жабылып, жалбарганынан улам отуруп калды.  өрсө: "—оодагер баркы менен бөз өтөт, ата кадыры менен кыз өтөт", - деп “октобектин кадыр-баркы менен: "∆акшы кишинин кызы, тарби€сы жакшы", - дешип, “октобектин кызын ала качыптыр. Ѕектемир жаңы эле арми€дан келген. јдегенде тыбырчылап:

- “ийбейм күйөөгө, мени жеткирип койгула! - деп бакырып жатты, -  ое бергиле мени, баары бир кетем!

-  ой айланайын, кыз дегенди ушинтип ала качып алат, кыздын жакшысын, көңүлгө жакканын ала качат, жаман жер эмес, жакшы кыздарды жерге тийгизбей ала качат, - деди шакылдаган —ары кемпир.

- ∆акшы кишинин кызысың айланайын, кыз тынаар жерине ыйлап барат дейт, баарыбыз эле ушинтип келин болгонбуз.

- џйлаба айланайын, Ѕектемир жакшы жигит, кыздай созулган жигит, - дешип жоошутуп, кийим кийгизип, жоолук салышып, отургузуп коюшту. џйлап-ыйлап Ѕектемирди көргөндөн кийин унчукпай калды. јта-энеси жеңелерин жөнөтүп: " ыймылдабай отурсун, кетем десе үйгө келбесин", - дешип катуу эскертишкен. јкыры таш түшкөн жеринде оор деп, тагдырына баш ийип, отуруп калган. Ѕектемир жакшы күйөө болуп берди, беш балалуу болгуча жаман айтпады, чекесинен чертпеди, таап келип берип, эч нерседен кемчил кылбады. ќн беш жыл жашап, эң улуусу он төрт жашка чыкканда, капысынан көз жумуп кете берди. ”рматкан боздоп ыйласа да таппады, балдарынын алды он төрттө, эң кичүүсү жетиде. ∆ыйган дүнүйөсү болбосо да, өлбөстөй оокаты бар, каралуу отурганда, төркүндөрү менен кайын журту жардам берип, жогун алып келип, берип турду. ∆ыл маалына араң чыдады, карасын алгандан кийин эки жакка чыгып, курбу-курдаштары көбөйүп, шарактаган а€лга айланды.  алима күйөөдөн чыккан а€л, экөө шынаарлашып бирге басып, бирге туруп калды. ƒүкөнгө шыпыргыч болуп иштеп да алган. Ѕир күнү  алима ага келип:

- јй ”рматкан, бүгүн бир жерге барабыз, сенин колуң бошойбу? - деди ага келип.

- —ен айтканда бошотом да, - ”рматкан шакылдай карады, - ∆ок деп, өлалбай жүрүптүрмүнбү?

- ќй алтын десе, сенин ушинтээриңди билгем, -  алима ага көзүн кыса жакындай калып шыбырады, - јбдан жакшы жигит экен, өлбөгөн жанга көрүп коелу.

- јнанчы, өлүп кетелиби, балдар эмне, чоңойсо өзү менен өзү кетет экен, карды ток, кийими бүтүн.

- јнда кечинде да€р тур, мен машина менен барам.

- Ѕолуптур, - деген ”рматкан кыңылдап ырдай дүкөндү жууп, баарын тазалап коюп, үйүнө жөнөдү. Үйүнө келсе, балдары тамак жасап жатыптыр, бириси камыр жууруп, нан жасаса, бири үйүнүн полун жууп, жыйнап жатат, кыскасы, эң кичүүсү дагы эшигин шыпырып жаткан экен. Ѕалдарынын бул кылганына ичинен кубанып: "Өзүм тарби€лаган балдар, кудай буйруса жакшы үйрөтүп жатам", - деп ойлонуп, компое кийим-кечесин которуп, чачын оңдоп тарап, желкесине түйдү да, жоолукту чыкыйта байлап алып, көзүн-кашын боенуп, да€р турду.

- “емир, сен балдардын улуусусуң го, мен кечиксем, эшикти бекитип жатып алгыла, буларга баш көз бол макулбу? - деп балдарына карады.

- ћакул апа, сиз ка€кка барасыз?

- Ѕир таанышым той берип жатыптыр, күндүзү колум бошобойт,  алима менен барып келе калайын.

- Ёрте келесизби?

-  им билет, эрте келгенге аракет кылам, кокус кечигип калсам, эшиктерди бекитип алгыла, - деди кайталай. ќшол убакта үйдүн тушуна жеңил машина токтоп калды, шашылган ”рматкан короодон чыгып,  алиманын жанына отуруп жөнөдү.

- ћенин подругам, таанышып койгула, аты ”рматкан, - деп  алима аны тааныштырып калды.

- ∆акшы экен, мен Өмүрбек, - деди алдыда отурганы башын бери бура жылмайып.

- ћенин атым ∆апаркул, - деди дагы бири.

- Ёмесе таанышып алдык, кайда барабыз? - деди айдоочу жолду караган бойдон суроо сала.

- јйдай бер, эс алуучу жайга, - деп ∆апаркул каткырып калды.

- Ѕа€гы көнгөн жакка да, кайда болмок эле, бу келиндердин дагы эригип-зеригип жүргөн кези болсо керек, бир көңүл ачалы, - Өмүрбек айдоочуга колун жаңсап койду, - ћенимче, бизди күтүп жатышса керек?

-  еттик анда, - деп айдоочу унчукпай кете берди. јлар айылдан алыс жайгашкан мал сарайга барды, аерде чабыр кой баккан јлымбек бар болчу.  үндүзү ∆апаркул менен Өмүрбек келип бир козуну да€рдатып койгон. “өш тарапты көздөй зымыраган машина өңгүл-дөңгүл жолдордо карс-курс этип, кетип жатты. —арайга жете бергенде, арсылдаган иттер ээрчий ажылдап, кошо жүгүргөндө, үйдөн чыга калган койчунун а€лы:

-  ет, кет дейм! - деп иттерин ары айдап жөнөдү.

-  елгиле, - деп койчу, өзү тосуп алды аларды, -  елдиңерби?

-  елбей анан, - ∆апаркул койчу менен учурашып калды, калганы машинадан түшүп, эки жакты карай ырахаттана туруп калганда, койчу аларды үйгө баштады. Ѕулар јлымбек менен јрзыгүл эле, жаштары ортолоп калса дагы, кой багуу менен алек.

∆апаркул менен Өмүрбек машинадан алып келгендерин түшүрүп, ичкери киргизди да, орун алышты. јрзыгүл дасторконун жайып, үстүнө өздөрү алып келгендерин жайнатып, чай куюп отурду:

- ∆еңе кандайсыз анан, денсоолуктар жайындабы, неберелер чоңоюп жатабы? - ∆апаркул үй ээсине жаркылдай суроо салды.

-  удайга шүгүр айланайын, неберелер менен алышып жатабыз акең экөөбүз, картайдык коюңарды алгыла, тынч отуралы эми десек, болбой чабыр койду берип койгон, ушинтип жатабыз.

- Өзүңүздөр деле малга көнүп калгансыздар да, ошондуктан кете албайсыздар, малды ишенген үчүн башкарма дагы, сиздерди колдон чыгаргысы келбейт да?

- ќшентип жатышат, пенси€ны алып иштей бергиле, деп жатпайбы? - деп јлымбек мактангандай болду. јрзыгүл бир кезде, табакка үймө кылып, боор куурдак алып келди эле, анын артынан койкойгон ак моюн –усскийден кошо койду дасторконго, бапылдаган ∆апаркул колуна бөтөлкөнү алып, стакандарга куйду да, ар бирине карматып, өзү бирин алып:

-  ана эмесе, бүгүнкү таанышканыбыз үчүн, денсоолукта, ойноп-күлүп оорубай, кайда болсо бирибизди-бирибиз, жүз грамм деп тоорубай аман жүрө берелик, алып койгула эми, - деди беркилерди карай.

- ћен иччү эмес элем, - ”рматкан саал тартына карады, - ћүмкүн болсо, кыстабай эле койсоңуздар.

- ќшо кантип болсун, сиздердей сулуу келиндер үчүн алып жатсак, силер албайм десеңер кандай болот? - деди ба€тан бери унчукпай отурган Өмүрбек, - јнда биз деле ичпей коебуз.

- “уп-па туура, келиндер ичпесе, бизге эмне, биз дагы ичпейбиз, - деп ∆апаркул колундагысын жерге койду, - ”рматкан бизди жактырбай калган го?

- ∆о-жок, чынында ичкен эмесмин.

-  ойчу ай, ичпесең ичип кой, ушунча кишинин сен үчүн таптакыр эле кадыры жокпу ы€? - деп  алима чыкты бир жагынан.

-  ечирип койгулачы эми, ооз тийип берейин, - деп ”рматкан ого бетер сүзүлө жылмайганда, ∆апаркул ага жакындай отуруп алып, стаканына стаканды тийгизе:

-  елиңиз алып коелу, ак улакты соелу, шараптан ичип батыраак, эт-шорпого тоелу! - деп анан, - Ёмесе сизден келсин, сүзүлүшүң аркардын өзү, көздөрүң карагат өзү, оозуңуз оймоктой экен, кашыңыз чыккан айдын эле өзү, тийишпей кое албадым, деги мен сизге жагамбы өзү? - дегенде баары күлүп калышты.

- Өзү-өзү эле дейсиң, ким ал? - деп Өмүрбек күлүп калды.

- ”шу келин эле өзү, - деп ∆апаркул купшуңдап койду. Өмүрбек менен  алиманын башынан мамилеси бар болчу. Ёкөө сыр билгизбей отурушту. ∆апаркул ”рматканга улам тийишип, аз-аздап ичирип жатып, кызып калды.  озунун эти бышканча, баары кызуу болуп калышты, анан эшикке чыгып, дөңгө отурушту, ала чыккан арагын стаканга куюп, дагы бирден ичип, Өмүрбек менен  алима кокту жакты көздөй кеткенде, ∆апаркул ”рматкандын ийинине колун кое:

- Ёкөө кетип, экөөбүз калдык, ээн эркин отуралык, мүнөзүбүз келишсе достошуп, келбесе тынчыраак эле кайталык ээ? - деди күлө карап.

- —өзүңүз табышмактуу, карашыңыз башкача, жүрөгүңүз каалап турса, сүйлөшсөк болоор ынтымактуу, - дегенде:

- јп-п бали ”рматкан, сөзүң акыйкат болду, - деп кучактай, көк шиберге отурушту, - Өзүң жөнүндө айтчы эми.  улак түрө угайын.

- ћенде беш бала бар, күйөөм бир жарым жыл мурун күтүүсүз өлүп калды, оорубай этпей эле кете бердиЕ

- ∆аман иш болуптур, балдар бойго жетип калгандырЕ

- ќо кайдан, алды он бешке араң чыкты, үч уул эки кызым бар.

- Өлгөндүн өзүнүн шору дешет го?

- ќшондой экен, акырындап унутпасак да, сууп баратабыз.

- ∆ашоо ошондой ”рматкан, менин үч уулум бар, а€лым абдан кызганчаак, ошого карабай кыз-келинди көргөндө, көзүм кызарып кеткен адатым бар, - деп тамашалай күлдү, андан кийин дагы бирден алышты. Өмүрбектерден дайын жок. Ёкөө кобурашып көпкө отурушту, улам сарай жакты карап коюшат, кечке маал машина келмек, кайрадан жолго чыгып, үй-үйүнө жөнөшөт, бирок машинанын карааны көрүнбөдү. “ээ бир оокумда шаңкылдай күлгөн  алиманын үнү угулганынан карашса, экөө кучакташып келе жатыптыр.

- ќо-ой келгиле! - деп сарай жактан јлымбек колун булгалап калганда, алар ылдыйлап жөнөштү.

- —илер эмне, булактан алтын издеп жүрдүңөрбү же кен казып жаттыңарбы? - деп аларга ∆апаркул тийише сүйлөдү.

-  азчуну каздык да, - деп Өмүрбек каткырып койду.

- јзаматтар эй, деги кыйынсыңар да, ынтымагыңарга баракелде!

- Өзүңөр ынтымакташып албайсыңар, ынтымакташып кен казгандарды көрө албайсыңар, - деп  алима чоюла басып, алдыда кетип баратып, бурула карап койду.

- Ёкөөңөр кендин кайда экенин таап алсаңар, кийин биз дагы билип калаарбыз, - деди ∆апаркул. јлар келээри менен колдоруна суу куюп, анан үйгө киргизди  амчыбек. ∆аш козунун этинен жеп, шорподон ичишти, кайрадан ак моюндан ачып, идиштерге куюлуп алдыга келди.

-  елгиле анда, бүгүнкү күн үчүн ичели, ынтымактуу кен казгыч геологдордон бололу! - деп көтөрдү ∆апаркул.

- јдегенде үйрөнгүлө, андан кийин казасыңар, - Өмүрбек экөөнө карап, көз кысты, -  алима экөөбүз көптөн бери геологдон өтүп калдык, бизге теңелишке али көп бар!

- √еологсуңарбы? - деп сурап калды ”рматкан, ба€тан бери угуп жаткан сөзгө түшүнө бербей.

- ∆апаркул үйүндө казат, эми коендон жоош болуп жатат го? - Өмүрбек каткыра, санын чаап калды.

- Ўашпа, экөөбүз бүгүн кен казабыз, - деди ∆апаркул ага көзүн кысып.

- “үшүнсөм өлөйүн, - деп койду ”рматкан. јл көбүрөөк ичип алганга, башы ооруп уйкусу келе баштаган, келем деген айдоочу жок, ал күнү калып калышты, күүгүм кире алдыларына төшөк алып, алдыда төш тарапка чыгып кетти. ∆апаркул менен ”рматкан экөө бирге отуруп, Өмүрбектер ары көздөй кетип калышты. »мере кармап кучактап өөп:

- ”рматкан, эми өзүң билесиң да, а€л менен эркекти бириктирген бир гана нерсе бар, көңүлүмө жагып калдың, бизге берилген керемет түндү бекерге өткөрбөйлү, кел бирге калкып, асманда сүзүп, ырахаттын көлүнө калкыйлы, - деп төшөккө жыкты.

- Ќеге, жөн сүйлөшүп отурсак болбойбу? - деди наздуу шыңгыр күлкүсүн чыгара ”рматкан, - ∆өн жат эми.

- ∆аныңда суйкайган сулуу келин жатса, кандай эркек жата алат?

- Ёмнеге отуздан жаңы ашкан келин кыздан айрымасы жоктур? - деп болбой эле, жулмалап кирди.

“өшөнгөн төшөк би€кта калды, көк шиберди уйпалап, тээ бир убакка чейин келиндин кылыктуу дабышы менен эркектин күшүлдөгөн үндөрү угулуп, түнкү тынчтыкты бузуп жатты.

- ћен эри өлгөн жесир а€лмын, кокус боюма болуп калса, эмне болот? - деди шыбырай ”рматкан.

- Ѕолбойт, болсо көрө жатаарбыз, - деп эч нерсеге карабай өпкүлөп жатты, махабаттын туу чокусуна чыгып, керемет дүйнөнү аралап, чалкыган көлдө сүзгөн учурда ким гана убада бербеген.

- Ѕашкача жан экенсиң.

- Ёмнеге?

-  үйөөм мындай эмес болчу.

-  андай эле?

- Ёритип жиберген кудурети жок болчу.

- јлсыз беле?

- ∆ок ай, алдуу-күчтүү эле, бирок мындайга жок болчу, бала жаратканга жакшы элеЕ - Ўыңк эте күлүп койду.

- „ынбы, ырахат алдыңбы?

- ќоба, укмуш экенсиң ай.

- ∆олугуп жүрөлү ээ?

-  ааласаң.

- —үйлөштүк анда, кел эми, дагы бир жолу, андан кийин эс алалы, - ∆апаркул кайрадан өпкүлөп кирди.

- ј€лыңды ушундай рахатка бөлөйсүңбү?

- ј€л менен ойношко кылган мамиленин ортосу эки башка болот, сен уктуң беле: "ќйнош оттон ысык", - деп.

- ”ккамын: " ала берсе боктон сасык калаарын", - ”рматкан шыңкылдай күлүп калды, - ”багы келгенде сасып каласың деЕ

- ∆оок алтышка, эгер сен мени жакшы көрсөң өмүр бою сени менен жүрөм, а€лыма билгизбей канча жакшы күндөрдү, махабаттуу түндөрдү өткөрөбүз.

-  ачан а€лынан чыгып, мага келет деп, акыйып күтө берет экенмин да?

-  елээр күнүмдү өзүм айтам, да€рданып турасың.

- Ѕолуптур, деги сага жактымбы? - Ќаздана эркектин мойнуна колун артты, - Ѕирөөгө жагаар бекенмин деги?

- ћага албетте жактың, - деп ∆апаркул сүйлөп да, демиге күшүлдөп да жатты. Ёкөө таң агарганда гана көздөрү сүзүлө, кучакташып уйкуга кирди.  үн көтөрүлгөндө ойгонушту, Өмүрбек менен  алима эбак келип, алардын ойгонушун күтүп отурушкан экен.

- ”йкуңар кандыбы, түнү бою уктабай алтын казгансыңар го? - деп Өмүрбек тамашалай каткырды.

-  ен табылдыЕ - ∆апаркул уйкулуу жооп берди.

- ћолодец, ошону билип биз алысыраак кетпедикпи.

- „огуу бир жерде болсок, тиги сарай солкулдап урап кетмек, - баары күлүп калышты. “өртөө дөңдөн түшүп келип сарайга киришти. јлымбектер эбак эле туруп, күнүмдүк тиричилигине киришишкен. “амак ысытып ичип, анан калган арактарын ичишти. ћашинасы кечигип жатты. јга чейин төртөө кайрадан, јлымбекти айылдагы дүкөнгө жөнөтүп, арак алдырып, күрү-гүү болуп, каткырып-күлкүгө мас болуп отурушкан. Ѕир кезде жигули келип токтогондо, Өмүрбек жеңил боло чыга калды.

- ќй сен эмне кечиктиң?

- ћанастан „убак кем бекен? - деп “октосун каткырып койду, көрсө анын жанындагы дагы моймолжуган жаш, сулуу келинчек отуруптур, аны көргөн Өмүрбек:

- јндай болсо, чогуу эле биерде болбойт белек? - деди күлө. “октосун өтө тигилерден жашыраак болчу, ошондуктан у€лып калды.

- —издерге кантип аралашмак элем?

- ћа-акул эми, үйгө кирип тамак ичкиле, анан жолго чыгалы, - деп ичкери киргизди. Ўопурга деп алып койгон устуканды кошуп, —абирага да мүчө беришти. јрактан куйду эле, —абира ичпей койду. јны ”рматкан таанычу, экөө бири-бирин карап, баш ийкеше тим болду. —абира жаңы эле күйөөсүнөн ажырашып келген, жыйырма бештердеги келин болчу. “октосун а€лынан ажырашып жүргөн. Ёкөөнүн жылдыздары келишип, сүйлөшүп, анан бир жаздыкка баш коюп, үйлөнмөк болуп жүрүшкөн.

-  ана эмесе ушул эки жаштын тилеген тилеги ишке ашып, келечекте бактылуу жубайлардан болушсун! - деп тост көтөрдү Өмүрбек.

- “уура “октосун менен —абиранын бактылуу болушу үчүн ичели!

- Ѕактылуу болгула! - дешип алып ийишти.

- –ахмат сиздерге! - деп “октосун аларга күлө карады, - јйтканыңыздар келсин.

- "ћиң кишинин нааласына калгыча, жети кишинин батасын ал", - деген илгерки ата-бабалар, биерде туура тогуз киши экенбиз, - деди ∆апаркул күлүп, - Ѕиздин батабызды алсаң, жерде калбайсың.

- —издерге рахмат.

- јман болгула, бирок кечикпей жүргүлө, - деди Өмүрбек “октосунга карап, -  елем дегенде келиш керек!

Ѕаары ала-гүү болуп, машинага отурушту. ∆олдо келе жатып ырдап келе жатышты, адегенде ”рматкан үйүндө калды.  елсе балдарынын бири жок, үй бек, көрсө ичинен илип алып, уктап жатыптыр. ”рматкан эшикти такылдатты эле, тестиер кызы ачты:

- ”шул убакка чейин уктап жатасыңарбы ы€?

- ћен качан эле ойгонгом, акемдер уктап жатат.

- Ёшикке чыгып карап койбойсуңарбы? - деп өзү зорго уйкусу келип турган ”рматкан кирип балдарын ойготту.

“уруп өздөрү жасаган тамагын ичип, үй ичин жыйыштырып болуп, анан кичүүлөрү ойноп кетти, эч нерсеге көңүлү келбеген ”рматкан алдына калыңдап төшөк салып, башына бийик жаздык койду да, жатып алды. Ѕул ”рматкан жесирдин алгачкы жазгырышы эле. ƒүкөнгө бараар учурдан кеч келди, дүкөнчү ага:

- Ёже, эртерээк келип жүрүңүз, мына бул коробка, кагаздарды алып чыгып өрттөп, бир сыйра шыпырып туруп, жууп коюңуз, - деди сүйүңкүрөбөй.

- ћакул эми, бүгүн кичине ооруп калып кечиктим, болбосо, эрте эле келмекмин, - деди да айткандарын бүт аткарып жатып: "јлганым жетимиш сом, ушуларга көз каранды болуп бүттүм", - деп жинденип колунан келсе, иштебей койгусу да келди. Ѕирок ошол жетимиш сом анын баардык оокатына жетчү да. Үндөй албай иштей берди. Ѕирок аны ошол күнү дагы бир күтүлбөгөн оку€ күтүп турган. –айонго жаңы райком келмек болуп, аны тосуш үчүн райондун кызматкерлери бүт жүгүрүп жүрүштү. –айондун экинчи секретары јманкан ”рматканга келип:

- Ёже, бул айылда сулуу жакшы кыздардан “урдубек аганын кызы бар, ал сиздин кайынсиңдиңиз болот эмеспи, жаңы райкомду тосууга ошол кызды ээрчитип, сиз дагы барыңыз, - деди шашыла.

- ќй, ал √үлбү өтө эле жаш да?

- ∆аш болсо, райком деле жаш, ага ошондой жаш кыздар кызмат кылыш керек, ал койнуна алып жатмак беле? - деп күлдү јманкан сырдуу жылма€, - Ёгер райкомго жагып калса, сиз дагы, мен дагы куру калбайбыз, - деп шыбырап койду.

- јй, деги мен балээге калбасам болду? - деп шыңк күлдү ”рматкан.

-  айнагаңыз ичкен арагынан башка эмнени билет, унчукпай ишти бүтүрө бериңиз, кыздар көп ошонун ичинен көзгө урунганын карайт да.

- ћа-акул, - деп ”рматкан үйүн көздөй жөнөдү. јл күнү √үлбү менен атайын өзү барып сүйлөштү. “урдубектин а€лы эки жыл мурун өлүп калып, эки кыз, бир уулу менен кала берген. ќшондон бери ичип да кеткен.

- √үлбү, мен сени жаман жакка алып бармак белем, райкомду тосконго кыз-келиндерди боз үйгө коюп, жалаң сулуу кыздар даам алып чыгат экен, сен дагы ошолор менен бирге тососуң, мындай бакыт ар кимге эле бериле бербейт, ушул убакка чейин райкомдун атын угам, өздөрүн көрө элекмин, - деди ага сөздү алысынан баштап.

- ∆еңе, мен үйдөн чыксам эле атам уруша берет, - деди √үлбү ага.

- ”рушпайт, тез эле келип калабыз, кийимиңдин жакшысын кийип, чачы башыңды оңдо, мен анан келем, машина келет, - деп коюп, үйүнө кетти. √үлбү турмушунда бир өзгөрүү болоорунан кабары жок, өзү теңдүү кыздар менен кыргыз кийимин кийинип алып, колуна түрдүү даамды көтөрүп алып, аэропорттон райкомду тоскону барышты. „ынында, көп кыздардын ичинен ал башкача бөлүнүп турду, кыргыз кийими өзүнө куп жарашып, узун чачы артына чубалжый алдында турган. »сабек ћусаевич аны бир карап коюп, колундагы даамдан ооз тийди да, калгандарына башын ийкей күтүп турган машинага түшүп, конокту күтүп жаткан боз үйгө жөнөштү. —овхоздун дирекци€лары, агартуунун директорлору, койчу, бир райондун чоңдору чогулган бул жерде »сабектин көзүнө бир гана √үлбү көрүндү. ∆анында отурган директордон эңкейе калып:

- Ѕул кыз кимдин кызы? - деди.

- ∆ай жүргөн эле адамдын кызы, быйыл мектепти бүткөн.

- ќкууга барбадыбы?

- јтасы окута албады, апасы өлүп калган, инилерин карап үйүндө, - деп ∆еңиш элпектене айта салды.

- ја-а, жаман болуптур, - деп койду райком.

јнын еврей а€лы бар, кайсы кызматтарда жүрбөсүн, кай тарапка барбасын ал барбайт, ар дайым жалгыз барып иштеп ‘рунзеге келип-кетип турат. Ѕалдары дагы орусча өсүп, дини кайыр болгондуктан, ылайыктуу келин-кыздарга көз салып жүргөн кези эле. Өзүнүн уругунда ар улуттун каны бар.  өп бир тууган. ћусаевдердин чынында көбү билимдүү, кызматкер. Өзүнөн кийинкиси ћусабек аскер адамы.  өз алдынан ушуларды өткөрүп, дал ушул кызды өзүнө ылайык көрүп, эптеп колго алууну көздөп жатты: "јтасы менден кызын а€бас, колумдан келгенин жасайм, жакшы а€л болчудай экен, балалуу болсом, ћари€дан ажырашууну талап кылам", - деп да ойлоп ийди. „имирик болгон кыз-келиндер тамак аш көтөрүп, кирип-чыгып жатты.  еч киргенде, райкомду эс алуучу бөлмөсүнө киргизгенден кийин кыздарды үй-үйүнө жөнөтүштү. ”рматкан менен √үлбүнү јманкан жеткирип келди. јнсыз дагы өлкө будуң чаң түшүп, бөлүнгөнү турган. √орбачев базар экономикасын ойлоп таап, өлкөнү бөлүп турган учур эле. “үнү бою ойлонгон »сабек ћусаевич эртеси кабинетке келип отургандан кийин јманкан јшымович кирди. јл кызмат ордун которгону жүргөн, эртелеп райкомду колуна алууга ашыккандардын бири.

- јссалоому јлейкум аксакал, орун кут болсун! - деп кош колун сунуп учурашты ал.

- —алоом јлейкум, кел жигит, - деди коңур, токтоо үн менен »сабек ћусаевич, -  андай, эл-жер тынчпы?

- Ѕаары жайында, - деп јманкан үзүлүп түшө, мамилени жакшы жасап, ушу баштан жагынууга аракет кылып, колундагыны акырын бере салды, - —издин орунуңузду майлайлы деп эле келип калдым, - деди тузак тарта.

- “им эле койсоңор болмок, аЕ

- јманкан јшымович, менин атым јманкан, аксакал, - деди ага жалтактай.

- јманкан, кечээки кыздардын эң алдындагы кыздын аты жөнү ким? - деп сурады »сабек.

- √үлбүнү айтып жатасыз го?

- ќоба, ошол кыздын дарегин уксам дедим элеЕ

- јксакал кам санабаңыз, ал кыз биздин колдо, - јманкан шыпылдай калды.

- јта-энеси барбы?

- јтасы бар, энеси жок, бир иниси, бир сиңдиси бар.

- ∆ашоолору кандай?

- Ёл катары эле го, жетип-жетпей дегендейЕ

- ќшол кызды мага тааныштыр, экөөбүз гана билели, сенин кандай ишиң болсо, орундалды дей бер! - деп экөө кол алышып калды.

-  ам санабаңыз, кыз чынында жаш, жакшы кыз.

- ƒа-даа, көрүнүп турат, бир аз ойдоло-ор, анан көнбөй кайда барат, - »сабек ћусаевич керсейе отурган жеринен чөнтөгүнө колун сала чиренип алды, - јлардын көксөгөнү байлык, биздин көксөгөнүбүз башка-а!

- “уура айтасыз, мен аны колуңузга тийгизем, шартты өзүм дайындайм, сөз бүттү, мен өзүм кабарлайм, - деп јманкан коштошо кабинеттен чыкты: "Ѕуйруса колго түштү, исполкомдун орду меники", - деп алаканын жаный машинасына отурду да, дароо эле ”рматканга келди. јл үйүндө отурган, жанында  алима бар болчу, экөө дагы бир жакка жөнөмөк.

- ”рматкан эже, сизде сөз бар элеЕ - деди јманкан баш багып.

-  ел-кел, үйгө кир.

- ∆о-жок, рахмат эже, зарыл иш бар эле.

- јзыр, - деп ”рматкан ордунан туруп, эшикке чыкты, - “ынччылыкпы деги?

- “ынчылык эле, √үлбү үйүндө элеби?

- Үйүндө болуш керек.

- јнда бүгүнкүгө үйүңүзгө эле чакырыңыз, мен анан бир кой берип ийем, сое турган балдар келет, сиз да€рдана бериңиз, - деди да кетип калды.

- Ёмне дейт курган бала, түшүндүрүп да койбойт, - деп үйүнө ойлуу кирди.

- Ёмне болду? - деди  алима ага суроолуу.

- Ѕилбейм, үйгө конок келет экен, мен баралбай калдым го?

- Ёмнеге, ∆апаркул өлбөйбү?

- Өлсө өлөт да, конокту тосуп албасам болбойт, - деген ”рматкан унчукпай калды.

-  ызык экенсиң, ал кайдагы, эмне деген конок?

- Өзүм да билбейм.

- —ен бу экономисттин коногун качантан бери тосуп калгансың?

- Ѕүгүн элеЕ

-  ыз-зык, кечиктим, мен кете берейин анда?

- ћейли, барсаң бар, салам айтып кой.

- јйтпайм, өзү келсе айтасың да, - деп  алима таарынгандай үн катып чыгып кетти. ”рматкан унчукпады, үйүн жыйнап, тазалап конок бөлмөсүн желдетип, конок күтчүдөй камынып жатты, анан эсине түшө калып, “урдубек кайнагасынын үйүнө жөнөдү. јл келгенде, √үлбү кир жууп отурган, ордунан тура калды.

-  елиңиз жеңе.

-  елдим, колуң бош эмеспи?

- Ёмнеге?

- Үйгө конок келмек, жардам берип кой дедим эле.

- ја-а, азыр бошойм.

- јнда барып кал ээ?

- ћакул.

- јкем кайда?

- јл дагы ичип, жүрөт окшойт.

- Ѕалдарчы?

- јлар ойноп жүргөн.

- »и-ий, анда барып кал, - деп ”рматкан үйүнө келип, эшигин шыпырып жатканда, машина келип токтоп, эки жигит түштү да, бир койду алып, жетелеп бири бери басты, бири сумкаларга салынган тамак ашты көтөрүп үйгө кирди.

- ћуну өзүнчө берди, кыздардын кийими го эже, - деп өзүнчө, бир баштыкты колуна берди, - да€рдап койсун деди, башка эч нерсе айткан жок, - деп бычак сурады да ары басты. ”рматкандын улуу баласы “емир жардам берип жатты. ”рматкан баштыктагы кымбат баалуу көйнөк менен ич кийим, туфлини көрүп:

- ќй-ий, тим эле укмуш, бул кебетеси райкомдун белеги го? - деп сыртына айтып ийгенин сезбей калды. јндан кийин берки эки баштыкты ачып, конфет-печеньелерди, өрүк мейиздерди мурда көрбөгөндөй бир топко карап турду да, жанында турган балдарына аз-аздан берип, -  удайым колдоп силер дагы райком болуп калсаңар ажеп эмес, алдын жегиле балдарым, - деп койду да, ичкери кирип дасторкон жайды.  онок бөлмөнү да€рдап жатканда √үлбү келди, аны көргөндө шыпылдаган ”рматкан, -  елдиңби, мен баарын бүтүп калдым, сен мончого түшүп алчы садага, келген конокко чай куюп берип турасың, мен болсо башка жакка бармак элем, - дегенде:

- ∆еңе, кечээ эле мончого түшкөм, эмне ошончолук эле конокторуңуз урматтуу адамдарбы? - деп жылмайып койду.

- ќоба, абдан урматтуу адам келет. Ѕаса √үлбү, бери келсең, - деп √үлбүнү үйгө киргизди, - ћынабу көйнөк жагабы?

- ќй-ий, укмуш го! Ѕул кимге, жеңе?

- —ен кийип көрчү, туфлини дагы.

- Ёмнеге? - √үлбү ”рматканды таңдана карады.

-  ийип көрсөң эми.

- ћа-акул, - деп √үлбү кийип көрүп жатып, ичиндеги ич кийимди көрө калып, - Ёмнеге мунусу менен бирөөгө алып келди беле? - деди.

- —ага, мунун баары сага, райком сени жактырып калыптыр, бүгүн биерге келет, сен чоочулаба, ал сага жардам берет.

јдегенде √үлбү өңү бозоро делдейип туруп калды.

- ∆еңе кантип, эмне кылат экен?

- Ёмне кылмак эле, сүйлөшүп кой, андан аркысын көрөсүң да, ай аттиң, жаш болуп калбаганымды айтсаң, - деп тамшанып койду.

- ∆аш элесиз го?

- ќтуз беш деген жаш картаюунун алды, жаштыктын арты, эркектин орто жашы элүү болот экен, а€лдар отуздан оодуң бүттүң дей бер, андан көрө ушул райкомду бекем карма: "жамандын биринчи а€лы болгуча, жакшынын көрөөр көзү болгонуң" оң.

-  өрөөр көз деген эмне? - деп чын пейли менен сурады √үлбү. ќн жетидеги эми өсүп келе жаткан кыз түшүнө бербей.

-  өрөөр көз деген байлардын токолу болгон, башка а€лдарына энчи бөлүп берип, өзүнчө жашатып, жаш көрөөр көзү менен жашачу.

-  өрөөр көз болбой эле койдум.

- ќй сени ким көрөөр көз бол деп жатат, мисал кылып жатам: "жамандын а€лы болгуча, жакшынын көрөөр көзү бол", - деп коет, күйгөн а€лдар.

- ∆еңе мен кете берейинчи, атам келип калса урушуп жүрбөсүн?

-  ой кокуй, тиги райком мени көргөнү келмек беле?

-  өрбөсө койсун, жолукпайм жеңе, атамдай киши менен кантип сүйлөшмөк элем, келбеди деп коюңузчу, - деп кыйылган менен оор, жетишпеген турмушта жашаган кыз: "Ёмне экен, бул да болсо, тагдырымдын бурулушу болуп жүрбөсүн, жеңем айткандай, райком дегенди угуп, бирок көрбөгөндөр канча, пешенеме жазса, атам дагы жумуш таап, үй жайын оңдотуп, иним менен сиңдимди окутуп коем", - деп ойлонуп жатты.

- √үлбү, мен сени жаман болсун деген жерим жок, ошончо кыздан сени жактырып жатканда, бир сүйлөшүп, кул жебестен жеп кал, - деп конок бөлмөсүнө алып кирди да, - ћына көрчү, ушунун баары сен үчүн, эшикте кой союлуп жатат, андан көрө атаңды тамак берип жаткырып, сиңдиң менен иниңди тойгузуп коюп, кайра келип кал, ал сени жөн эле баса калмак беле, сүйлөшүп сөзүн тыңдап көр! - деди шыпылдаган ”рматкан, - ће буларды кийип, сүлкүлдөп, бир келип калгын, көзү күйүп кетсин райкомдун.

-  оюңузчу жеңе, - деген менен кийимдерди баштыгы менен алды да, - ќйлонуп көрөйүн, - деп үйүнө жөнөдү.

 ой союлуп бүтүп, эттин жарымы менен башты казанга салды, андан кийин эки жигит унчукпай кетип калды, ”рматкан калган оокатты өзү жасап, да€р болуп калганда, күүгүм кире үйүнүн жанына машина токтоду да, кайра жылып кеткендей болду. јманкан »сабек ћусаевичти коштоп короого кирди.

-  ире бериңиз аксакал, сиз үчүн эшик ачык.

- –ахмат, - деген »сабек ”рматкан менен баш ийкеше ичкери кирди. “өрдөн орун алып, - Ѕул келин ким болот? - деди јманканга карай.

- Ѕул √үлбүнүн жеңелери болот, жалгыз бой, күйөөсү өлүп калганына бир жылдан ашты.

- ја-а, жаман болгон экен, - деди да сунулган чайдан алып, мейизден оозуна салды. ”рматкан шашыла √үлбүгө жетип барды, ал өзү да жуунуп таранып, кийинип алып, күзгүгө каранып отурган экен.

- √үлбү, - деди босогодон акырын үн сала.

- ∆еңе, эмне болду? - деп чыга калды кыз.

- Ѕолбойсуңбу, ушундай адамды күттүрүп койгонубуз болбойт го?

- ∆еңе, у€лып жатам.

- ”€лбай эле кой, жашоодо у€лымыш этсең, баарынан куруу каласың, озунгандардыкы болуп кетет, райком деген кудайдын парманы болуп, ооматы көтөрүлгөн адамдар болот, жүрү тезирээк, - деп колдон ала жөнөдү, “урдубек а€бай мас болуп келип уктап жаткан.

Ёкөө үйдөн чыгып, ”рматкандын үйүнө келишти. √үлбү бир топ эле жасанып-түзөнүп алган. »сабек ћусаевичтин үстүнө кирип барганда, ал тура калды:

-  ел-келгиле, чоң кыз.

-  елдик, - деп кыз үнү саал калтаарый чыкты.

- ќтур-отура гой, - деп жанын көрсөттү, канчалаган адамдарды апкаарытып, калчылдаган райком ушул чычаладай чычкак кыздын алдында чарк көпөлөк айлана шыпылдап да, сүрдөгөндөй калтаарып да турган.

- јксакал, биздин айылдын жаңыдан ачылып келе жаткан гүлү да, сулуусу да ушул √үлбү, - деп јманкан кошоматтана сүйлөдү.

- ќоба, буларды кементайга ороп койсоң да өзү эле билинип турат да-а, - деген »сабек √үлбүнү карады, -  ысынбай эле отура бер чоң кыз, мен сени сүйлөшүп отурганга чакырттым, - деп колун дасторконго жаңсады, - јлып отур.

- –ахмат, - √үлбү тердеп-тепчип кетти, али муундарынын калчылдагы кете элек. јңгыча тамак келди, кесип алаар кара кесеги жок семиз эт алдыга келгенде, »сабек јманканды карады:

- –ахмат иним, жакшы да€рдапсың, баары эсте болот.

- Ёчтеке эмес аксакал, мындай кызматты сизге жасабаганда кимге жасайбыз, бул менин сизге болгон урматым.

- Ѕолду-болду иним, ойлогонуңду орундалды дей бер, - деди да тамакка кол узатты. јндан кийин конь€к келди. јндан аз-аздап ичип отурушту, √үлбүгө сунду эле, ал баш тартып койду, кысташкан жок. »сабек ћусаевичке тамагынан дагы жаш кыздын койну керек болуп турду. Ёт желип, колго суу куюлгандан кийин ”рматкан жыйнап чыгып кетти. јманкан болсо элпек болуп, улам конь€ктан куюп жаткан, кызып калган »сабек ћусаевич √үлбүнүн тизесине колун коюп алды эле, кыз бутун тартып алалбады.

- »сабек ћусаевич, жакшы эс алыңыз, мен барайын, - деп колун сунду јманкан.

- ја-а, бар-бар, - деп колун шилтеп коюп, - √үлбү, менин башыма жаздык алып келчи, - деди ага карап.

- ћакул, - деген кыз жаздык алып келип коюп берди да, өзү чыгып кетмек болуп бурула бергенде, колунан кармап калды:

-  а€кка чоң кыз, бүгүн сен менин жанымда болосуң.

-  ое бериңизчи?

- " олго түшкөн коенду, кое берген оңобу", - дейт, - деп »сабек ћусаевич аны карылуу колдору менен капшыра кармап, жыкты да, басып калды, - јселим, шириним, качпачы менден! - деп жаш кызды өпкүлөп жатты.

-  ое бериңизчи! - деп тырмышып, жүзүн ала качкан кызды болбой эле жанталаша өөп:

- Ўириним десе, мен сага баарын жасап берем, керек болсо сен үчүн эки кабат үй салдырып берем, тек менден качпачы, берекем! - деп көйнөгүн чечип, ыргытып ийди, - Ѕерекем-көлөкөм менин, мен сени көргөндөн баштап көөнүм түштү, көргөнүмө бир күн болсо да, бир жылдай болуп кеткенсип, түндү зорго өткөрдүм.

- ја-ай, тийбеңиз дейм мага, тийбеңиз мага, элге айтып шерменде кылам, атыңызды булгап аласыз!

- ћейли, сен үчүн булганса булганаармын, баары бир сен меники болсоң болду! - деп ич кийимине жармашты. -  аралдым, менин шириним, гүлдүн ширесиндей толуп турган кезиңден сенин, менин эркем болуп берчи, жанымда болчу! - деп жатып кызды уйпалап, өз максатына жетип болду. ”рматкан каалганын сыртынан баарын тыңшап, угуп турду. - √үлбү, мен сенин айтканыңдын баарын аткарам, болгону мага буйрук бер, алтын сарай кур десең курам, - деп ыйлап жаткан кызды алдында алып отуруп алып өпкүлөп жатканда, кыз ага карабай көзүн жумуп алды:

- ћенин тагдырымды талкаладыңыз, эгер чоңдордун баары сиздей болсо, андай чоңдун элге кереги эмне, ишеничти аткарбай эле, көзүңөр кыз-келиндерде болсо, чоңго жыргаптырбыз!

- јндай эмес √үлбү, мен сени жактырып калдым, менден өзүңдү ала качпа, айтканымды ук, - деп бир азга ойлуу отуруп, анан сөзүн баштады, - ћенин а€лым еврей, эки уулум бар, алар апасынын динин кармашат, ошондуктан жаш, жакшы а€лым болосуң.

- ћен сизге кантип а€л болом?

- Ќеге болбойсуң?

- —из картаңсыз, атам сиздей.

- Ѕоло берет, сүйүү - жашоо, жаш-карыга карабайт экен, √үлбү. ћен көп жерге барып парти€нын тапшырмасын аткарып иштеп келе жатам, сенчелик көңүлүмө жаккан бирөө болбоду. Ѕалким тагдыр экөөбүздү атайын жолуктургандырЕ

- »шенбейм, тагдырга да, жашоого да көңүлүм жо-ок! - √үлбү ыйлап жатты.

- Ѕерекем, - деп »сабек ћусаевич аны алдына алып отурган бойдон, жүзүн өзүнө каратты, - Ўириним менин, аселим менин, мен сени керек болсо кабинетиме алып жүрөм, кайда болсо жанымда болосуң! - дегенин укканда, ”рматкан өңгөчүн тарта оозун баса калды:

- јй-иий - ай! - деп сырттан дабыш чыкканынан чыга калды,  алима кирип келе жатыптыр, - „үш-щ - деди ага, - Ѕас үйгө кир, киши бар, үнүңдү чыгарба!

- Ёмне болуп кетти, кайсы киши бар? - деп шыбырап, суроолуу карап таңгала, - Ёшикте ∆апаркулдар бар, - деди ага.

- —ен кире бер, мен аларды акырын чакырып келейин.

- јларды үйгө киргизбей эле, сыртка чыгалычы, - деп  алима аны менен кошо сыртка чыкты. ∆апаркул менен Өмүрбек машинада отурган, түшө калып бакылдаганда, ”рматкан аларды да тыйды, түшүндүргөндөн кийин:

- ќх-хо, демек райком жаш кыз менен чардап жатат де, - деп ∆апаркул күлүп калды, - јдегенде сени көргөн жокпу ал?

-  ойсоңчу эримден бетер тескебей, мени менен иши деле болгон жок.

- ∆үрбөйсүңбү, кеттик.

-  ой, үйдө киши турса, кантип кетем? - деп ”рматкан болбой койду.

∆апаркулдар эртеси күндүзү келмек болуп, жүрүп кетишти. “аң сүрө баштаганда »сабек ћусаевичтин машинасы келип токтоп, ал өзү √үлбүнү кучактап өөп:

-  ам санаба, эки күндөн кийин сенин атаңдын алдына киши жиберем, - дегенде унчукпай үйдөн чыгып кетти.

»сабек төшөктүн четине миң сом таштап койду да, чыга жөнөдүЕ

”рматкан миң сомду көрүп, кубанып кетти, анда рубль эмеспи, койнуна катып, дал »сабек отурган жерде отуруп алып: " удай ишимди оңдоор, үйүмө кыдыр жылоологон адам түнөдү, менин балдарым дагы жакшы чыгып калгысы бардыр", - деп көпкө ойлонуп отуруп калды. “үшкө жакын ∆апаркулдар түз эле анын үйүнө келип калышты.

-  андай, райкомду жыргатып, жөнөттүңбү ы€? - деп  алима тамашалап кирди.

- јкырын эми, эл укса ”рматкан жайып ийиптир дейт, кирип андан көрө чоңдун кешигинен ооз тийгиле, - деди күлүп.

- јлып кел, атасынын көрү, райком жеген куйруктан ооз тиели буйруса, - деп ∆апаркул менен Өмүрбек ала келген арак менен винолорун дасторконго коюп, орун алышты.

- ∆акында буйруса той болот биздин айылда, √үлбү райкомго жагып калыптыр, эки күндөн кийин жуучу жөнөтөм деди атасына, - ”рматкан жебиреп жатып, дасторконун жайып, эттерин алып келди, калган оокаттарын алдыга коюп, - буйруса күйөө баланын пайдасын көрөбүз, - деди.

- —ен эле көрбөсөң бизге кайдан тиймек эле, жеңеси болуп, төшөк салып берген сен эле көрөсүң, - деп  алима күлүп калды.

ќшол убакта √үлбү кирип келе жаткан, баласы алдынан тосуп:

- Үйдө конок бар, - деди эле, ал кайра кайтып кетти, эгер балдары болбогондо, өзү жөнүндөгү сөздү укканда, кыз бечара эмне болоорун ким билет? јл жеңесине кеңешкени келе жаткан болчу. Үйүнө барып ыйлап жатып алды.  ийимдерин катып койду. “урдубек болсо тамак аш таап келмек турсун, өзү тоюп келип жатып алат, карандай чай менен жегенге наны да жок калганЕ ”рматкандын үйүндө бака-шака түшүп, ырдап жатышты, калган эттен дагы куурдак кылып, улам арак ташып ичип, мас болуп калганда, √үлбү кайра келип «амирден чакыртып алды.

- ∆еңе, ун болсо берип туруңузчу, үйдө нан жок, же атам иштебейт, - деп ыйламсырады.

- јйла-анып кетейин десе, ун бербегенде эмне, бер-рем азыр, - деп кызуу неме чакага ун, эттен алып салып берди, ал тургай кечээги өрүк, мейиз менен конфеттерден да бергенде, кыз кубанып кетти.

- –ахмат, жеңе, - деп кубанган бойдон үйүнө жөнөдү.

- јла гой, - деген ”рматкан аны карап туруп, чөнтөгүндөгү миң сомду сыйпалап койду: "“өшөк пулу менде-е бечара кыздын. Ѕир чака ундан эчтеке болбойм, керек болсо, беш кап ун алып алам, эми сөзүнө туруп, алып алса, далай пайдасы тийээр эле", - деп кызуу болсо да, эртеңки күнүн ойлонуп жатты.

- ”рматкан, кайда кеттиң? - деген  алиманын үнү чыкканда гана ичкери кирди, -  а€кка кетип калдың ай, эс алып алалычы, - деди аны көрүп оолжуй.

- ћейли, ички үйгө кире бергиле, мен оокатымды жасайын, балдарым тамак иче элек, аларды тойгузайын, - деди ”рматкан.

- Өзүң бил, - деп  алима, Өмүрбек экөө ички бөлмөгө кирип кетти.

- ј менчи? - деди ∆апаркул жамбаштап жаткан жеринен.

- —ен дагы эс ал, - деп ”рматкан жылмайып коюп, ишин улантты.

“емир, «амир, ƒамир үчөө эшиктен кирди, јкак менен Ўурусу кичирээк, бешөөнү ашканасына киргизип, тамак берди. јнан аларды үйгө кирбегиле деп, ичинен илип алды да, ∆апаркулдун жанына келди, - ”йкуң келбей жатабы?

- ќоба, сенсиз кантип уктайм? - деп ∆апаркул аны кучактап жатып калды.

- ”рматкан, - деди бир кезде ∆апаркул.

- »йи.

- –айком менен жакшы болсоң, кызматка сүйлөшүп көрбөйсүңбү?

- —агабы?

- Ёмне болот эле, дипломум бар.

-  антип, ойношум эле деппи?

- ќшентип айт.

- Ѕолбогонду койсоңчу.

- Ёмне, болбойбу?

- јйталбайм го?

- ћакул эми, келчи бир жарпыбызды жазалы, - деп экөө эзилише кетти, - ћен сени а€лымдан да жакшы көрүп калдым, - деп жанталаша өөп, бүткөн боюн сыйпалап кирди.

-  ойчу эми, балдарымдын көзүнчө, эшикти илип алдым, кокус бирөө жарым келсе, дароо эле сөз учурат, этиет бололучу, - деген менен а€лдык сезими козголуп, өзүн кармай албай, өзү дагы ∆апаркулга жардам берип, анын көкүрөгүнөн өөп-жыттап жатты.  ечке жатып уктап, эс алгандан кийин кечке маал Өмүрбек менен  алима кайдадыр кетип калышты. ∆апаркул калып калды.

- ћен кетпейм.

- Ёмнеге?

- ∆өн элеЕ

-  өргөн киши эмне дейт?

-  өрсө көрө берсин.

- ћени жаманатты кылгың барбы?

- јндай жаман ойду ойлобо, ”рматкан.

- јнан эмне, мени эл кеп кылат да, эри өлгөндөн кийин үйүнө эркекти киргизип алыптыр деп, ал сенин а€лың укса келип, мени менен чачташып жүрбөсүн?

- јнтпейт, ал “аласка кеткен.

- ќшол жактан болобу?

- ќоба, менден ажырашмакчыЕ

-  ой тамашаңды, үч балаң турса, ажырашканың болбогон иш, а€лыңдан кечирим сурашың керек, балким бирдемени угуп алып, ошентип жаткандырЕ

- —ен жөнүндө эмес.

- Ѕилем, сенин жалгыз мени менен жүрбөгөнүңдү.

-  айдан билесиң? - ∆апаркул баш көтөрө карады.

- —өздөрүң менен көздөрүң айтып турбайбы, мени билгениңе көп болсо бир жума болду, ага чейин жөн жүрдүң дейсиңби?

- “уура.

- јнда балдарың үчүн, сүйүүң үчүн кечирим сурап алып келишиң керек. ј€лдын жүрөгү жумшак, жакшы сөз бат ээрийт, кылмышыңды өз көзү менен көрсө да кечирет, асты эркектер андай эмессиңер, силердей болуп, бирөө менен жүрмөк турсун, сүйлөшүп турганын көрүп, кызганасыңар, а€лдын кадырын көзү жокто билесиңерЕ

- јкылдуу жансың, ”рматкан.

- ћенимче бардык а€л акылдуу, артын ойлойт.

- ∆о-ок, жаңыласың ”рматкан, бардык эле а€л сендей эмес.

- Ёркектер акылкарачачтай а€лдын койнунда жатса дагы, башка а€лды артык көрө берет, - деди эле ∆апаркул чычалап кетти.

- ј€лдар бири-бириңерди жаман коргойсуңар да?


“олук окуйм десеңер, алуу шарты биерде >>>



пїњ –Ш–Ј–і–∞–љ–Є–µ –Ї–љ–Є–≥–Є –Ј–∞ —Б—З–µ—В –∞–≤—В–Њ—А–∞
–µ–Љ–µ–є–ї:janyzak@mail.ru
+996777329784
–Р–ї–≥–∞–љ –Љ–∞—В–µ—А–Є–∞–ї–≥–∞ —И–Є–ї—В–µ–Љ–µ –±–µ—А–Єң–Є–Ј!
 © J.Janyzak, Kyrgyzstan 
–°—Б—Л–ї–Ї–Є –љ–∞ –≤–Ј—П—В—Л–µ —Б—В–∞—В—М–Є –Њ–±—П–Ј–∞—В–µ–ї—М–љ—Л!
–ѓ–љ–і–µ–Ї—Б.–Ь–µ—В—А–Є–Ї–∞