Интернет библиотека Жанызак@басма
Самое дешевое издание книги за счет автора! 

Ватсап: +996777329784
Сотка +996700329784
емейл: janyzak@mail.ru

Книги автора Айгүл ШАРШЕН на кыргызском языке

Табышмак жашоо сызыгы

Өзү таштанды бала болуп туруп, шоруң каткыр Малика кайра эле ошол күкүк энесинин тагдырын кайталайт. Кызын дагы эрге чыкпай жатып төрөп алып, апасынан катып жүргөн жеринен өз кызыкчылыгын ойлогон арам ойлуу Зууракан уурдап кетет. Кийин көп жылдан кийин Малика бир кездеги сүйүүсүн да, жоготкон кызын да, атүгүл таштап кеткен энесин да таап, бактылуу жашап калат.

Малика мектепти бүтөөрү менен эле көптөн көксөгөн максатын ишке ашыруу үчүн шаарды көздөй жөнөдү. Апасы аны токтото алмак эмес, анткени төрөбөй калганда балдар үйүнөн багып алган, бакма кызга эненин тили өтпөдү. Күмүшай менен Табылды бири-бирин катуу сүйгөндүктөн отуз жыл чогуу жашап келишти. Туугандары ажыраш дегенге Табылды болбой койду, Күмүшайга алар ачык айта алышкан жок. Анткени ал абдан жакшы келин эле, тууган-уругун сыйлап, алдынан кыя өтпөй баарына жасаган мамилеси, адамгерчилиги жогору эле. Абысындары аны кээде сөз кылып калышчу.

- Капырай, Табылды өзү деле жалгыз бала болсо, баласыз өтүп кетеби? - деди атасы менен бир тууган Жетешиктин аялы Бурулсун.

- Эмне кылсын, Күмүшай жакшы аял да, Табылдыны да жакшы карайт.

- Төрөп түшпөсө кошомат кылат да, ботом, ушунча жыл жашап, жыты сиңишип калган неме андан кеткиси келмек беле?

- Ой анан убал-соопту ойлобойбу, күйөөсүн ошончолук аяп, сыйласа андан кетиши керек, эртедир-кечтир ал да үйлөнүп, балалуу болушу керек, - деп Бурулсундун үйүндө жай сүйлөшүп жатышканда Күмүшай кирип келатып токтоп калды. - Минтип жүрө берсе тукумсуз өтөт, силер бир туугансыңар, күйө турган силерсиңер, ачык айтып эле кетире тургансыңар, - деди коңшусу Гүлай. Күмүшай кирбей дароо артка бурулуп кетип калды. Табылды өзүнүн ишинде болчу, Күмүшай үйүнө келип, бугу чыкканча ыйлады. Ойлонуп отуруп бир кезде кетмек болду, күйөөсүнө айтпай кетип калайын деди, кийимин алып, үй ичин бир сыйра сыдыра тиктеп алды да, эшикке кадам таштады. Бул алтымыш жетинчи жыл эле. Ал дароо эле апасына барды, эки агасы өзүнчө, бир эжеси күйөөдө, апасы эки небереси менен жашачу. Кызын көрүп утурлай басты. Демейде ал колуна баштык көтөрүп келип, бир түнөп эле кетип калчу, бул жолу себинде алып барган чоң чемоданын көтөрүп суз келди.

- Сага эмне болгон, кызым? - деди эне кабатырлана.

- Мен биротоло келдим, апа…

- Ушундай болорун билгем, туура кылыпсың, өзүңдү да кыйнабай, Табылдыны да кыйнабай, - деп Калыйпа небересине чемоданды көтөртүп кирди.

Үйгө киргенден кийин Күмүшай өпкөлөп ыйлады, басылбай ыйлай берди. Апасы аны жайына койду, "Бугун чыгарып алсын", - деди оюнда, акыры ушундай болуп бүтөөрүн эне жүрөгү сезген. Көптөн кийин Күмүшай:

- Апа, эртең шаарга кетейин, - деди көз жашын аарчый.

- Шаарга эмне бар, кызым, окуп-чокуй турган жаштан өтүп калдың, үйдө эле туруп тур, мен деле жалгызмын. Эмлис менен Эрнис болбосо такыр карайлап калчудаймын, алар билгизбейт, мал-салды карап эрмек дагы.

- Табылды келип калсачы, мен ага айтпай баса бергем да, кокус ал мени көрсө кетпейт, апа, үйлөнбөйт. Ошон үчүн ага көрүнбөй көздөн далдоо болушум керек, - деди айласы кеткендей. Калыйпа түшүндү, кыраакы эне бир кеп укканын, баарын баамдады да:

- Анда сен агаңдыкына кетип кал, мен түшүндүрүп айтайын, Табылды келсе өзүм сүйлөшөм, - деп оозун жыйгыча эшиктен Табылды кирип келди. Эне-бала бири-бирин карап туруп калышты.

- Апа, жакшы турасызбы, күүлүү-күчтүү жүрөсүзбү? - деп бажырая кол берип, - Күмүш, эмне баса бердиң? - деди аялынын отуруп жатып.

- Балам, чай ич, - деп Калыйпа чыныга чай куюп сунду.

- Ичтим, апа, биз сүйлөшүп алышыбыз керек, - деп Табылды Күмүшайды карады. - Күмүш, эмнеге баса бердиң, биз эми ажыраша албайбыз, жаш болсок бир жөн, экөөбүз тең кыркты ортолоп калганда кайда барасың, бирөө бирдеме дедиби, ачык айтчы?

- Табыш, мен сага бала төрөп бералбагандан кийин сенин бактыңды кармап жүрө бергеним туура эмес. Али да болсо убакыт бар, сен аял алып балалуу болушуң керек, - деди Күмүшай сумсайыңкы карап.

- Болбойт, мен башка аял албаймын, сени менен гана калам, ким эмне десе ошол десин. Балалуу болгондор эле жыргап атыптырбы, кээси балдарын ынтымакка келтире албай машакатта, кээси тартиптүү тарбиялай албай өздөрүнчө азапта. Андан көрө биз сыйлашып, түбөлүк бирге болобуз, - деди ачуулангандай жандалбаска түшүп.

- Мени түшүнсөң боло, Табыш, мен андай кыла албайм, ажырашалы, макулбу? Мен эртең шаарга кетем.

- Мен дагы чогуу кетем, шаардан кимди ким текшерип коюптур, сен үйдө болосуң, мен бир заводго кирип, иштей берем, - деп ордунан турду. - Анда жолго тыйын дайындайын.

- Убара болбосоңчу, Табыш, сен аял ал, балалуу болуп, өз күнүңдү көр, - деди буулуга Күмүшай.

- Жок, мен мал-салды бүт сатам, керек болсо үйдү да сатып, биротоло шаардан үй алабыз да, жашай беребиз.

- Агаларың эмне дейт?

- Менин уялашым деги жок, күйөрүм жалгыз сенсиң, Күмүш. Жетешик мага күймөк беле, эми тууган дечи, анын өз үй-бүлөсү бар. Демек, мен өз тагдырымды өзүм чечем. Сен ушул жерде бол, мени убара кылба, эч жакка кетпе, эки-үч күндө бүтүрүп келем, - деп шарт чыгып кетти.

- Кызым, сен туура түшүн, Табылды сенден ажырабайт, тагдырыңдан көрөөрсүң, айтканы менен бол. Мындан качып, дагы башка бирөөгө баш байлап көнгүчө дагы кыйналасың, ошондуктан жылуу ордуңду суутпа.

- Апа, баласыз өтсө мен күнөөлүү болбоймбу, аял алып, балалуу болсун да…

- Өзү болбосо эмне кыласың, таалайыңан көр деген бар, чыдап баарын акыл менен чече бил, анын да назарын сындырба.

- Көрөйүн, аргасызмын ошого, көңүлүн суутканга аракет кылышым керек.

- Өзүң бил, иши кылып Табылдыңдын айтканы менен бол, - деп Калыйпа кызынын тагдырына ичтен сызып кейип турду. Күмүшайдын да көңүлү ордуна келбей кыжаалат болуп, жан дүйнөсү жабыркады. Төрөбөгөнүнө кейип, кудайга нааразы болгон күндөрүн, жалынып-жалбарганын эстеди, кырктан өтүп, элүүнү көздөп калганда кайдагы бала? Эми турмушта жашоосуна ыраазы болуп, карды тоюп, кийимдин жакшысын кийип, бакубат өмүр сүрүүдөн өткөн бакыт барбы? Ансыз да канча өмүрүн ыйлап-сыктап өткөрүп жиберди, кудайга ашыкча жалбарып ыйлагандын өзү да күнөө имиш. Андан көрө тирүүлүгүнүн өзүнө тобо кылып, жашоонун өзү ырахат эмеспи.

Табылды үйүнө жетээри менен эле түндөп тоого барып, энчилүү малын бүт айдап келди, эртеси үйү сатылат деп кулактандыруу жазып илди. Жетешик менен Бурулсун аны угаары менен жетип келишти.

- Табылды, бул эмне кылганың, атаңдан калган үйдү сатканың туура болбойт, жашың элүүгө чамалаганда тентигени турасыңбы? - деди инисин жактыра бербей.

- Атамдан калганды кармап калгыдай балам болбосо эмне кылам, андан көрө тынч күнүмдү көрөйүн, - деди Табылды жер карай.

- Кой, бала, анткениң болбойт, андан көрө Күмүшайды жайына кой да, үйлөнүп, бала-бакыралуу болушту ойлон. - Бурулсун ушинткенде Табылды ага-жеңесин карады:

- Аял албайм, адам бир төрөлүп, бир өлөт, бир гана жолу үйлөнүү той болот. Мага башка аялдын кереги жок, Күмүшай менен жашап өтөм, - деди ал. - Бул үй сатылбаса силер карап тургула, кийин келип, сатып кетээрмин.

- Туура кылбадың, Табылды, сенин курагыңда эмес жетимишке чыкканда балалуу болгондор бар, сага алып берээр келинди да таап койгонбуз.

- Кереги жок, байке, мен үчүн кам көргөнүңөргө рахмат. Эртең малды базарга алып чыгып дүңүнөн сатам да, шаардын чет-жакасынан үй алам. Бул үйдү саткандан кийин кайра мал кылып, тынч жашоомду өткөрөм, - деп үңкүйүп туруп алганда Жетешик унчукпай калды. Эртеси ал малын сатып, бир топ акча кылды да, үй-жайын агасына дайындап коюп, Күмүшайга келди. Ал күнү аерде болуп, эртеси шаарга жөнөп кетишти, бат эле сатыла турган үй табышты. Беловодскиден төрт бөлмө үй алып, ошондон көп өтпөй айылдан жүгүн ташып келишти. Күмүшай жөн жаткан жок, ошол арада шаарга тез-тез каттап, бир төрөтканада классташы иштээрин билди. Ага сырын ачты эле, ал бала табылаарын кыйыта, көзүн кысып койду. Какаганга муштаган болуп ошол арада эркек бала табылбай жатты, акыры Табылды экөө кеңешип, кыз болсо дагы багып алмак болушту. Бир миң тогуз жүз жетимиш төртүнчү жылы күзүндө үч күндүк Маликаны кубанычы койнуна батпай үйүнө көтөрүп келишти. Табылды экөө ымыркайды колдон колго өткөрүп, ыйласа үйрүлө түшүп, оозуна упчу кармап, бири жалаяк камдап, бапестеп багып жатышты. Ошентип бири-биринен айрылгысы келбеген жубайлардын кубанычы элге угулуп, туугандары келип кетишти. Малика бир жаштан өтүп калган болчу, жээк-жааты Күмүшай өзү төрөгөн экен деп ойлоп калышкан. Беловодскиге келгендерине эки жылдан ашып калган. Ошентип Малика жубайлардын сүймөнчүктүү кызы болуп чоңоюп баратты. Ошол кезде Күмүшайдын жүрөгүн ооруткан бир окуя болуп өттү. Бир күнү классташы ага шашылыш келди.

- Күмүшай, сени менен сүйлөшчү сөз бар, - деди келээри менен.

- Жайынча элеби, эмне мынча камыгып алгансың? - Күмүшай деле жүрөк түпкүрүнөн бир нерсени сезгендей түпөйүлдөнө карап калды.

- Маликаны таштаган кыз кайра келип атат, жигити экөө таарынышып кеткен экен, кызын таштап койгонун билгенде анысы баланы алсаң табышып үйлөнөбүз дептир, ким алып кеткенин билишим керек дейт.

- Эмне кылабыз анан, биз Маликадан ажырасак өлүп калабыз, Замира.

- Мен айтпайм деп тырышып жатам, айтор жаным чыгып, сага кеңешкени келдим. Кызды чарчап калган деп кагаз даярдашыбыз керек!

- Кантип, кимден алам?

- Мен өзүм даярдайм, бирок аны алыш үчүн бир топ акча керек болот.

- Канча? - Күмүшай ушул азыр дүнүйөнүн түбүн сураса да колунан келгенин жасай турган абалда эле. - Эмне десең да макулмун. Айт, канча керек?

- Аяк-биягы он миң болот го…

- Макул, аны таап берем, кыскасы кызымды менден ажыратыш же калтырыш сенин колуңда.

- Анда сен эртең жумушума бар, акчаны ала бар, экөөбүз сүйлөшүбүз да, төрөтканадан эле чарчап калган деген документ даярдап, төрөлгөндөгү делосун жок кылып койолу, - деди Замира. Ал жөн гана акча алмакка ошенткен болчу. Маликаны төрөгөн кыз он жетидеги жашы жете элек кыз эле, өз энеси келип төрөтүп, таштап кеткен. Экинчи кайрылмак турсун, ал аял кызы бул төрөтканада төрөгөн деген документтерден бери жок кылдырган болчу. Бирок ал делону жоготтум деп коюп, Замира өз үйүнө алпарып катып койгон. Ошентип опузалап акча алыш үчүн классташына келген эле. Замиранын акча табууну көздөгөн арам оюн Күмүшай кайдан билсин, эртеси он миң рублди курбусуна жеткирип берип, көңүлүн жайгара үйүнө кайтты.

Малика өтө эле эрке кыз болуп чоңоюп келатты. Малика он бешке чыгып калганда Табылды катуу оорудан көз жумду. Айрыкча Малика үнүн баспай атакелеп буркурап-боздоп, элди аябай ыйлатты. Туугандары чогулуп келип, Табылдыны өз жайына коюп, акыркы милдетинен кутулушту. Күмүшай жалгыз кызынын бактысын ойлоп, ошого көңүлүн буруп, кабагына кир жолотпой багып жүргөндө дагы бир окуя болуп өттү. Малика мектептен келип эле:

- Апа, мен кимдин кызымын? - деди ыйлай берип кызарган көздөрүн апасына кадап. - Мени бирөө төрөп таштап кетти беле?!

- Эмне дедиң, кызым, ким айтып жүрөт муну? - Күмүшай муундары калчылдай кызын эңиле калып кучактай калды, көзүнүн жашы мончок-мончок болуп ылдый куюлуп турду. - Калп айтат, кызым…

- Жок-жок, өзүң калп айтасың, сен багып алыпсың го, эмнеге менден жашырасың? - деп ички үйүнө кирип, эшигин жаап алды Малика. Күмүшай кызынын ыйлап атканын угуп, эмне кылаарын билбей көзүнүн жашын төгүп, турган жеринде селейди.

"Оо жараткан, бул эмне деген азабың эле, шумдуктуу дүйнө ай, кандай кара оозуңа кан толгур айтты экен? Эми эмне деп айтам, кантип өз энең эмесмин дейм, ушул азаптан көрө бакпай койсом эмне, кандай күндө калдым?!" деп дубалга жөлөнүп, ылдый көздөй сыдырыла нес болуп отура берди. Көзүнүн жашы жүзүндөгү билинээр-билинбес бырыштар менен сай-сайга түшүп аккан суудай тарам-тарам болуп агып жатты. Бул убакта ал сел каптап келатса да сезбей турган абалда эле. Канча отурганын ким билет, бир маалда ички каалга ачылып, Малика чыкты. Күмүшайдын бир чекитти тиктеп, делдейип отурганын көргөндө боору ооруп кетти. Бала болсо да ойлонуп отуруп, бир чечимге келген эле. "Эмнеге апамды капа кылдым, багып алса эмне экен, алчаңдатып багып отурса, акылсыздык кылып, жүрөгүн оорутканым туура эмес", - деп ойлонуп чыккан кыз апасынын акыбалын көрүп, коркуп кетти.

- Апа, апакебай, кечир мени, турчу өйдө, - деп колтугунан өйдө кылып, төшөккө алып барды. - Апа, кечир мени, мен акылсызмын, апаке, мен сени капалантып койдум, - деп мойнунан кучактап алып, өпкүлөп ыйлап жатты.

- Сен мени кечир, алтыным, кечир, садагам. - Күмүшай сүйлөй албай жашка мууна мукактанды.

- Койчу, апакебай, кечирим сурабачы, мен акылы жок эркеликтин айынан сенин жүрөгүңдү оорутуп койдум.

- Эчтеке эмес, көпөлөгүм, эртеби-кечпи боло турган иш эле, уга турган сөз эле, - деп Күмүшай өзүн кармана Маликаны токтоо карады. - Ушул сөздү башкадан эмес өзүмдөн уксаң болмок. Пендемин да-а, эчтекени укпайт, көрбөйт деп ойлогонумду кара, эсиңе киргенде эле айтсам болмок экен…

- Болду, апа, эчтеке айтпа мага, эми эчтекени уккум дагы келбейт, менин апам жалгыз гана сенсиң, сенсиң, апакем! - Малика апасынын төшүнө башын жөлөп алып, солкулдап жатты. "Курган жаным ай, секелегимдин жүрөгү канап жатат го. Жараткан, өзүң кечире көр, өзүң бербеген баланы бирөөдөн алып бакканым күнөө болдубу, мен болбосом дагы бирөө багат эле го, дүйнөдө жалгыз мен бекемин балага зар болгон? Мейли, өз энеси эмес экенимди билгени жакшы болду", - деп ойлоп отурду. Ал күнү эне-баланын ортосунда ошол бойдон сөз уланбай жатып калышты. Эртеси эрте Малика мектепке кеткенде Күмүшай шаарга жөнөдү, ал шашып-бушуп Замираны тапты.

- Эмне жайчылыкпы? - деди ал курбусун көрүп эле.

- Кайдан, Маликага кимдир бирөөлөр менин багып алганымды айтып коюшуптур. Эмне кылаарымды билбейм, алтымышка чыгып калдым, эгер ошол төрөгөн кыздын аты-жөнүн, дарегин билсең мага бер, жанымда болсун. Кокус ооруп-сыркап калсам же бирдеме болсом байкуш Маликам кимге барат, ошону үчүн ага өлөөрүмдө айтып-деп кетишим керек. Азыр тогузунчуда окуп калды, менимче акыл токтотуп баарына саресеп салчудай…

- Күмүшай, туура айтасың, сенин апаң да өтүп кетти, эжең менен агаң деле анча карабайт, өз балаң болсо башка эле.

- Ооба, алар башында эле бала бакканымды жактырышкан эмес.

- Менде төрөлгөндөгү делосу бар, ошону алып бекитип ал, анда бүт дареги бар, - деди эле Күмүшай кубанып кетти. Делону алып, үйүнө түш ченде келди, эшикти ичинен илип, делону окуп кирди. "Венера, Венера деген экен да, Султанова Венера", - деп көпкө чейин карап туруп, анан шашылыш сандыгын ачып, эң түбүнө салып койду. Күмүшай малдуу-алдуу, пенсиясы бар, кызы экөө эч нерсеге муктаж эмес. Эшигинин алдында жер-жемиштери менен багы бар, бир жагына жашылча айдап алышат. Кыскасы, өздөрүнө тың. Малика баягыдан кийин токтолгонсуп калды, апасынын айтканын илгиртпей аткарат, өзүн жайдары алып жүрөт. Мектепти бүтөөрү менен эле шаарга кетип, өз максатына жетмек болду, кыялында актриса болгусу келет. Шаарга келип искусство институтуна тапшырды, бирок упайы жетпей өтпөй калып, үч айлык курска кирип алды. Ошол жерде жүрүп, Айдар менен таанышып калды. Айдар Айыл чарба институтун бүтүрүп, жаңыдан гана иштей баштаган. Маликаны бир көрүп сүйдү, Малика дагы аны көрбөсө чыдай албайт. Сүйлөшкөндөрүнө бир жылдай болуп калганда бир күнү Айдар:

- Малика, мен атамдарга кеңешип келейин, сен даяр тур, макулбу? - деди кучагына кысып туруп. - Кандай дейсиң? Биз үйлөнүшүбүз керек, бийкеч.

- Ыраспы, анда мен апама айтайын, - деп Малика кубанычтуу карады, Айдар аны жалжылдаган көздөрүнөн өөп:

- Ырас, жаным, минтип жүргүчө бирге бололучу, үйлөнүп алалычы, ар дайым уйкудан ойгонгондо жанымда болсоң, көзүмдү ачаарым менен жүзүңдөн аймалап өөп ойготсом кандай бакыт. Атамдар сени жакшы тосуп алаарына ишенем, - деди саамай чачтарын артка карай сылап.

- Мен сага ишенем, алтыным. Укканда апам дагы кубанат болуш керек, сенин балдарыңды көрүп, эркелетип ээрчитсем болот эле деп көп айтат, - деди Малика ага эркелей. - А сен эрке күйөө бала болосуң.

- Чынбы? - Айдар кызды суктана карады. - Сен кандай керемет жансың, алтыным, жылмайганыңда көздөрүң күлүп, өзүңчө эле бактыга тунуп тургандаң сезилесиң.

- Мен чын эле сулуумунбу, Айдар?

- Аябай сулуусуң, сени төрөгөн аял кандай гана адам болду экен, мага сендей назик, супсулуу кызды жаратып берген.

- Апамбы?! - Малика ойлуу телмире түштү, ал өзүн жарык дүйнөгө алып келген апасын ойлоп ийди: "Ырас эле кандай аял болду экен, ал дагы мага окшош чыгаар, эмнеге таштап койду мени? Балким төрөгүсү келбегендир же эри жок төрөдү бекен? Андай болсо мен ал аялды көргүм да келбейт, жек көрөм ошондой аялды, төрөгөн баласын башка бирөөгө берип коюп, бейкапар жүргөн аял эне деген сөзгө татыксыз". Көздөрүнө жаш тегеренип кетти, аны байкаган Айдар:

- Малика, сага эмне болду, мен туура эмес сүйлөп алдымбы? - деп чочулай карады.

- Жок-жок, , мен апамды эстеп кеттим, азыр ал мени келет деп акыйып күтүп жаткандыр. Айдар, эгерде мен турмушка чыксам ал биротоло жалгыз калат, - деп сөздү башкага бура жашын төгүп ийди.

- Капаланба, жаным, эгерде үйлөнүп алсак шаардан үй алып, апабызды колубузга алып алабыз, - деп Айдар сооротуп, ары жакка алып барып, балмуздак алып берди. Ар кайсыны сүйлөп күлдүрүп, экөө кучакташа көпкө басып жүрүштү. Ошол эле күнү Айдарды атасы шашылыш чакыртып ийгендиктен, ал Малика менен коштошо албай кетип калды. Малика анын кеткенин угуп, жакшылыкка жоруду. Бирок эки күн өтпөй эле Айдар кайра келди да, дароо Маликага жолукту. Сүйгөнүн көргөн Малика таарынгандай бултуң этти:

- Эмнеге айтпай кетип калдың?

- Кечир, Малика, атам ооруп калыптыр, чакыртканынан барсам төшөктө экен, - деди салкын.

- Жакшыбы анан?

- Ооруканага алып келдим.

- Жакшы болуп калсын, кечир мени, сага аябай таарынбадымбы? - деп кыз заматта жадырап кетти.

- Таарынба, алтыным, мен атама сен жөнүндө айттым, ал сакайып кетсе эле үйлөнөбүз.

- Макул, мен даярмын, сенин ак жоолукчан делбириң болсом арман жок, - деп кыялдана жигиттин төшүнө башын жөлөдү. Айдар кыздын жүзүнө тик багып кароодон жалтаңдап жатты. Атасынын: "Мен десең башка кызга үйлөнбө, сен Мустафанын кызына гана үйлөнөсүң, көзүмдүн тирүүсүндө аны алып кел. Мен Мустафага сөз берип, кол алышып койгонмун, сөзүм адал болсун", деген сөзү жүрөгүн өйүтүп турган. Ал тургай досунун кызын Айдарга тааныштырууга жетишкен эле. Көкүрөгүн өйүгөн учурду эстегенде Маликага бир боору ооруп, андан ажырагысы келбей, ошол күнү көпкө жанында болду. Бул кезде алар бирге болууга ант беришип, эбак эле кошулуп алышкан. Маликаны аяп турду дилинде, бирок атасынын сөзүнө каршы тура албады, же кызга сырын ачык айта албады. Күүгүм киргенде экөө ээрчишип Айдардын батирине келишти.

- Малика, иштериң кандай, быйыл окууга тапшырасыңбы?

- Албетте тапшырам, мага бир эже жардам бермек болду, - деп Малика эч нерседен капарсыз кубанычтуу карады.

- Куттуктайм, элге кызмат кылган белгилүү адам болушуңа тилектешмин, - деп Айдар аны маңдайынан өөп койду.

- Айдар, сен башкачасың…

- Эмнеге?

- Билбейм, ойлуусуң, мага бир нерсе айтчудай болгонуң менен айталбай жаткандайсың…

- Койчу, алтыным, сенин ички сырды билип коймоюң барбы? - деп тамашалай мурдунан чымчып эркелете өпкүлөп, кучагына кысып алды. - Ээ-эч кандай сырым жок, сенден жашыруун сөзүм жок, алтышкам.

- Деги да, жүзүңөн көрүнүп турат…

- Билгичтик кылбачы эми, кана, бүгүн эмне тамак жасайбыз? - деди жигит ашыгына күлө карап. - Кел, экөөлөп бир даамдуу тамак жасап ичели.

- Макул, - деди Малика ойлуу. Экөө тамак жасап, кардын тойгузгандан кийин түн бир оокумга чейин сүйлөшүп жатып, анан бир жаздыкка баш коюшту. Ушул түнү Малика негедир жүрөкзаада болуп жатып, араң уктады. Айдарга ишеничи өчкөндөй болуп турду, жалтаңдап көзүн ала кача тике карабай сүйлөгөнүнө таң калып: "Мында бир сыр бар, балким ата-энеси каршы болуп койгондур, ошону айта албай жатпасын, же башка кандай сыр болушу мүмкүн", - деп түшүнө албады. Эртеси Айдар Маликага жолугуп:

- Мен атамды ооруканадан чыгарып, айылга алып кетем, врачтар алып кеткиле деди, - деди сабыры суз.

- Жакшы болуп кетсин, кайра качан келесиң?

- Билбейм, жанында болушум керек го?

- Мени унутуп калба, Айдар, - деп Малика көз жашын кылгырта карады.

- Кабатыр болбо, атам сакайып кетсе бат эле келем, врачтардын айтканына караганда акыбалы начарыраак. Бирок сен кам санаба, буйруса бат эле келип калам, анан экөөбүз айылга кетебиз, - деп убаданы көп-көп берип, жөнөп кетти. Үйүнө баргандан кийин алсыз атасы уулун жанына чакырды.

- Ата, угуп жатам.

- Уулум, канча күнүм калды ким билет, сенин үйгө ак жоолук киргизгениңди көрөйүн, Айперини алып кел, балам.

- Ата, мен сүйлөшкөн кызымды эле алып келейин, - деп Айдар башын жерге сала дулдуйду.

- Жок, атам десең сөзүмдү эки кылбайсың, өлөөр алдындагы өтүнүчүмдү кайтарба! - деди атасы ачуулуу.

- Болуптур, ата, айтканыңдай болсун, - деп эшикке чыгып кетип, ошол күнү шаарга келди. Маликага жолугуп, анын боюнда бар экенин угуп, ого бетер кыжаалат болду. Атасынын абалын көрүп туруп, каршы турууга даабады, аргасы кетип Маликага да эч нерсе дебей кетип калды. Келсе атасы даярдык көр деп кемпирине дайындап, Мустафаларга да айттырып койгон экен. Айдар ичинен сызып, акыры Айпериге үйлөнүүгө макул болду.

Айпери келгенден эле кыял-жоругун көрсөтө баштады. Келин киргизгенден кийин эки жума өткөн соң атасы бул дүйнөнү таштап кете берди. Айдар атасынын өлгөнүнө кайгырып, достору менен ичип жүрүп алды, кечинде мас болуп келет, аялын карап да койбойт. Ошондо Айпери жинденип урушуп кирди:

- Мени сен эмне, күңдүккө алдың беле, келесиң да кетип каласың, же эмне, көңүлү жок алдың беле?

- Барчы ары! - деп колун шилтеп койду Айдар. - Жата бер да, аялым болсоң болдубу?

- Мен бул жерде жаткан устун бекемин, так башыңа чай кайнатам, өмүр бою менден кутулам деп ойлобо, карабай койсом кетет деп ойлоп жатасыңбы?

- Кетпесең жүрө бер!

- Күң болуппу?

- Жатчы эй, бирди көрө элегиңде, - деп ары карап жатып алды Айдар.

- Ийи, эмнени көрсөтөсүң, көрсөтө кой, атама айтып сага мен көрсөтүп жүрбөйүн? - деп Айпери караңгыда булкулдап кийине баштады. - Алчууңду ал, ошондой эле каалабай турган болсоң каалаганыңды ала бер! - деп чыгып кетти. Үч-төрт көчө арыдагы үйүнө кетип калды. Айдар анын кеткенине сүйүндү, мас болсо дагы аны дилинде көргүсү келбеди. Бирок ушуну менен баары бүтүп калган жок. Эртеси таң атпай кайната-кайненеси болуп кирип келишкенде Седеп чочуп кетти:

- Ботом, куда, тынччылыкпы деги?

- Тынччылык болсо тынч уктап жата бербей неге келебиз, сен, кудагый, уул-келиниңдин чатагына көңүл бурбайсың го? - деди Мустафа кекээр үн менен. - Бу кандай, балаңа мен кызымды таңып бергенсип карабайт имиш, ичип келип алып, сөгүп-сөздөйт экен.

- Ботом, уруш-талашын деле көргөнүм жок, өздөрүнчө эле урушпаса, үнү деле угулган жок, - деп күнөөлүүдөй бөйпөңдөгөн Седеп Айдарды ойготкону ички үйгө кирди. - Ой бала, турбайсыңбы ыя, аялыңдын кетип калганын билбей жата бересиңби?

- Апа, башым ооруп атат, бара берчи, апа.

- Тур, кайната-кайненең келди, Айперини уруштуң беле, кокуй?

- Урушканым жок, өзү эле кетип калган.

- Эмне кетиресиң, кетирбей койбойт белең? - деп төшөгүн сыйрып тургузду.

- Апа, тынч уктата койбойсуң, - деп зорго кийинип жатканда Мустафа кирип келди:

- Жаман уул атасы өлгөндө көбөт деген, сен, бала, көзүңө карап жүрбөйсүңбү?

- Ата, мен эмне кылдым?

- Эмне кылганыңды Айпериден сура!

- Айпери өзү эле сүйлөй берет, мени жинди кыла турган болду.

- Жинди кылса алып кетемин, андан жакшы аял алганыңды көрөм, атаңдын кадыры деп макул болуп койсо муну кара, - деп эшикке карай жөнөгөндө Седеп Айдарды урушуп кирди:

- Ыя кокуй, эки башты бирдей кетирет деген эмне шумдук, ичиндеги балага эмне болот, өзүң жалгызсың, балам, алып кал!

- Апа…

- Унчукпа, келинди алып кал! - деди да, өзү чыгып кудасынын алдын тосту. - Капырай, Мустафа, эртең мененки даамдан ооз тийип, эл-журтка кеп болбой, сыйыбыз менен калалы.

- Мен баары бир кетем, балаңа көз каранды болуп жүрө албайм! - Айпери ушинткенде атасы аны тыйды:

- Унчукпа, кайненеңди сыйласаң, өнүп-өсөсүң, сен эмес мен Седепке катуу айткан эмесмин, кир үйүңө!

- Ата…

- Болду, экинчи арызданып барчу болбо!

- Кызым, кой андай дебе, мени кандай сыйласаң Седепти дагы ошондой сыйла, - деди апасы Апал.

- Эмнеге мени укпайсыңар, ушинтип жүрө беремби, Айдар мени сүйбөйт, күндө ичип келет, - деп Айпери шолоктоп ыйлап кирди.

- Кызым, мен сени келиним эмес кызым дейм ар убак, келгениңе жарым жыл болду, эрте мененки чайың кайналуу, тур деп айтпадым, кириңди кошо жууп жүрөм, кечке уктайсың, менден зыян тарттыңбы, балам? Кайнене эмес энедей карап отурам го? - деди Седеп атайын. - Мустафа менен Апалдар болуп илгертен коюбуз короолош, аштыгыбыз ороолош, жайлоону бирге жайлашып, жылкыны бирге байлашкан сыйлуу адамдарданбыз. Балдардын айынан бири-бирибизге жат болбойлу деп тамагыңды жасап, кириңди өзүм жууп отурам, балам. Же бир жолу минт-ант дедимби? - дегенде Мустафа аялын акырая карады.

- Кызыңа эмнени үйрөткөнсүң, илгертеден Седепти биле туруп, айтып-деп койбойт белең, ат-таңдын гөрү, эси жок аялдан эсирген кыз туулат деген. Кечир, Седеп, Айперини сага тапшырдым, тарбиялап биротоло келин кылып алаарсың, же сөйкөмдү бердим колуңа, зөөкүрдү салдым жолуна дегендей айдап салаарсың, - деп Мустафа ыйлап жаткан кызына карады. - Экинчи үйгө барсаң күлүп-жайнап Айдар менен бар, болбосо көзүмө көрүнчү болбо! - деди да нандан чымчып ооз тийип, эшикке чыга жөнөдү. Апал үндөбөй эринин артынан кетти. Айпери ыйлаган бойдон кала берди, Седеп аларды күлө карап узатып чыкты. Ошол убакта уйкудан ойгонгон Айдар чыгып келатып, анын ыйлап отурганын көрүп, жини келсе да унчукпай сыртка чыгып кетти.

Айпери атасынын айтканынан кайтпаган мүнөзүн билгендиктен үн дей албады, эгер дагы арызданып барса, үйгө киргизбесин билди. Чынында Айпери келин болуп келгени үй ичинен эч иш жасап көрө элек. Күзгүгө каранып отура берет, бери дегенде он экиде зорго турат, кийим-кечесин үйүп койо бергенинен Седеп жууп-кургатып койсо уялбай кийип алчу. "Дагы да ойлонбоду, курган Апал кыз тарбиялабай эле эмне кылып жүргөн, дагы чыдап көрөйүн, жаштыгы-мастыгыдыр. Айдардын көңүлү бузулуп жүргөндө бирдеме десем жетелеп барып таштап келчүдөй, эсине келип ойлоноор", - деп тим койчу. Айпери ошондуктан сөз ката албады. Эшиктен кирген Седеп:

- Биерде эмне отурасың, балам, кир үйгө, - деди акырын.

- Сиз эмнеге кир жууганды айтасыз? - деди тултуңдай.

- Балам, биз бири-бирибизден сыр жашырып көргөн эмеспиз, азыр айтпасам кийин кеч болуп калбайбы. Келин деген келген жеринде эрте туруп, кайненеге кызмат кылат, менин да жашым келип, силердин сыйыңарды көрөөр бекем деген жакшы ой-тилегим бар. Жалгыз уулум болсо анан кимден үмүт кылмак элем? - деп ичкери кирип, уул-келини жаткан төшөктөрдү жыйып кирди. Уялдыбы же келиндик милдетин эми сездиби, Айпери өзү билип чай коюп, үй шыпырууга киришти. Ошондо үч-төрт айлык боюнда бар эле.

- Апа, тим коюңуз, мен эле кылам.

- Мейли, балам, жардам бергенден эчтеке болбойм, - деп Седеп мыйыгынан жылмая өз бөлмөсүнө кирди.

- Апа, бул эмне таң азандан чуу кылып жүрөт? - деди эшиктен кирген Айдар.

- Болду, сүйлөбө, кечээ гана ата-энесинин төрүнөн келип, бирөөгө бүлө болгон келинди өз жайына кой. Бүгүндөн баштап сенин ичкениңди көрбөйүн же сени атаң экөөбүз ушинтип тарбиялап, ичип кетсин деп окуттук беле? Эки эжеңе арка-жөлөк болоор атаңан кийин сенсиң!

- Апа, мынча эмне ачууң келип калган?

- Ачуу келбей турган ишпи, кечээ жакында атаң өлүп, жыл айлана электе ичип жүргөнүң эмнең ыя?

- Эмне болуптур, балдар менен…

- Ок акылы жок, жаман уул атасы өлгөндө көбөт, жаман кыз кир жууйм деп коркутат болгон. Баягынын баласы дегидей сапат калдыбы сенде? - деп ачуулана караганда Айдар үндөбөй калды, башын жерге салып үңкүйүп отуруп берди. - Сен кайгыны ушинтип жеңем деп жатып, балчыкка белчеңен батып калаарыңды сезесиңби ыя, сенден үмүтүбүз зор эле го?

- Кечир, апа, экинчи мындай болбойт.

- Апа, чай ичиңиз, - деп ошол кезде Айпери ага чай сунду.

- Кудай жалгасын, кызым, акылы жокко миң жолу айтканча тура калып, бир чап деген сөз бар. Сени мен уулумдун жары, өмүр шериги, сыртымдан чыккан бала деп билем, менин айтканыма капа болбо, жетесизди жетелесең болбойт, идиреги бар көз кыйыгың менен караганды түшүнөт. Мындан аркы жашоо экөөңөрдүкү, мал-мүлктүн баарын асырап күтүп алсаңар күтүп алгыла. Болбосо кыздарга бөлүп берип, өзүм кыз-күйөөлөргө барып күн өткөрөм, эчкинин жашындай жашым калды, эми эчтеке кызыктырбайт, - деп катуу-катуу айтты Седеп. Чынында анын да жанына баткан эле.

- Апа, андай дебе, мал-мүлкүңдөн мурун өзүң керексиң, капаланба, апа, эч качан сени бирөөгө көз каранды кылбай калайын, - деп Айдар жалдырап ийди. - Мени кечирчи, катуу капалантып койдум окшойт.

- Апа, андай дебеңиз, эжемдерге барбай эле биерде болуңуз, Айдар экөөбүз сизди кетирип ийип кантип жүрөбүз? - деп Айпери да бир жагынан чыкты. Седептин алтымыш тамыры жибип, уул-келинине ыраазы болуп турду. Бирок уулунун Айперини жактырбаганын башынан эле билгендиктен, экөөнү эптеп бири-бирине камдаштырып, ынтымактуу болуусун каалап жатты. Айдар канчалык берилип, Айперини жакшы көрөйүн, тагдырыма моюн сунайын деп, өзүн-өзү кыстаса да жан дүйнөсү аны кабыл албады. Айпери тыпылдап кирип чыгып, жумушун жасап жаны тынбайт. Апал эки-үч күндө бир келип, кабар алып турчу болду. Седеп экөө чай ичип, көпкө өткөн-кеткенди эстеп күлүп алышат. Аңгыча кыштын ызгаардуу күнүндө Айпери уул төрөп алды. Айдар ошондо бир өзүнө-өзү кеңешип, бир жыйынтыкка келгендей болду. "Эми балалуу болуп калдым, Малика мен барганда да кабыл албайт, эмгиче ал дагы төрөгөндүр, балким алдырып салды бекен? Ага да оор болду го, атамды өлөөрдө нааразы кылбайын дебедимби, эми Айпери менен аргасыз жашоого туура келет, кантсе да уулум бар эмеспи", - деп ойлоп, Маликанын жалжылдаган ойноок көздөрүн эстегенде жанын койорго жер таппай кетет. Күнүмдүк тиричиликке алаксып, өзүн-өзү алдап жашап жүрдү.

Ошол жылы кышында Седептин бир тууган сиңдиси күйөөсүнөн ажырап, ага карайлап келген экен. Жашы алтымыштарга келип калган Жайкал эч төрөгөн эмес, ошондуктан ушу жашка чейин он чакты күйөөгө тийди. Балалуу күйөөгө тийип, анын балдарын бакканга бир топ эмгеги, өмүр жашы короду. Акыры тынч алып, беш жылдай жашап калган күйөөсү өлгөндөн кийин балдары батырбай үйүнөн чыгарып койгондо Седепке келген экен. Бир тууган сиңдисин кыймак беле, кучак жайып тосуп алып, акыл-насаатын айтып отурду. Жайкал Седептен үч жаш кичүү. Экөө эрмектешип оңуп калды. Айдар ал келгенден кийин улуу эжеси Толкунга барып, анын улуу кызын алып келди да, апасына кеңешип, шаарга кетмей болду. Бул кезде социализмден коммунизмге карай деген ураан өрт өчкөндөй өчүп, өлкөбүз өзүнчө мамлекет болду. Капитализмге кадам таштап, алдуу-алсыз, малдуу-малсыз дегендей элдин экиге бөлүнө баштаган убагы. Шылуундары бат эле чоң-чоң ишканаларды приватташтырып, өздөрүнө каратып алышты. Айдар шаарга келип, мурдатан тааныш досуна жолукту да, анын ишканасынын бир жагын көзөмөлдөй турган ишенимдүү адамы катары ишке орношту. Анан акырындап орун-очок ала баштаганда эси-дарты Маликада болуп, жолуксам дегенде эки көзү төрт болгон менен жолуга албады. Тагдыр алардын жолун абдан алыс кылып койгон экен, ошол унаа толгон кең жолдо экөө тең баратса дагы бири-бирине жолугуша албады. Айдар светофордон токтоп калганда жети-сегиз жаштардагы кыздын акча сурап жүргөнүн көп көрчү болду. Бул учурда анын алдында машинасы, үстүндө үйү бар, эки уулу мектепке барып калган. Негедир ал кыз көрүнбөй калса, эки жакты элеңдей карап, издеп калат. Качан жол келгенде жүрүп кетет, ал кыз өзүнө жете албай кала берет, анткени ары-бери өткөндөрдүн көбү чакырып, аягандан акча беришчү. "Ка-ап, мага жетсе мен да берип койбойт белем", - деп кейип калды Айдар. Бир күнү атайы ошол жерге жакындаганда жылбай туруп алды. Тепилдеген кыз жетип келип:

- Байке, кайыр-садага бериңиз, атам оорукчан, иште албайт, - деп тике маңдайында турду.

- Ала кой, кызым, атың ким? - деди Айдар жылмая. Негедир ушул кызды бир жерден көргөндөй болду, жупуну кийинип турса да көзгө сүйкүмдүү көрүнөт.

- Атым Өктөм, сизге рахмат, - деп коюп, ары жүгүрүп кеткен кызды узата караган бойдон ойлонуп кеткен экен артындагы унаа жан-алы калбай сигнал бере баштаганда шаша айдап жөнөдү. "Кимге окшоштуруп жатам, же бир жерден көрдүм бекен, жо-ок, жакындан көргөнүм ушу" деп ойго чөмүлө үйүнө келсе эки баласы эки жактан чуркап келип, кучактап калышты.

- Ата, мага эмне алып келдиң?

- Магачы, ата?

- Мен силерге момпосуй, шоколад алып келдим, - деп эки уулун тең өөп, алып келгендерин бөлүп берди. Өзү кайра чыгып баратканда Айпери:

- Эми каякка? - деп сурады.

- Эшикке. - Айдар аялынын сураганын жактырбай күңк этип койду.

- Эшиктен келип эшикке карай жөнөйт, бу мени адам катары да көрбөйт, келсе балдарына келет, менин бар-жогум буга маанисиз, деги тажап кеттим ушундан.

- Тажасаң каалаганыңды жаса деп жүрөм го?

- Эмне, кете бер дегени турасыңбы, ушунча жыл сенин ыдыгыңа чыдап, муздай суук койнуңда жаткандан да заарканып калдым.

- Зааркансаң жатпа, биз балдарым болуп жата беребиз ээ, балдарым? - деп Айдар ага карабай жооп кылды.

- Ооба, ошол балдар болбосо мени менен калбай тургансың, баарын билип эле турам. Сен мени эркектик кумарың үчүн бир алып жатасың, болбосо он жылдан бери бир жылуу сүйлөп койдуңбу? - деп Айпери ызалана сүйлөй берди.

- Ошо жаныңа жатканыма сүйүн, - деп Айдар ого бетер жинин келтирип айтты эле Айпери:

- Ооба, жатканыңа сүйүнөйүн, эч ким карабагансып атам сага байлап салбаганда жаныңа жарым мүнөт турбас элем, - деди ансайын буркулдап.

- Экөөбүздү тең аталарыбыз байлаган, болбосо сени алмак турсун сүйлөшмөк эмесмин. Азыр дагы кеч эмес, каалаганыңа кете бер!

- Кеткенди эми көрөсүң, бул үйдөн мен эмес сен кетесиң, балдар менен үйдө мен калам. Кийим-кечеңди ал да, каалаган жагыңа кете бер! - деди бөйрөгүн таяна жүзүнөн заары чачырай.

- Ой, сен соосуңбу, мен кайда барам, балдарымды менден ажыратып, мени кубалайсыңбы?

- Өмүрү бир жолу бир жакшы сөз айттыңбы ыя, бала төрөп берип, баалап берген кулуңдай гана күнкор болуп келатам. Жетимди деле башынан сылап чекесинен өөп, жылуу жүз менен карайт тура, сенин мени кучактап бир эзилген күнүң болдубу? Ушу сен кучактасаң дагы башка бирөөнү элестетип кучактап-өбөөрүңдү алда качан сезгенмин. Ишиң бүтөөрү менен терс буруласың, өмүр бою жүрөгүңдө башка бирөө. Жаныңда мен томсоруп, телмире тиктеп, улутунуп ыйлап сооронгон баладай эчен түндү өткөрдүм. - Айпери узакка бежиреп буларды сүйлөп турганда Айдар аны көңүл бура тиктеп калды. "Бул деле адам да, туура айтат, мен муну көргүм келбей жанымда жаткан аялды аялым деп санабай, өмүр бою Маликанын элеси менен жашаган күндөрүм жалганбы? Кой, минткеним болбос, Маликаны таппай деги калдым, тапкан күндө да ал мага кайрылып келбейт. Баштагыдай жадырап-жайнап кучагыма гүлдөй бажырайып келип, көздөрүн жалжылдата карап, балача шоктонуп бербейт", - деп ойлуу Айперини карап турган менен ою башка жакта. Жебедей сызып, жер жүзүнөн Маликаны издесе да таппасына көзү жетип, тагдырына нааразы болуп турду. Анан балдарынын эбак эле ойноп кеткенин билгенде ордунан салмактуу туруп, Айпериге жакындады. Өзүн зордоп маңдайына келип, карыдан алды:

- Айпери, менин мүнөзүм ушундай, кайдагы башка бирөө, менин оюмда эч ким жок, кыз сүйүп көрдү дейсиңби, тартынчаактыгымдан сага деле жакшы мамиле кыла албадым…

- Койчу ай, койнуңдагы аялыңдан уялып эмне? - Айпери жумшара түшүп, боору ооруй карады, канчалык зулум болсо да жүрөгү бар го, күйөөсүнүн ушул турушун көрүп аяп кетти. - Мейли эми мүнөзүң ошол болсо айла канча? - деп күйөөсүнүн төшүнө башын жөлөндү. Айдар балдарынын айынан ушул ирет өзүн сахнадагы артисттей сезип, анткорлонууга аргасыз болду. Анткени жөндөн жөн эле үй-бүлөсүн жоготуп алуудан коркту, калп эле сүйөм, жакшы көрөм деп айтууга оозу барбай, жоош-момун, таптакыр эле корунчаак болуп чыга келди.

- Сен өзүң дагы аябай сүрдүүсүң, - деди көптөн кийин.

- Чынбы? - деп Айпери кадимкидей кубанып калды. Аялды жакшы сөз, жылуу мамиле жана мактоо бат эле жибитип койот эмеспи.

- Ырас айтам, Айпери, - деп момурады Айдар.

- Мейли эми, мен тамак жасайын, балдарды чакырып кирип, ойнотуп тур, - деген Айпери көңүлү ачыла Айдарды аягандай карап коюп, ашканага кетти. "Бечара пенде, бири-бирибизди алдап, бири-бирибизди аямыш этип, эптеп күн өткөрөт экенбиз го. Калыссыз тагдыр неге мындай тагдырга ээ болдум экен, аргасыздан калп жасакерленип, балдарым үчүн үй-бүлөмдү сактоого туура келди. Малика-Малика, деги кайдасың, жок дегенде бир көрсөм кана аттиң! Жоодураган көздөрүңдү кумарлана карап, көзүм тойбой суктанып, мөлтүрөгөн жүзүңдөн бир сүйүп алсам кана. Бир кездеги каталыгымды жууп, сен үчүн баарын жасоого жан үрөйт элем", - деп ойлуу эшикке чыкты. Эки уулу көчөдөгү балдар менен ойноп жүрүшүптүр, таттуу оюндарын бузгусу келбеди, жолду карап көпкө турду да, гезит-журнал саткан күркөгө жөнөдү. Гезит окугусу келди. Саясатка деле жакын эмес, жөн гана алаксыгысы келди. Ошол убакта "Кыргыз-Караван" гезитинде боюна бүтүп калган студент кыз жөнүндөгү укмуштуу окуя сандан-санга сериал болуп чыгып жаткан. "Кыргыз-Караванды" алып келип диванга жатып, биринчи бетин ачаар замат андагы бажырайган сүрөткө көзү түшө жүрөгү лакылдап кетти. "Малика", - деп алды үнүн чыгара. Күлүмсүрөй түшкөн сүрөттүн алдындагы: "Табылдиева Малика киного тартылууда", - деген жазууну окуп, эргип кетти. "Мен сени эми табамын, сөзсүз табам, сен менин кесиримден көп азап тарткандырсың, алтыным, кызбы же уулбу төрөгөнүң? Эгерде уул болсо тогузга чыгып калды го, Адилеттен айынча эле улуу болмок, кечир мени", - деп сүрөттү колу менен сылай ойлуу отурганда ар жактан Айперинин үнү чыкты:

- Айдар, балдарды карадыңбы?

- Ойноп жүрүшөт.

- Чакырбайсыңбы?

- Келишет да, тим кой, ойной беришсин.

- Мейли, тамак ичсин дедим эле… - деп Айпери унчукпай калды. Айдар Маликанын сүрөтүнөн көз айрыбай карап туруп: "Аябай өзгөргөн экен, анда балтыркандай солкулдаган жапжаш, жан дүйнөсү акактай таза эле, баладай байоо болчу. Азыр токтоо тартып, көздөрүндө кусалык батпай турат, алтыным ай, менин кесиримден турмушка да чыкпай калгандырсың", - деп ойлоду. Кудурети жетсе азыр эле сыйкырчыдай жетип барып, жанында болгусу келди, канча жылдан берки сагынычын жазып, жүрөгүндөгү кайгыны алып салгысы келип турду. Бирок кайдан, жумуш, үй-бүлө деп жүрүп, түзүгүрөөк издегенге дагы убактысы болбой келбедиби.

- Айпери, сен балдар менен айылга барып, күзгө чейин жүрүп келбейсиңби, апам картайды, качанкыга казан-аягын өзү кармайт. Мен дагы ойлонуп, ишти таштайын десем, сен ишти так аткарасың, ишенгеним сенсиң деп Арзымат кетирбей жатат, - деди ал тамак ичип отурганда.

- Анан, сен дагы айылга барасыңбы?

- Күзгө чейин эптеп бошоймун, антпесек карыган энесин карабай таштап коюшту деп эл наалат айтат го?

- Мейли, бир аз күндөн кийин балдар окуудан тараса барайын.

- Рахмат, сени макул болот деп ойлогом.

- Айдар.

- Ийи?.. - Кашыкты оозуна алып баратып, токтоп калды.

- Жок дегенде бир жолу аялыңдай көрүп, калп болсо дагы "алтыным, сүйүктүүм" деп койсоң боло?

- Оо-ой кокуй күн десе, өмүрүмдө бир аялды да антип айтып көрбөсөм анан кантип айтат элем, өзүң деле көрүп жүрөсүң го? - Айдар кызаңдай кетти. - Оозум көнбөсө…

- Кызык, тиги Нурперинин күйөөсү "перим, алтышкам, күчүгүм" деп эркелетет экен, он жылдан бери сенден бир сөз угам деп күтүп келе жатам.

- Үмүтүңдү үзбө.

- Сага өзүм үйрөтөйүнбү? - Айпери сырдуу жылмайып койду.


Толук окуйм десеңер, алуу шарты биерде >>>



п»їjanyzak@mail.ru

+996777329784
Алган материалга шилтеме бериңРёР·!
 © J.Janyzak, Kyrgyzstan 
Ссылки на взятые статьи обязательны!
Яндекс.Метрика